ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

ພະຍາດໝາກສຸກ ກັບຄືນມາ ເປັນໄພຂົ່ມຂູ່ ຫລາຍຂຶ້ນນັບມື້ (ເບິ່ງວີດິໂອພາສາລາວ-ອັງກິດ)

  • Vidushi Sinha
  • ວັນນະສອນ ແກ້ວດາຣາ

ເດັກນ້ອຍຜູ້ນຶ່ງທີ່ເປັນພະຍາດໝາກສຸກ

ພະຍາດໝາກສຸກ ຊຶ່ງຄັ້ງນຶ່ງເຄີຍໄດ້ຖືກກໍາຈັດໃຫ້ເກືອບໝົດໄປ​ແລ້ວ ຢູ່ໃນຫລາຍໆປະເທດ ບັດ​ນີ້ ອາດຈະກັບຄືນມາເປັນໄພຂົ່ມຂູ່ອີກຄັ້ງໃໝ່ ກໍ​ໄດ້. ສູນກາງຄວບຄຸມແລະປ້ອງກັນພະ ຍາດ ແຫ່ງສະຫະລັດ ລາຍງານວ່າ ມີ 33 ປະເທດ ທີ່ໄດ້​ເຫັນປະກົດການວ່າ ມີກໍລະນີຄົນ ເປັນພະຍາດນີ້ເພີ້ມຫລາຍຂຶ້ນ. ພວກນັກຄົ້ນຄວ້າອ້າງວ່າ ຄວາມພະຍາຍາມເພື່ອກໍາຈັດ ພະຍາດໝາກສຸກໃຫ້ໝົດໄປຢ່າງສິ້ນເຊີງນັ້ນ ກໍາລັງປະເຊີນກັບການຕໍ່ສູ້ທີ່ຫຍຸ້ງຍາກຂຶ້ນ ເລື້ອຍໆ ຍ້ອນວ່າຂາດການສະໜັບສະໜູນທາງການເງິນ ແລະຂາດຄວາມຕັ້ງ​ໃຈທາງການ ເມືອງອີກ​ດ້ວຍ. ຜູ້ສື່ຂ່າວວີໂອເອ Vidushi Sinha ມີລາຍລະອຽດເລື້ອງນີ້ ຊຶ່ງວັນນະສອນ ຈະນໍາມາສະເໜີທ່ານ.

ໃນເວລາທີ່ພວກນັກຊ່ຽວຊານດ້ານສຸຂະພາບພາກັນຄິດວ່າ ພວກເຂົາເຈົ້າໃກ້ຈະກໍາຈັດ
ໂຣກໝາກສຸກໃຫ້ໝົດໄປຈາກໂລກນີ້​ໄດ້ແລ້ວ ຊໍ້າພັດ​ມີການລະບາດຄັ້ງໃຫຍ່ ປາກົດຂຶ້ນ
ມາຢູ່ໃນຫລາຍໆປະເທດ--ໃນຢູໂຣບ, ໃນເຂດ​ໃຕ້ທະ​ເລ​ຊາຍ​ຊາ​ຮາຣາຢູ່ທະວີບອາຟຣິກາ
ແລະ​ໃນເອເຊຍ. ແລະບໍ່ພຽງແຕ່ຢູ່ໃນປະເທດ ທີ່ມີລາຍໄດ້ຕໍ່າເທົ່ານັ້ນ. ແມ່ນແຕ່ປະເທດ
ຝຣັ່ງກໍໄດ້ພົບກັບການແຜ່ລະບາດຄັ້ງໃຫຍ່, ເຖິງແມ່ນວ່າ ມີຢາວັກຊິນໄວ້ໃຫ້ຊອກ​ຊື້​ໄດ້
ງ່າຍໆ ​ແລະ​ມີ​ໂຄງ​ລ່າ​ງດ້ານ​ການ​ແພດ​ດີ​ຢູ່ກໍ​ຕາມ.

ທ່ານ​ນາງ Andrea Gay (​ແອນ​ເດຣຍ ​ເກ) ທີ່​ອົງການໂຄງການ​ລິ​ເລີ້ມດ້ານ​ພະຍາ​ດ
ໝາກສຸກ ຊຶ່ງ​ເປັນໂຄງການຮ່ວມງານ​ລະຫວ່າງ​ປະ​ເທດ​ ເພື່ອການ​ກໍາຈັດພະຍາດໝາກ
ສຸກ ເວົ້າວ່າ ທັງ​ປະ​ເທດ​ທີ່​ພັດທະນາ​ແລ້ວແລະ​ປະ​ເທດພວມພັດທະນາ ຕ່າງ​ກໍປະ​ເຊີ​ນ
ກັບບັນຫາໃນ​ການ​ຄວບ​ຄຸມການ​ຕິດ​ເຊື້ອພະຍາດ​ນີ້. ທ່ານ​ນາງ​ກ່າວ​ວ່າ:

“ສ່ວນ​ຫລາຍ​ແລ້ວ ຢູ່​ໃນບັນດາ​ປະ​ເທດ​ກໍາລັງພັດທະນານັ້ນ ​ເດັກນ້ອຍ​ບໍ່​ໄດ້​ຮັບ​
ການ​ສັກຢາ​ວັກ​ຊິນ ​ແມ່ນ​ເປັນ​ຍ້ອນ​ວ່າ ພວກ​ເຂົາ​ເຈົ້າບໍ່ມີຢາ​ເຫລົ່ານັ້ນ​. ​ແຕ່​ວ່າ
ຢູ່ໃນ​ບັນດາປະ​ເທດພັດທະນາ​ນັ້ນ ມີຢາ​ວັກ​ຊີ​ນ​ໄວ້​ສະ​ໜອງໃຫ້​ຢ່າງ​ຫລວງຫລາຍ.
ບັນ​ຫາ​ມັນແມ່ນເລື້ອງການ​ເລືອກ​ທີ່​ຈະບໍ່​ໃຊ້ຢາຫລາຍ​ກວ່າ ການຂາດແຄນຢາ.”

ຄລິກບ່ອນນີ້ ເພື່ອເບິ່ງວີດີໂອພາສາລາວ

ທ່ານນາງເກ ກ່າວ​ເພີ້ມ​ເຕີມ​ວ່າ ​ບັນດາແພດ​ເດັກ​ຕ້ອງໄດ້ມີ​ສະຕິ​ລະວັງ​ໂຕຫລາຍ​ຂຶ້ນ ​ແລະ​
ບັນ​ດາລັດຖະບານປະເທດຕ່າງໆ ກໍຈະ​ຕ້ອງ​ຕັ້ງໜ້າ​ຫລາຍ​ຂຶ້ນ ໃນ​ການ​ພະຍາຍາມ​ຄວບ​ຄຸມ
ການ​ແຜ່​ລະບາດຂອງພະຍາດໝາກສຸກ.

ເດັກຍິງຜູ້ນຶ່ງທີ່ກໍາລັງໄດ້ຮັບການ ສັກຢາວັກຊິນກັນພະຍາດໝາກສຸກ ທີ່ອິນເດຍ
ເດັກຍິງຜູ້ນຶ່ງທີ່ກໍາລັງໄດ້ຮັບການ ສັກຢາວັກຊິນກັນພະຍາດໝາກສຸກ ທີ່ອິນເດຍ

ເດັກນ້ອຍເປັນພວກ​ທີ່​ມີ​ຄວາມ​ອ່ອນ​ໄຫວຫລາຍ​ທີ່​ສຸດຕໍ່
​ໂຣກໝາກ​ສຸກ ​ຊຶ່ງ​ເປັນ​ພະຍາດທີ່​ມາຈາກເຊື້ອ​ໂຣກທີ່​ຕິດ
ແປດກັນງ່າ​ຍ​ແລ​ະ​ໄວ​ທີ່​ສຸດ​ຜ່ານທາງ​ລົມ​ຫາຍ​ໃຈ ຊຶ່ງ​ສາ
ມາດ​ນໍາ​ໄປ​ສູ່​ອາກາ​ນ​ແຊກ​ຊ້ອນຫລາຍ​ຢ່າງ ເຊ່ນພາ​ໃຫ້​
ຕາບອດ ​ແລະສະໝອງໄຄ່​ພອງ ແລະ​ສາມາດ​ກະທັ້ງພາ
​ໃຫ້​ຕາຍ​ໄດ້ໃນ​ກໍລະນີ​ທີ່ຮ້າຍ​ແຮງ. ພະຍາດໝາກສຸກ​
​ເອົາ​ຊີວິດ​ຂອງ​ເດັກນ້ອຍ​ໄປ 450 ຄົນ​ໃນ​ແຕ່​ລະມື້.

ອົງການ​ສະຫະ​ປະຊາ​ຊາດ ​ໄດ້​ຕໍ່ສູ້​ກັບ​ພະຍາດໝາກສຸກ​ມາເປັນ​ເວລາຫລາຍ​ປີ​ແລ້ວ. ​ແລະ
ເປົ້າໝາຍຂອງ​ອົງການ ໃນ​ການຫລຸດຜ່ອນ​ຄວາມ​ຕາຍ​ຍ້ອນ​ພະຍາດ​ນີ້ ​ແມ່ນ​ໄດ້ບັນລຸ​ຜົນ​
ສໍາ​ເລັດ​ເປັນ​ສ່ວນ​ໃຫຍ່ ເມື່ອເກືອບ​ສາມ​ປີກ່ອນ. ທ່ານ​ນາງ ແອນ​ເດຣຍ ​ເກ ອະທິບາຍ​ວ່າ:

"​ໃນ​ຕອນທ້າຍ​ປີ 2008 ນັ້ນ ທຸກ​ປະ​ເທດ​ໃນ​ໂລກ ​ໄດ້ບັນລຸ​ເປົ້າໝາຍ​ໃນ​ການຫລຸດ
ຜ່ອນ​ການ​ເສຍ​ຊີວິດ​ຍ້ອນ​ໂຣກໝາກສຸກລົງ 90% ຫລື​ຫລາຍ​ກວ່າ ຍົກ​ເວັ້ນ​ແຕ່​
ອິນ​ເດຍ. ​ແຕ່​ວ່າ ອິນ​ເດຍ​ເປັນ​ປະ​ເທດ​ໃຫຍ່​ຫລາຍ ​ແລະ​ກວມ​ເອົາໂຕ​ເລກຄົນ​ເສຍ
​ຊີວິດ ​ຍ້ອນ​ໂຣກໝາກສຸກ​ ເປັນ​ຈໍານວນ​ຫລວງຫລາຍ ສະ​ນັ້ນ ຈໍານວນ​ຂອງ​ພວກ
​ເຂົາ​ເຈົ້າ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້​ຈໍານວນ​ລວມທັງໝົດຫລຸດ​ລົງ.”

ແຕ່​ວ່າ​ພວກ​ນັກ​ຊ່ຽວຊານ​ເວົ້າວ່າ ການ​ກໍາຈັດ​ພະຍາດໝາກສຸກໃຫ້ໝົດ​ໄປ​ຈາກ​ທຸກພາກສ່ວນ
ຂອງ​ໂລກນັ້ນ ແມ່ນ​ສໍາຄັນ​ຫລາຍ. ຖ້າ​ບໍ່ດັ່ງນັ້ນ ມັນກໍ​ຈະ​ສືບຕໍ່ໝູນວຽນກັບຄືນ​ມາຈາກ​ຂົງ
ເຂດຕ່າງໆ ທີ່​ມັນ​ຍັງ​ມີ​ຢູ່​ນັ້ນ.

ທ່ານ​ນາງ​ເກ ​ຍັງ​ເວົ້າຕື່ມອີກ​ວ່າ ຄ່າສັກ​ຢາ​ກັນ​ພະຍາດໝາກສຸກ​ໃຫ້ເດັກນ້ອຍຄົນນຶ່ງ ​ແມ່ນ
ສິ້ນ​ເປືອງເງິນ​ພຽງປະມານນຶ່ງໂດ​ລາ​ເທົ່າ​ນັ້ນ​ ​ແລະວ່າ ອຸປະສັກກໍ​ແມ່ນ​ການ​ຂາດຄວາມ​ມຸ່ງ
ໝັ້ນທາງ​ການ​ເມືອງ​ ໃນ​ຫລາຍໆປະ​ເທດ. ທ່ານ​ນາງ​ຊີ້​ແຈງ​ວ່າ:

"ທັງ​ນີ້​ກໍ​ຍ້ອນ​ວ່າ ພະຍາດໝາກສຸກ​ໄດ້​ກາຍ​ມາ​ເປັນ​ພະຍາດ ທີ່ບໍ່ຄ່ອຍ​ມີ​ຫລາຍ​ແລ້ວ
ແລະ​ຜູ້​ຄົນ​ບໍ່​ໄດ້​ເຫັນ​ພະຍາດ​ນີ້ ​ແຕ່​ວ່າ​ພວກ​ເຂົາ​ເຈົ້າກັບໄດ້​ເຫັນພະຍາດ​ອັນ​ອື່ນ​ຫລາຍ
​ຢ່າງ ສະນັ້ນ ​ເຂົາ​ເຈົ້າຈຶ່ງ​ພາກັນ​ສຸມ​ໃສ່​ບັນ​ດາ​ສິ່ງ​ທີ່​ພວກ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ເຫັນ ​ເລີຍ​ພາກັນ​ລືມ​ໄປ
ວ່າ ຄັນ​ເຮົາ​ບໍ່ພາກັນ​ສັກ​ຢາ​ວັກ​ຊິນ​ປ້ອງ​ກັນ​ມັນ ພວກເຮົາ​ກໍ​ຈະ​ເຫັນ​ພະຍາດໝາກສຸກ
​ອີກ."

ອີງ​ຕາມ​ໂຄງການ​ລິ​ເລີ້ມກໍາຈັດພະຍາດໝາກສຸກ ​ແມ່ນຈະ​ໃຊ້​ເງິນ​ປະມານ 212 ລ້ານ​ໂດ​ລາ ​ໃນ​ລະຫວ່າງ​ປີ 2012 ​ຫາ​ປີ 2015 ​ເພື່ອ​ຈະລົບ​ລ້າງ​ພະຍາດໝາກສຸກ​ໃຫ້ໝົດ​ໄດ້ພາຍ ​ໃນ​ປີ 2020.

XS
SM
MD
LG