ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

ວັນຈັນ, ໑໕ ກໍລະກົດ ໒໐໒໔

ລາວ ຈະສະແດງໃຫ້ສາກົນເຫັນໄດ້ແນວໃດວ່າຕົນມີທ່າທີເປັນກາງ ຕໍ່ບັນຫາຢູ່ທະເລຈີນໃຕ້ ເມື່ອໄດ້ເປັນປະທານອາຊຽນ ປີ 2024 ນີ້


ໃນພາບວັນທີ 31 ກໍລະກົດ 2018 ນີ້, ໜ່ວຍໂລກ, ສະແດງໃຫ້ເຫັນໝູ່ເກາະຕ່າງໆໃນທະເລຈີນໃຕ້ ພ້ອມກັບເສັ້ນ 9 ຂີດທີ່ຈີນອ້າງວ່າຢູ່ພາຍໃຕ້ເຂດແດນຂອງ ຈີນ ນຳສະແດງຢູ່ຮ້ານຂາຍປື້ມໃນນະຄອນຫຼວງ ປັກກິ່ງ.
ໃນພາບວັນທີ 31 ກໍລະກົດ 2018 ນີ້, ໜ່ວຍໂລກ, ສະແດງໃຫ້ເຫັນໝູ່ເກາະຕ່າງໆໃນທະເລຈີນໃຕ້ ພ້ອມກັບເສັ້ນ 9 ຂີດທີ່ຈີນອ້າງວ່າຢູ່ພາຍໃຕ້ເຂດແດນຂອງ ຈີນ ນຳສະແດງຢູ່ຮ້ານຂາຍປື້ມໃນນະຄອນຫຼວງ ປັກກິ່ງ.

ຂະນະທີ່ຂໍ້ພິພາດລະຫວ່າງຈີນ ແລະຟີລິບປິນ ໃນເຂດທະເລຈີນໃຕ້ ສືບຕໍ່ຮ້າຍ​ແຮງຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ຢູ່ໃນໄລຍະນີ້ ກໍມີຄໍາຖາມກັນວ່າ ລາວທີ່ກໍາລັງຈະ ເປັນປະທານຂອງອາຊຽນ ຈະສະແດງທ່າທີເປັນກາງໄດ້ແນວໃດ ຕໍ່ບັນຫາ ທີ່ສໍາຄັນໃນຂົງເຂດດັ່ງກ່າວ. ບົວສະຫວັນຈະນໍາເອົາ ຄໍາເຫັນຕ່າງໆຂອງ ນັກຊ່ຽວຊານ ຫຼາຍທ່ານ ມາສະເໜີໃຫ້ທ່ານໄດ້ຮັບຟັງດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້.

ຍັງບໍ່ພໍເທົ່າໃດອາທິດ ສປປ ລາວ ກໍຈະໄດ້ເປັນປະທານວຽນ ຂອງອາຊຽນປີ 2024 ແລ້ວ. ຂະນະທີ່ຂໍ້ພິພາດລະຫວ່າງໜ່ວຍຍາມຝັ່ງຂອງຈີນ ແລະ ກໍາປັ່ນລໍາ ລຽງເຄື່ອງຂອງຟີລິບປິນເກີດຂຶ້ນຢູ່ເລື້ອຍເມື່ອມໍ່ໆມານີ້ ຢູ່ທະເລຈີນໃຕ້ບ່ອນ ທີ່ຈີນອ້າງເອົາກໍາມະສິດຕໍ່ເນື້ອທີ່ສ່ວນໃຫຍ່ຂອງເຂດທະເລດັ່ງກ່າວ ກໍມີ ຄໍາຖາມກັນວ່າ ລາວຊຶ່ງເປັນປະເທດນຶ່ງ ທີ່ມີສາຍພົວພັນອັນໃກ້ຊິດກັບຈີນ ຈະສາ ມາດສະແດງໃຫ້ປະຊາຄົມໂລກເຫັນໄດ້ແນວໃດ ວ່າຕົນມີຄວາມເປັນກາງ ເມື່ອເວົ້າເຖິງບັນຫາສໍາຄັນທາງດ້ານຄວາມໝັ້ນຄົງຂອງຂົງເຂດ. ຕໍ່ບັນຫານີ້ ທ່ານ ດຣູ ທອມສັນ (Drew Thompson) ນັກຄົ້ນຄວ້າຊາວອາເມຣິກັນຢູ່ສູນກາງ ເອເຊຍໂລກາພິວັດ ໃນມະ ຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດສິງກະໂປໃຫ້ຄໍາເຫັນວ່າ:

“ຂ້າ​ພະ​ເຈົ້າ​ບໍ່​ຄາດ​ຫວັງ​ວ່າ​ ​ລາວຈະ​ກາຍ​ເປັນແຊມ​ປ້ຽນ ໃນການພາບັນດາປະ​ເທດ​ທີ່​ອ້າງ​ເອົາ​ກຳ​ມະ​ສິດ ຢູ່​ທະ​ເລ​ຈີນ​ໃຕ້ເຮັດວຽກຮ່ວມ​ກັນເພື່ອ​ເອົາທ່າ​ທີ​ຂອງ​ເຂົາເຈົ້າ ກົດດັນຕໍ່​ຈີນ ເພາະວ່າລາວ ບໍ່ແມ່ນປະເທດທີ່ອ້າງເອົາກໍາມະສິດ ໃນທະເລຈີນໃຕ້, ບໍ່ມີຊາຍແດນຕິດກັບມັນ ແລະບໍ່ມີຜົນປະໂຫຍດໂດຍກົງ, ສະນັ້ນ ມັນບໍ່ແມ່ນຂົງເຂດທີ່ລາວມີຄວາມຊ່ຽວຊານ ຫຼືມີຜົນປະໂຫຍດ.”

ແຕ່ທ່ານກໍສະແດງຄວາມເປັນຫ່ວງຢູ່ວ່າ:

“ແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າຄິດວ່າ ມີບາງສິ່ງບາງຢ່າງທີ່ສະມາຊິກອາຊຽນປະເທດອື່ນຕ້ອງ ໄດ້ຮັບມືຢ່າງລໍາບາກ ຊຶ່ງກໍຄືສາຍພົວພັນຢ່າງໃກ້ຊິດຂອງລາວກັບຈີນ. ແລະ ຄວາມສ່ຽງທີ່ອາດຈະເກີດຂຶ້ນກໍມີຢູ່ບ່ອນວ່າ ລາວອາດຈະເຮັດຫນ້າທີ່ເປັນຕົວ ແທນໃຫ້ແກ່ຜົນປະໂຫຍດຈີນ ທີ່ຂັດກັບຜົນປະໂຫຍດຂອງສະມາຊິກອາຊຽນ ປະເທດອື່ນ ແລະນັ້ນກໍ່ແມ່ນຄວາມສ່ຽງທີ່ແທ້ຈິງ ແລະມັນເປັນສິ່ງທີ່ສະມາຊິກ ຂອງກຸ່ມເອເຊຍຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ໄດ້ປະເຊີນມາແລ້ວໃນປີ 2012 ກັບເຫດ ການຂອງກໍາປູເຈຍເມື່ອເຂົາເຈົ້າບໍ່ສາມາດບັນລຸຖະ​ແຫຼງ​ການ​ຮ່ວມທີ່ເປັນເອກະ ສັນກັນໄດ້ ເນື່ອງ​ຈາກ​ອິດ​ທິ​ພົນ​ຂອງ​ຈີນ​ທີ່ມີຕໍ່​ກໍາ​ປູ​ເຈຍ​.”

ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມທ່ານກໍເວົ້າອີກວ່າມັນເປັນຄວາມສ່ຽງທີ່ຮູ້ຈັກກັນດີຢູ່ແລ້ວ ແລະ ເຊື່ອວ່າ ປະເທດອາຊຽນອື່ນໆ ຈະສາມາດຮັບມືກັບມັນໄດ້.

ຕໍ່ບັນຫານີ້ ນັກຊ່ຽວຊານກ່ຽວກັບລາວ, ຫວຽດນາມແລະກໍາປູເຈຍ, ດຣ. ແອນ-ດຣູ ແວລສ໌-ແດັງ (Andrew Wells-Dang) ຢູ່ສະຖາບັນສັນຕິພາບຂອງສະ ຫະລັດ ຄິດວ່າ ສປປ ລາວ ສາມາດຮຽນເອົາຕົວຢ່າງຂອງກໍາປູເຈຍໄດ້ ຊຶ່ງທ່ານກ່າວວ່າ:

“ຂ້າພະ​ເຈົ້າ​ຄິດ​ວ່າ ມັນ​ເປັນ​ໂອກາດດີສຳລັບລາວ ທີ່​ຈະ​ປັບປຸງ​ຈຸດ​ຢືນ​ຂອງ​ຕົນ ​ເພື່ອ​ສະ​ແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ຄວາມ​ເປັນ​ມືອາຊີບ​ແລະຄວາມ​ເປັນ​ກາງ ​ເພື່ອ​ສະ​ແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ວ່າ ລາວ​ສາມາດ​ມີ​ບົດບາດ​ໃນແງ່ບວກ​ຢູ່ໃນ​ພາກ​ພື້ນ. ​ທ່ານ​ຮູ້​ບໍ່​ ​ເມື່ອ​ກຳປູ​ເຈຍ​ເປັນ​ປະທານ​ໃນ​ປີ 2022 ນັ້ນ ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ໄດ້​ພະຍາຍາມຢ່າງ​ໜັກເພື່ອ​ໃຫ້​ແນ່​ໃຈ​ວ່າ ​ຈະ​ບໍ່​ມີ​ການລຶ້ມຄືນປະຫວັດສາດຂອງການ​ເປັນ​ປະທານ​ຄັ້ງ​ກ່ອນໃນ​ປີ 2012 ຕອນທີ່​ກຳປູ​ເຈຍ​ຖືກມອງວ່າ ​ໄດ້​ຮັບ​ອິດ​ທິພົນ​ຈາກ​ຈີນ​ໃນ​ການ​ສົນທະນາເລື້ອງ​ທະ​ເລ​ຈີນ​ໃຕ້ນັ້ນ. ​ມັນ​ເຮັດ​ໃຫ້​ກໍາ​ປູ​ເຈຍ​ເບິ່ງ​ຄື​ວ່າຕົນ​ຖືກ​ສວຍ​ໃຊ້ ​ແລະ​ບໍ່ເປັນ​ກາງ ​ຫຼື​ບໍ່ເປັນ​ມື​ອາ​ຊີບ​. ແຕ່ໃນປີ 2022 ຂ້າພະເຈົ້າຄິດວ່າ ລັດຖະມົນຕີການຕ່າງປະເທດ ກໍາປູເຈຍ ແລະພາກສ່ວນອື່ນໆ ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງໄດ້ພະຍາຍາມເຮັດວຽກໃຫ້ໄດ້ດີ ໃນຖານະເປັນປະທານອາຊຽນ. ​ແລະ​ອັນນັ້ນ ​ສາມາດ​ເປັນ​ແບບຢ່າງ​ໃຫ້​ແກ່​ລາວ​ ໃນ​ການ​ເປັນ​ເຈົ້າພາບ​ຈັດ​ກອງ​ປະຊຸມ​ສຸດ​ຍອດໄດ້.”

ທ່ານກ່າວອີກວ່າ ໃນຕອນເປັນປະທານອາຊຽນປີ 2022 ນັ້ນ ກໍາປູເຈຍຍັງ ໄດ້ ສະແດງໃຫ້ເຫັນຈຸດຢືນທີ່ເປັນອິດ​ສະ​ຫຼະທາງການເມືອງຂອງຕົນອີກ ໂດຍບໍ່ ພຽງແຕ່ອອກສຽງເຫັນພ້ອມ ກັບຢູເຄຣນ ໃນກອງປະຊຸມສະມັດຊາໃຫຍ່ສະຫະ ປະຊາຊາດ ຫຼັງຈາກຣັດເຊຍບຸກລຸກເຂົ້າໄປໃນຢູເຄຣນໃນເດືອນກຸມພາປີນັ້ນ ແຕ່ຍັງສົ່ງນັກຊ່ຽວຊານໄປຊ່ວຍຢູເຄຣນດ້ານເກັບກູ້ລະເບີດບໍ່ທັນແຕກ ຊຶ່ງ ທ່ານເຫັນວ່າ:

“ນັ້ນ​ແມ່ນ​ວິທີ​ການອັນນຶ່ງທີ່​ນະ​ໂຍບາຍ​ການ​ຕ່າງປະ​ເທດຂອງ​ກຳປູ​ເຈຍເປັນ​ອິດ​ສະ​ຫຼະ​ໜ້ອຍ​ນຶ່ງ​ເຖິງ​ແມ່ນ​ວ່າ​ກຳປູ​ເຈຍຈະ​ສືບ​ຕໍ່​ມີ​ການ​ພົວພັນ​ທີ່​ໃກ້​ຊິດ​ກັບ​ຈີນກໍ ຕາມ, ​ແມ່ນ​ບໍ່? ພວກ​ເຮົາ​ປະຕິ​ເສດເລື່ອງ​ນີ້ບໍ່ໄດ້. ​ ແຕ່ເຂົາເຈົ້າສາມາດເຮັດ ບາງສິ່ງທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນແນວຄິດລິເລີ່ມຂອງຕົນເອງ. ແລະ​ຂ້າ​ພະ​ເຈົ້າ​ຄິດ​ວ່າ ລາວ​ມີ​ໂອ​ກາດເຮັດເຊັ່ນ​ນັ້ນໄດ້ຄື​ກັນ.”

ທາງດ້ານນັກຊ່ຽວຊານດ້ານການປ້ອງກັນຊາດ ແລະນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດໃນຂົງເຂດເອເຊຍຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້, ດຣ. ອີແວນ ລັກສມານາ (Evan Laksmana) ຢູ່ຫ້ອງການພາກພື້ນເອເຊຍຂອງສະຖາບັນສາກົນເພື່ອການສຶກ ສາດ້ານຍຸດທະສາດ ຫລື IISS ທີ່ມີສໍານັກງານໃຫຍ່ຕັ້ງຢູ່ລອນດອນເວົ້າວ່າ ບັນຫາໃນທະເລຈີນໃຕ້ແມ່ນແກ້ໄຂໄດ້ຍາກແມ່ນແຕ່ຈະຄວາມພະຍາຍາມສ້າງກົດ ແຫ່ງການປະພຶດ ຫລື CoC ສໍາລັບເຂດທະເລຈີນໃຕ້ ລະຫວ່າງຈີນ ແລະອາຊຽນ ດໍາເນີນໄປຢູ່ກໍຕາມ. ທ່ານອະທິບາຍເຖິງສາເຫດຂອງມັນ ຜ່ານທາງອີເມລຫາ ພວກເຮົາວ່າ:

“ຂະບວນການຂອງ CoC ບໍ່ເຄີຍຖືກອອກແບບມາເພື່ອ “ແກ້ໄຂ” ບັນຫາຢູ່ທະ ເລຈີນໃຕ້ແບບທີ່ວ່າ ໃນທີ່ສຸດຈະແກ້ໄຂຂໍ້ຂັດແຍ້ງ ແລະ ລັກສະນະຕ່າງໆຢູ່ໃນ ເຂດດັ່ງກ່າວໄດ້. ຂະບວນການຂອງ CoC ເປັນພຽງກົນ ໄກການຄຸ້ມຄອງ ຄວາມເຄັ່ງຕຶງທີ່ອອກແບບມາ ເພື່ອຫວັງວ່າຈະສະກັດກັ້ນ ການເພີ່ມຄວາມເຄັ່ງຕຶງ ຂຶ້ນ ແລະສ້າງເຈດຕະນາລົມອັນດີລະ ຫວ່າງປະເທດ ທີ່ກ່າວອ້າງເອົາກໍາມະສິດ ເພື່ອວ່າໃນອະນາຄົດເຂົາເຈົ້າຈະສາມາດເຈລະຈາການກ່າວອ້າງເຂດແດນທາງທະເລລະຫວ່າງພວກເຂົາເຈົ້ານໍາກັນໄດ້ ພາຍໃຕ້ UNCLOS [ສົນທິ ສັນຍາສະ ຫະປະຊາຊາດກ່ຽວກັບກົດ ໝາຍວ່າດ້ວຍທະເລ]. ເຈດຕະນາລົມນີ້ຂອງຂະບວນ ການ CoC ເຫັນວ່າໄດ້ເຫືອດຫາຍໄປໃນຊຸມປີມໍ່ໆມານີ້. ແຕ່​ອາ​ຊຽນ​ແລະ​ຈີນ​ເບິ່ງ​ຄື​ວ່າ​ມີຄວາມມຸ້ງ​ໝັ້ນທີ່​ຈະ​ສືບ​ຕໍ່​ດຳ​ເນີນ​ການ​ເຈ​ລະ​ຈາກັນ ​ໂດຍ​ຫວັງ​ວ່າ​ຈະ​ໄດ້ສະ​ຫຼຸບລົງໃນ​ 3 ປີຂ້າງໜ້າ ຊຶ່ງພໍດີຮອດ​ເວ​ລາ​ທີ່​ຟີ​ລິບ​ປິນ​ ເປັນ​ປະ​ທານ​ອາ​ຊຽນ.”

ສ່ວນທາງກະຊວງການຕ່າງປະເທດຂອງລາວ ແລະເລຂາທິການໃຫຍ່ຂອງ ກຸ່ມອາຊຽນຢູ່ນະຄອນຫຼວງຈາກາຕາ ຂອງອິນໂດເນເຊຍນັ້ນ ບໍ່ໄດ້ໃຫ້ຄໍາ ເຫັນໃດໆຕໍ່ບັນຫາດັ່ງກ່າວ ເມື່ອພວກເຮົາສົ່ງຄໍາຖາມໄປຫາພວກເພິ່ນຜ່ານທາງອີເມລ ໃນ ໄລຍະສອງອາທິດຜ່ານມານີ້.

XS
SM
MD
LG