ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

ວັນອາທິດ, ໒໑ ເມສາ ໒໐໒໔

ສົງຄາມອີຣັກ ໄດ້ຫຼໍ່ຫຼອມ ຍຸທະສາດສົງຄາມ ແບບໃໝ່ ໃຫ້ສະຫະລັດ (ວີດິໂອ)


ຄວັນໄຟພຸ່ງຂຶ້ນມາຈາກກະຊວງການຄ້າຂອງອິຣັກ ໃນແບກແດດ ຫລັງຈາກຖືກໂຈມຕີດ້ວຍລູກສອນໄຟ ໃນລະຫວ່າງການບຸກລຸກ ທີ່ນໍາພາໂດຍສະຫະລັດ ເມື່ອວັນທີ 20 ມີນາ 2003.
ຄວັນໄຟພຸ່ງຂຶ້ນມາຈາກກະຊວງການຄ້າຂອງອິຣັກ ໃນແບກແດດ ຫລັງຈາກຖືກໂຈມຕີດ້ວຍລູກສອນໄຟ ໃນລະຫວ່າງການບຸກລຸກ ທີ່ນໍາພາໂດຍສະຫະລັດ ເມື່ອວັນທີ 20 ມີນາ 2003.
ເດືອນ​ມີນາ​ນີ້ ​ແມ່ນ​ເດືອ​ນຄົບຮອບ 10 ປີຂອງ​ສົງຄາມອີ​ຮັກ.
ການປະເມີນບາງອັນ​ເວົ້າ ວ່າ ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ​ໃນການເຮັດສົງຄາມ
ຢູ່ອີຣັກ ຕົກເປັນປະມານສອງພັນຕື້ໂດລ່າ ​ແລະຈໍານວນຜູ້ເສຍ
ຊີວິດ ທັງທະຫານ ແລະພົນລະເຮືອນ ​ແມ່ນ​ມີເກືອບຮອດສອງ
ແສນຄົນ.ສົງຄາມ​ດັ່ງກ່າວທີ່ໄດ້ເລີ້ມຕົ້ນຂຶ້ນ ໂດຍການຍິງລູກ
ສອນໄຟຖະຫລົ່ມແບກແດດ ໃນວັນທີ 20 ມີນາ 2003 ເວລາ
02:30 ຕາມເວລາສາກົນ ຫລື 10:30 ເຊົ້າ ຕາມເວລາໃນ
ເມືອງລາວນັ້ນ ແມ່ນໄດ້ປ່ຽນແປງວິທີການທໍາສົງຄາມຂອງກອງ
ທັບ ສະຫະລັດໄປຕະຫຼອດການ. Luis Ramirez ຜູ້ສື່ຂ່າວວີໂອ
ເອປະຈໍາທໍານຽບຫ້າແຈ ຫຼືກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດສະຫະລັດ
ມີລາຍງານເລຶ່ອງນີ້ ຊຶ່ງທອງປານ ຈະນໍາມາສະເໜີທ່ານ.

ເບິ່ງວີດິໂອລາຍງານນີ້ ເປັນພາສາອັງກິດ:



ມັນເປັນສົງຄາມທີ່ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນແບບສົງຄາມໂດຍທົ່ວໆໄປ. ກ່າວຄື ກອງທັບສະຫະລັດ ເຂົ້າໄປສູ້ລົບກັບກອງທັບອີຣັກ ດ້ວຍວັດຖຸປະສົງທີ່ແຈ້ງຂາວ. ນັ້ນຄື ເພື່ອໂຄ່ນລົ້ມລັດ ຖະບານຂອງ ຊັດດາມ ຮູສເຊນ ຜູ້ນໍາອີຣັກ.

​ແຕ່ສົງຄາມອັນຍືດເຍື້ອຍາວນານ ທີ່ຕິດຕາມມານັ້ນ ແມ່ນແຕກຕ່າງ​ໄປ​ຈາກສົງຄາມ ໂດຍທົ່ວໄປ ແລະໄດ້ຫຼໍ່ຫຼອມວິທີການທີ່ສະຫະລັດຈະຮັບມືກັບຂໍ້​ຂັດ​ແຍ້​ງຕ່າງໆ ໃນ ອະນາຄົດ.

ໃນປີ 2011 ລັດຖະບານໂອບາມາໄດ້ເລືອກ ທີ່ຈະບໍ່ລວມເອົາການປ່ຽນແປງລະບອບ ການປົກຄອງ ​ເຂົ້າໃນເປົ້າໝາຍຂອງສະຫະລັດໃນລີເບຍ ໂດຍອ້າງ​ເຫດຜົນເຖິງ​ຄວາມ ຜິດພາດຢູ່​ໃນ​ອີຣັກ.

ທ່ານໂອບາມາເວົ້າວ່າ: “ການປ່ຽນແປງການປົກຄອງຢູ່ທີ່ນັ້ນ ໄດ້ໃຊ້ເວລາດົນ
ເຖິງແປດປີ ບວກກັບການສູນເສຍຊີວິດຂອງຊາວອະເມຣິກັນ ແລະຊາວອີຣັກ
ໄປຫຼາຍພັນຄົນ ແລະສູນເສຍຄ່າໃຊ້ຈ່າຍເກືອບວ່ານຶ່ງພັນຕື້ໂດລ່າ. ນັ້ນຄືສິ່ງ
ທີ່ພວກເຮົາບໍ່ສາມາດຈະເຮັດຊໍ້າອີກໄດ້.”


ປະມວນພາບຈາກການບຸກລຸກອີຣັກ ເມື່ອ 10 ປີກ່ອນ:



ກອງທັບສະຫະລັດ​ທີ່ມີແສນຍານຸພາບອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ສາມາດທໍາລາຍກອງທັບຂອງຊັດດາມ
ຮູສເຊັນ ໄດ້ຢ່າງລາບຄາບ ແລະປະກາດ​ໄຊຊະນະໄດ້ ຢ່າງວ່ອງໄວ. ແຕ່ການຈັດການກັບ
ຄວາມຮຸນແຮງທາງສາສະໜາ ທີ່ລະເບີດຂຶ້ນ ຫຼັງຈາກຊັດດາມ ຮູສເຊນ ໄດ້ຖືກ​ໂຄ່ນລົ້ມ
ໄປແລ້ວນັ້ນ ​ແມ່ນເປັນອີກເລຶ່ອງນຶ່ງ.

ນັກວິເຄາະ Jim Thomas ໃຫ້ຄໍາເຫັນດັ່ງ​ນີ້:

ທ່ານ ຈິມ ທໍມັສ ເວົ້າວ່າ: “ທີ່ຈິງນັ້ນ ​ເວົ້າ​ລວມ​ແລ້ວ ການບຸກລຸກ​ເຂົ້າ​ໄປແມ່ນ
ເປັນພາກສ່ວນ​ທີ່ງ່າຍ. ​ແລະຢ່າງ​ທີ່ເຫັນ​ຫັ້ນ​ລະ ການຍຶດຄອງ​ແມ່ນ​ເປັນເລຶ່ອງ ທີ່ໜັກໜ່ວງກວ່າ. ແລະກອງທັບຂອງພວກເຮົາ ​ເຖິງ​ແມ່ນພວກ ເຂົາເຈົ້າ​ໄດ້​
ປະຕິບັດ​ການ​ຢ່າງ​ມີ​ປະສິດທິພາບ​ທີ່​ສຸດ​ ໃນ​ການສູ້ລົບກັບກອງທັບ​ໃຫຍ່ໆ
ແບບທໍາ​ມະ​ດາທົ່ວໄປອີກ​ກອງທັບ​ນຶ່ງກໍ​ຕາມ ແລະຈິງໆແລ້ວ ພວກເຂົາເຈົ້າ
ບໍ່ໄດ້ມີ​ການກຽມພ້ອມ ສໍາລັບການທໍາສົງຄາມກັບພວກຫົວ
ຮຸນແຮງ ແລະ
ພວກກໍ່ການຮ້າຍ ທີ່ບໍ່ທໍາ​ການ​ສູ້​ລົບ​ແບບທໍາມະດາໆ ທີ່ທະຫານຂອງພວກ
ເຮົາ ​ເຄີຍໄດ້​ພົບ​ພໍ້​ນັ້ນ.”


ການສູ້ລົບ​ແບບໃໝ່ ໄດ້ບັງຄັບໃຫ້ມີການປ່ຽນແປງ​ໃນນະໂຍບາຍ ແລະ ພາກປະຕິບັດຢູ່
ພາກພື້ນດິນຂອງກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດສະຫະລັດ ທີ່​ຕ້ອງ​ໄດ້​ຂຽນຄູ່ມືຄໍາແນະນໍາໃໝ່​
ຂື້ນ​ມາ ກ່ຽວກັບການປະຕິບັດງານຕໍ່ຕ້ານ ການກໍ່ການ​ຮ້າຍ​ແຮງ ວິທີການເກັບກໍາຂໍ້ມູນ
ລັບທີ່​ຖືກປັບປຸງ​ໃຫ້​ດີ​ຂຶ້ນ ການເນັ້ນໜັກຫຼາຍຂຶ້ນໃສ່ຄວາມເຂົ້າໃຈດ້ານປະເພນີວັດທະ
ນະທໍາ ແລະ ຄວາມຮູ້ກ່ຽວ​ກັບວິທີການຈັດການ ກັບວັດຖຸລະເບີດທີ່ເຮັດເອງ ເປັນຕົ້ນ.

ແຕ່ສ່ວນໃຫຍ່​ແລ້ວ ມັນ​ແມ່ນເວລາອັນຍາວນານ ແລະຄ່າສິ້ນເປືອງຂອງສົງຄາມ ທີ່ໄດ້ຫຼໍ່
ຫຼອມໂຄງສ້າງ ດ້ານການປ້ອງກັນຂອງສະຫະລັດ ຄືນ​ໃໝ່.

ວີດິໂອ: ຊາວອີຣັກມີຄວາມເຫັນປະປົນກັນ ກ່ຽວກັບສົງຄາມ:

Mixed Views in Iraq on 10th Anniversary of US-led Invasion
please wait

No media source currently available

0:00 0:02:53 0:00
ລິງໂດຍກົງ


ນັກວິ​ເຄາະ ຈິມ ທໍມັສ ເວົ້າວ່າ: “ສິ່ງທີ່ພວກເຮົາໄດ້ຮຽນຮູ້ນັ້ນ ກໍຄືວ່າ ການຍຶດຄອງ
ໂດຍສະເພາະ ​ແມ່ນຈະເປັນການສິ້ນເປືອງຄ່າໃຊ້ຈ່າຍຢ່າງ ໜ້າເຫຼືອເຊື່ອແລະ
ບາງທີອາດຈະມີຄວາມ​ເຕັມ​ໃຈ​ໜ້ອຍ​ຫລາຍ ​ໃນສ່ວນຂອງບັນດາຜູ້ນໍາທາງການ
ເມືອງທັງຫຼາຍ ທີ່ຈະຢາກ​ໃຫ້​ປະ​ເທດ​ຮັບ​ເອົາ​ພາລະກິດ​ຮັກສາ​ຄວາມ​ທຸ່ນທ່ຽງ ຢູ່
ໃນ​ປະ​ເທດທີ່​ເຮົາ​ເຂົ້າ​ໄປ​ບຸກລຸກ​ນັ້ນ ຕະຫຼອດທັງການປະຕິບັດການຕ້ານ​ຢັນ​ພວກຫົວຮຸນແຮງ ໃນຂອບເຂດກວ້າງຂວາງ ໂດຍສະເພາະຖ້າຫາກວ່າພາລະ
ກິດ​ດັ່ງກ່າວ​ນັ້ນ ຈະຍືດ​ເຍື້ອອອກໄປ
.”

ຍ້ອນຄວາມຄິດເຫັນຂອງມະຫາຊົນສະຫະລັດ ຫັນ​ໄປຕໍ່ຕ້ານການເຮັດສົງຄາມບັ້ນໃຫຍ່ໆ
ນັ້ນ ການເພັ່ງເລັງຈຶ່ງໄດ້ປ່ຽນ​ໄປເນັ້ນໜັກໃສ່ວິທີການປະຕິບັດການ ທີ່ບໍ່ສິ້ນເປືອງຄ່າໃຊ້
ຈ່າຍຫຼາຍ ທີ່ອາ​ໄສຍົນບໍ່ມີຄົນຂັບ ​ແລະໜ່ວຍປະຕິບັດການພິເສດເປັນດ້ານຫຼັກ ຕະຫຼອດ
ທັງການຝຶກແອບບັນດາພາຄີແລະພັນທະມິດ ​ໃຫ້​ສາມາດຈັດການ ກັບຂໍ້ຂັດແຍ້ງຕ່າງໆ
ທີ່ເກີດຂຶ້ນ ຢູ່ໃນຂົງເຂດຂອງພວກເຂົາເຈົ້ານັ້ນ ດ້ວຍຕົນເອງ.

ວິທີການດັ່ງກ່າວ ເຮັດໃຫ້ເກີດມີຄໍາຖາມຂຶ້ນມາວ່າ ບົດຮຽນທີ່ໄດ້ຖອດຖອນຈາກສົງຄາມໃນ
ອີຣັກນັ້ນ ແມ່ນໄດ້ເຮັດໃຫ້ທາງເລືອກທໍາສົງຄາມງ່າຍຂຶ້ນ ກວ່າເມື່ອສິບປີຜ່ານມານັ້ນ ຫຼືບໍ່.

ວິດີໂອກ່ຽວກັບຄວາມຮູ້ສຶກຂອງຊາວອາເມຣິກັນ ກ່ຽວກັບສົງຄາມອີຣັກ:

Struggling to Understand the Iraq War, 10 Years Later
please wait

No media source currently available

0:00 0:03:14 0:00
ລິງໂດຍກົງ
XS
SM
MD
LG