ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

ວັນເສົາ, ໒໐ ເມສາ ໒໐໒໔

ບັນຫາເສດຖະກິດຝືດເຄືອງ ເປັນສາເຫດຕົ້ນຕໍ ເຮັດໃຫ້ນັກສຶກສາຊາວໜຸ່ມລາວ ໄປເຮັດວຽກໃນຕ່າງປະເທດ ແທນທີ່ຈະຮຽນຂັ້ນສູງຕໍ່ໄປ


ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມສຶກສາສົມບູນວຽງຈັນ ຫຼື ລີເຊ້ ວຽງຈັນ
ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມສຶກສາສົມບູນວຽງຈັນ ຫຼື ລີເຊ້ ວຽງຈັນ

ບັນຫາເສດຖະກິດຝືດເຄືອງທີ່ຮ້າຍແຮງຂຶ້ນ ບວກກັບຄວາມສາມາດອັນຈໍາກັດ ຂອງລັດຖະບານ ໃນການສະໜອງງົບປະມານແກ່ຂະແໜງການສຶກສາ ແລະ ສົ່ງເສີມການຜະລິດແລະທຸລະກິດພາຍໃນ ເພື່ອສ້າງວຽກເຮັດງານທໍາໃຫ້ແກ່ ຊາວໜຸ່ມ ເຮັດໃຫ້ນັກຮຽນນັກສຶກສາບໍ່ຢາກຮຽນໜັງສຶ ແລະນັກສຶກສາບາງສ່ວນ ມີຄວາມທໍ້ແທ້ໃຈທີ່ຈະຮຽນຕໍ່ໃນຂັ້ນສູງ ແລະພະຍາຍາມໄປຊອກວຽກເຮັດງານທໍາ ທີ່ບໍ່ຕ້ອງການໃຊ້ຄວາມຮູ້ສູງຢູ່ຕ່າງປະເທດເປັນສ່ວນໃຫຍ່. ນັກຂ່າວຂອງພວກເຮົາມີລາຍງານໃຫ້ວີໂອເອລາວ ຊຶ່ງໄຊຈະເລີນສຸກ ຈະນຳມາສະເໜີທ່ານໃນອັນດັບຕໍ່ໄປ.

ເຖິງແມ່ນລັດຖະບານລາວ ຈະເນັ້ນຢໍ້າເຖິງແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງຕົນທີ່ເວົ້າ ມາຕະຫລອດ 4 ທົດສະວັດກວ່າວ່າ ຕ້ອງເອົາການສຶກສາ ໄປກ່ອນບາດກ້າວນຶ່ງ ຂອງການພັດທະນາປະເທດຊາດນັ້ນ ກໍຕາມ ແຕ່ໃນສະພາບຕົວຈິງ ມີຫລາຍຄົນຕັ້ງຄໍາຖາມ ແລະສົນທະນາກັນຢ່າງຫລວງຫລາຍໃນຊື່ສັງຄົມອອນລາຍວ່າ ການສຶກສາໃນປະເທດລາວໄດ້ສົ່ງສັນຍານແບບໃດໃຫ້ສັງຄົມຮູ້ ເມື່ອມີນັກຮຽນ ນັກສຶກສາສົນໃຈຮຽນຕໍ່ໃນຂັ້ນສູງໜ້ອຍລົງ. ທ່າອ່ຽງທີ່ວ່ານີ້ ມັນສະແດງອອກໃນຕົວເລກຂອງນັກສຶກສາ ຈົດທະບຽນເຂົ້າສອບເສັງເພື່ອຮຽນໃນມະຫາວິທະຍາໄລຕ່າງໆທົ່ວປະເທດຫລຸດລົງຢ່າງຫລວງຫລາຍ ຊຶ່ງບໍ່ພຽງພໍກັບຄວາມຕ້ອງການ ຫລືຄວາມສາມາດຮອງຮັບຂອງມະຫາວິທະຍາໄລ. ສໍາລັບສົກສຶກສາປີ 2023-2024 ທີ່ຫາກໍ່ເປີດຂຶ້ນໄດ້ບໍ່ພໍເທົ່າໃດອາທິດຜ່ານມາ ຄວາມແຕກໂຕນກັນທີ່ວ່ານີ້ ໃນມະຫາວິທະະຍາໄລ 4 ແຫ່ງຂອງລາວ ມີຄື:

  1. ມະຫາວິທະຍາໄລສຸພານຸວົງຢູ່ຫລວງພະບາງ: ລົງທະບຽນຮຽນ 484 ຄົນ ຂະນະທີ່ມີຄວາມຕ້ອງການ 1566 ຄົນ
  2. ມະຫາວິທະຍາໄລສະຫວັນນະເຂດ: ລົງທະບຽນ 271 ຄົນ, ທີ່ຈິງມີຄວາມຕ້ອງການ 1516 ຄົນ
  3. ມະຫາວິທະຍາໄລຈໍາປາສັກ: ລົງທະບຽນ 221 ຄົນ, ຕ້ອງການ 1405. ຄົນ
  4. ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ: ລົງທະບຽນ 7440 ຄົນ ຂະນະທີ່ມີຄວາມ ຕ້ອງການ 6688 ຄົນ

ແມ່ນແຕ່ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດທີ່ເປັນມະຫາວິທະຍາໄລໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງ ລາວ ຈໍານວນນັກສຶກສາລົງທະບຽນເພື່ອເຂົ້າສອບເສັງເຂົ້າຮຽນແມ່ນຫລຸດລົງ ເລື້ອຍໆ ນັບແຕ່ສົກຮຽນປີ 2020-2021 ທີ່ມີ 16,700 ກວ່າຄົນ ຫລຸດລົງມາເປັນ 9,000 ກວ່າຄົນໃນສົກຮຽນປີ 2021-2022.

ແຕ່ກົງການຂ້າມ ຕົວເລກຂອງຊາວໜຸ່ມລາວ ທີ່ລົງທະບຽນຂໍໄປເຮັດວຽກໃນຕ່າງປະເທດເຊັ່ນເກົາຫລີໃຕ້ ແລະຍີ່ປຸ່ນຜັດມີຫລາຍສິບພັນຄົນ ໃນເດືອນຜ່ານມາ ເຖິງແມ່ນວ່າ ການຮັບເອົາກໍາມະກອນໄປເຮັດວຽກໃນປະເທດເຫລົ່ານີ້ ແມ່ນມີພຽງແຕ່ 2,000 ຫາ 3,000 ຄົນຕໍ່ປີກໍຕາມ, ອີງຕາມແຫລ່ງຂ່າວທ້ອງຖິ່ນ.

ສາເຫດຕົ້ນຕໍກໍຄືຄວາມເຊື່ອ ແລະສັດທາຂອງຊາວໜຸ່ມ ແລະສັງຄົມລາວ ໃນປັດຈຸບັນຕໍ່ການສຶກສາຂັ້ນສູງ ທີ່ຄິດວ່າ ຈະນໍາພາໄປຫາໂອກາດທີ່ມີວຽກເຮັດງານທໍາທີ່ດີ ແລະຄວາມກ້າວໜ້າໃນຫລາຍໆດ້ານນັ້ນ ປາກົດວ່າໄດ້ເສື່ອມລົງໄປ ດັ່ງທີ່ ນັກຮຽນຜູ້ນຶ່ງທີ່ຫາກໍຮຽນຈົບມັດທະຍົມປາຍ ແລະໄດ້ຕັດສິນໃຈໄປຊອກເຮັດວຽກ ໃນປະເທດໄທເປີດເຜີຍສູ່ຟັງວ່າ:

“ນ້ອງຫາກະຈົບມໍ 7 ໃໝ່ໆ ຄັນວ່າຮຽນຕໍ່ໄປກະຄືເປືອງເງິນພໍ່ແມ່ ຄິດວ່າຊິໄປເຮັດວຽກເປັນແບບພະນັກງອກ ພະນັກງານ ແຕ່ກະເງິນເດືອນ ກະເງິນເດືອນສອງລ້ານປາຍນິດໆນ່ອຍໆ ຄັນຄວາມຄິດວ່າ ຄັນໄປເຮັດວຽກຂາຍເຄື່ອງອອນລ໊ອກອອນໄລນ໌ນໍາບໍລິສັດກະບໍ່ພໍຄ່ານໍ້າມັນລ໊ອກນໍ້າມັນລົດ ຄວາມຄິດນ້ອງວ່າ ຄັນໄປເຮັດວຽກຢູ່ປະເທດໄທ ກະໜ້າຈະດີກ່ອນ ຈຶ່ງບໍ່ເສຍເວລາ ແລະເສຍເງິນ. ເງິນເດືອນຢູ່ປະເທດລາວ ກະແບບນ້ອຍໆ ຮຽນກະຊິຈົບຢູ່ແຕ່ກະຊອກເຮັດວຽກກະຍາກ ລະຄວາມຄິດວ່າ ໄປເຮັດວຽກຢູ່ປະເທດໄທໜ້າຈະດີ ”.

ຄ້າຍຄືກັນ ບັນດາຄູອາຈານກໍເຫັນວ່າ ເສດຖະກິດຝືດເຄືອງຄືສາເຫດສໍາຄັນທີ່ ພາໃຫ້ນັກສຶກສາຫລາຍຄົນບໍ່ຢາກຮຽນຕໍ່ໃນຂັ້ນສູງ ດັ່ງທີ່ອະດີດພະນັກງານ ທ່ານນຶ່ງໃນກະຊວງສຶກສາໃຫ້ເຫດຜົນວ່າ:

“ເງິນເຟີ້ ສອງຈົບມາ ບໍ່ມີວຽກໃຫ້ເຮັດ ຈັກຊິເຮັດແນວໃດ ມາຮຽນນີ້ ກະຮັບພາລະໃຫ້ພໍ່ແມ່ຫລາຍ ເງິນຊິເອົາມາແຕ່ໃສ ເງິນເຟີ້ຄືສູ່ມື້ນີ້”.

ສ່ວນທາງການນໍາຂອງມະຫາວິທະະຍາໄລແຫ່ງຊາດ ກໍໄດ້ອອກມາຊີ້ແຈງຕໍ່ສື່ ມວນຊົນລາວວ່າ ສາເຫດນຶ່ງທີ່ພາໃຫ້ຈໍາພວກນັກສຶກສາລົງທະບຽນສອບເສັງເຂົ້າມະຫາວິທະຍາໄລຂອງລາວ ໜນ້ອຍລົງ ແມ່ນເປັນຍ້ອນວ່າ ນັກສຶກສາໄດ້ຮັບທຶນໄປຮຽນຕ່າງປະເທດ ໂດຍສະເພາະແມ່ນໄປຈີນກັບຫວຽດນາມນັ້ນ ຫລາຍຂຶ້ນ.

ແຕ່ແນວໃດກໍຕາມ ປາກົດວ່າ ບັນຫາທີ່ໃຫຍ່ໄປກວ່ານັ້ນ ກໍຄືນັກຮຽນໃນທຸກລະດັບ ໄດ້ປະລະການຮຽນຫລາຍຂຶ້ນ ໂດຍສະເພາະໃນເຂດຊົນນະບົດຊຶ່ງຄິດສະເລ່ຍແລ້ວ ແມ່ນສູງກວ່າ 20 ເປີເຊັນ ຂອງຈໍານວນນັກຮຽນປະຖົມທັງໝົດຊຶ່ງເປັນສາເຫດທີ່ສໍາຄັນປະການນຶ່ງ ທີ່ພາໃຫ້ມີນັກສຶກສາລາວ ລົງທະບຽນເຂົ້າຮຽນໃນມະຫາວິທະຍາໄລໃນລາວ ໜ້ອຍລົງ.

ສ່ວນທະນາຄານໂລກນັ້ນ ໃນມໍ່ໆມານີ້ ໄດ້ວິເຄາະວ່າ ໄພ​ເງິນ​ເຟີ້​ໄດ້​ສົ່ງ​ຜົນ​ກະທົບ​ຕໍ່​ຄອບຄົວ​ຄົນລາວ ​ເກືອບຮອດ 90 ​ເປີ​ເຊັນ ໃນ​ຂະ​ນະທີ່ຄ່າ​ແຮງ​ງານ​ຂັ້ນ​ຕ່ຳ​ແລະ​ຄ່າ​ຈ້າງງານໃນ​ພາກ​ລັດ​ໄດ້ຫລຸດລົງ​ 27 ເປີເຊັນ ແລະ 24 ເປີເຊັນຂອງ​ມູນ​ຄ່າ​ຕົວ​ຈິງ ຕາມລໍາດັບ ​ໃນ​ໄລ​ຍະປີ 2020-2022 ຊຶ່ງບັງຄັບ​ໃຫ້​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ຕ້ອງ​ໃຊ້​ຍຸດ​ທະ​ສາດໃນການ​ຮັບ​ມືກັບຜົນກະທົບທີ່ຕາມມາ ຊຶ່ງໃນນັ້ນ ຫຼາຍກວ່າສາມສ່ວນສີ່ຂອງຄົວເຮືອນທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບທີ່ວ່ານີ້ ໄດ້ຫຼຸດຜ່ອນການບໍລິໂພກອາຫານ ຫຼື ປ່ຽນໄປໃຊ້ເຄື່ອງລາຄາຖືກກວ່າ, ຜະລິດເອງ ຫຼື ຊອກພືດຜັກ ແລະສັດປ່າມາກິນ. ອັນນີ້ອາດເຮັດໃຫ້ຄວາມໝັ້ນຄົງດ້ານສະບຽງອາຫານ ແລະໂພຊະນາການບໍ່ໄດ້ຮັບຜົນດີ. ນອກນັ້ນ ຫຼາຍ​ກວ່າ​ເຄິ່ງ​ນຶ່ງຂອງຄອບຄົວທີ່ນອນໃນ 90 ເປີເຊັນຂອງຄົນລາວ ໄດ້​ຫຼຸດ​ຜ່ອນ​ການ​ໃຊ້​ຈ່າຍໃນ​ດ້ານ​ການ​ສຶກ​ສາ ແລະ​ສຸ​ຂະ​ພາບ. ມີ​ລາຍ​ງານ​ວ່າ ປະມານ 7 ເປີເຊັນ​ຂອງ​ເດັກນ້ອຍ​ທີ່​ມາ​ຈາກ​ຄອບຄົວ​ທີ່​ມີ​ລາຍ​ໄດ້​ຕ່ຳ​ ໄດ້​ເຊົາ​ຮຽນ​ໃນ​ປີ 2022, ຕົ້ນຕໍ​ແມ່ນ​ຍ້ອນ​ເຫດຜົນ​ດ້ານ​ການ​ເງິນ.

XS
SM
MD
LG