ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

ວັນເສົາ, ໒໐ ເມສາ ໒໐໒໔

ການກໍ່ຄວາມຮຸນແຮງຂອງຊົນເຜົ່າ ໄດ້ສັງຫານຫຼາຍສິບຄົນ ໃນ ປາປົວ ນິວ ກີນີ


ແຟ້ມພາບ - ນາ​ຍົກ​ລັດ​ຖະ​ມົນ​ຕີ ທ່ານເຈມສ໌ ມາຣັບເປ (James Marape) ໃນນະຄອນຫຼວງໂຕກຽວ ໃນວັນທີ 27 ກັນຍາ 2022
ແຟ້ມພາບ - ນາ​ຍົກ​ລັດ​ຖະ​ມົນ​ຕີ ທ່ານເຈມສ໌ ມາຣັບເປ (James Marape) ໃນນະຄອນຫຼວງໂຕກຽວ ໃນວັນທີ 27 ກັນຍາ 2022

ຕຳຫຼວດ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ປາ​ປົວ​ນິວ​ກີ​ນີ​ໃນມະຫາສະໝຸດ​ປາ​ຊີ​ຟິກ​ ໄດ້​ຮັບ​ອະ​ນຸ​ຍາດ​ໃຫ້​ໃຊ້ "ກຳ​ລັງ​ຮຸນແຮງ" ເພື່ອ​ຮັບ​ມື​ກັບ​ການ​ກໍ່ຄວາມຮຸນແຮງຂອງ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ທີ່​ໄດ້​ສັງຫານ​ຫລາຍ​ສິບ​ຄົນ​ໃນ​ຊ່ວງບໍ່ເທົ່າໃດອາ​ທິດທີ່​ຜ່ານ​ມາ. ຟີລ ເມີຣ໌ເຊີ (Phil Mercer) ມີລາຍງານເລື້ອງນີ້ ຈາກນະຄອນຊິດນີ (Sydney), ເຊິ່ງອາດນະສັກ ຈະນຳເອົາລາຍລະອຽດມາສະ ເໜີທ່ານໃນອັນດັບຕໍ່ໄປ.

ການ​ປະ​ທະ​ກັນ​ລະ​ຫວ່າງບັນດາ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ໃນ​ແຂວງເອນກາ (Enga) ທາງ​ພາກ​ເໜືອ​ຂອງ ປາປົວ ນິວ ກີນີ ໄດ້​ເຮັດ​ໃຫ້​ມີ​ຜູ້​ເສຍ​ຊີ​ວິດ​ເຖິງ 70 ຄົນ​ໃນ​ເດືອນທີ່​ຜ່ານ​ມາ, ອີງຕາມລາຍງານຂອງຕຳ​ຫຼວດ.

ມີການລະດົມໜ່ວຍ​ງານ​ຕຳຫຼວດ​ພິ​ເສດ​ເພື່ອ​ຮັບ​ມື, ທີ່ໄດ້ຮັບມອບສິດອຳນາດໃຫ້ຍິງສັງຫານໄດ້ ຖ້າປະເຊີນ​ໜ້າກັບກຸ່ມຕິດອາວຸດ, ເຖິງແມ່ນວ່າ ບັນດາກຸ່ມປົກ​ປ້ອງສິດທິຈະກັງວົນວ່າສິດອຳນາດເຫຼົ່ານີ້ ອາດຈະກວ້າງເກີນໄປ ແລະອາດຈະສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ຊາວກະສິກອນ, ຜູ້ທີ່ມີເຫດຜົນທີ່ຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍ ໃນການ​ຄອບຄອງອາວຸດປືນ.

ນາ​ຍົກ​ລັດ​ຖະ​ມົນ​ຕີ ທ່ານເຈມສ໌ ມາຣັບເປ (James Marape) ໄດ້​ບັນ​ຍາຍ​ເຫດການຄວາມ​ບໍ່​ສະ​ຫງົບນີ້ວ່າ​ເປັນ​ການ​ກໍ່​ການ​ຮ້າຍ​ພາຍ​ໃນ​ປະ​ເທດ. ທ່ານ​ກ່າວ​ຕໍ່​ບັນດາ​ນັກ​ຂ່າວ​ ໃນ​ວັນ​ອັງຄານ​ວ່າ ​ໃນເວລາ​ທີ່​ລັດຖະສະພາ​ຈັດ​ປະຊຸມ​ຄັ້ງ​ຕໍ່​ໄປ​ໃນ​ເດືອນ​ຕຸລາ​, ທ່ານ​ຈະ​ພະຍາຍາມ​ແກ້​ໄຂ​ກົດໝາຍ​ວ່າ​ດ້ວຍ​ການ​ຕໍ່ສູ້​ຂອງ​ຊົນ​ເຜົ່າ ​ເພື່ອ​ກຳນົດ​ໂທດ​ຈຳ​ຄຸກ​ຕະຫຼອດ​ຊີວິດ​ຕໍ່​ຜູ້ທິ່​ຖືກ​ຕັດສິນ​ວ່າມີຄວາມຜິດ​ໃນ​ຂໍ້​ຫາ​ກໍ່​ຄວາມ​ຮຸນ​ແຮງກ່ຽວກັບ​ຊົນ​ເຜົ່າ.

ຮັກສາການຜູ້ບັນຊາການ ທ່ານຈອຣ໌ຈ ຄາຄັສ (George Kakas), ຜູ້ບັນຊາ ການຕຳຫຼວດແຂວງເອນກາ (Enga), ກ່າວຕໍ່ໂຄງການ Pacific Beat ຂອງວິທະຍຸກະຈາຍສຽງອອສເຕຣເລຍວ່າ ພວກທະຫານຮັບຈ້າງໄດ້ຮັບຄ່າຈ້າງຫຼາຍຂຶ້ນເພື່ອຕໍ່ສູ້ຢູ່ໃນຂໍ້ຂັດແຍ່ງໃນທ້ອງຖິ່ນ, ເຊິ່ງທ່ານໄດ້ກ່າວເປັນພາສາອັງກິດວ່າ:

“ການຕໍ່ສູ້ຂອງຊົນເຜົ່າໄດ້ປ່ຽນໄປ. ພວກ​ເຮົາ​ເຄີຍ​ມີ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ທີ່​ຈ້າງ​ມື​ປືນ​ແລະ​ທະຫານ​ຮັບ​ຈ້າງ​ມາເຮັດໜ້າທີ່ຕາມຄຳສັ່ງຂອງພວກ​ເຂົາ​, ຕໍ່ສູ້​ເພື່ອພວກ​ເຂົາ. ຄົນຈຳນວນຫຼາຍໄດ້ຖືກຂ້າຕາຍ. ເຊິ່ງພວກເຮົາບໍ່ສາມາດເກັບກຳຈຳນວນຕົວຈິງໄດ້. ບາງຄົນອາດຈະຖືກຂ້າຕາຍຢູ່ໃນປ່າ ແລະ ຖືກຝັງຢູ່ໃນເຂດຕ່າງໆໃນຫມູ່ບ້ານ.”

ບັນດາອົງການການກຸສົນກ່າວວ່າ ການຕໍ່ສູ້ແມ່ນເປັນວິທີການແບບດັ້ງເດີມ ເພື່ອແກ້ໄຂຄວາມບໍ່ລົງລອຍກັນກ່ຽວກັບເລື່ອງທີ່ດິນ ແລະການເມືອງຢູ່ໃນເຂດທີ່​ຮາບສູງຂອງປາປົວ ນິວ ກີນີ ແຕ່ເຕືອນວ່າ ຄວາມຂັດແຍ່ງເຫລົ່ານີ້ໄດ້ກາຍເປັນເລື່ອງທີ່ບໍ່ສາມາດຄາດເດົາໄດ້ ແລະຮຸນແຮງຫຼາຍຂຶ້ນ.

ຄະນະ​ກຳມະການ​ກາ​ແດງ​ສາກົນ​ຍັງ​ກ່າວອີກ​ວ່າ ເຫດການຄວາມ​ບໍ່​ສະຫງົບ​ແມ່ນ​ເກີດ​ມາ​ຈາກ “ການ​ທຳມ້າງ​ລຳດັບຊັ້ນ ແລະ​ລະບຽບ​ການ​ແບບ​ດັ້ງ​ເດີມ, ການ​ສູນ​ເສຍ​ຄຸນຄ່າແບບດັ່ງເດີມ​ບາງ​ຢ່າງ​ ເຊັ່ນ: ຄວາມ​ເຄົາລົບຕໍ່​ແມ່ຍິງ​ແລະ​ເດັກນ້ອຍ, ​ແລະ ການ​ຫຼັງໄຫຼເຂົ້າ​ມາ​ຂອງ​ອາວຸດສະ​ໄໝໃໝ່.”

ປາປົວນິວກີນີ, ຫຼື PNG, ແມ່ນເພື່ອນບ້ານທີ່ໃກ້ທີ່ສຸດຂອງອອສເຕຣເລຍ. ທີ່ກວມເອົາພື້ນທີ່ເຄິ່ງພາກຕາເວັນອອກຂອງເກາະນິວ ກີນີ (New Guinea) ລະຫວ່າງທະເລ ຄໍຣັລ (Coral) ແລະມະຫາສະຫມຸດປາຊີຟິກໃຕ້, ແລະຕັ້ງຢູ່ທາງຕາເວັນອອກຂອງອິນໂດເນເຊຍ.

PNG ມີປະຊາກອນປະມານ 10 ລ້ານຄົນ. ເປັນດິນແດນທີ່​ເປັນ​ພູ​ຜາອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ, ແຕ່ປະຊາຊົນຈຳນວນຫຼາຍດຳລົງຊີວິດຢູ່ໃນຄວາມທຸກຍາກ.

ມັນແມ່ນນຶ່ງ ໃນບັນດາປະເທດທີ່ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງດ້ານພາສາທີ່ສຸດໃນໂລກ. ມີພາສາພື້ນເມືອງຫຼາຍກວ່າ 830 ພາສາໄດ້ຖືກນຳໃຊ້ຢູ່ໃນປະເທດນີ້, ເຖິງແມ່ນວ່າຫຼາຍພາສາ ຈະມີຜູ້ຊົມໃຊ້ຫນ້ອຍກວ່າ 1,000 ຄົນ ກໍ່ຕາມ, ອີງຕາມ CIA’s World Factbook.

ອ່ານຂ່າວນີ້ເປັນພາສາອັງກິດ

XS
SM
MD
LG