ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

ວັນເສົາ, ໒໐ ເມສາ ໒໐໒໔

ລັດຖະບານລາວ ຈະປະກາດການປັບໂຄງສ້າງອັັດຕາຄ່າໄຟຟ້າໃນໄວໆນີ້ ຊຶ່ງເຮັດໃຫ້ນັກທຸລະກິດຫລາຍຄົນເປັນຫ່ວງ


ສະຖານີໄຟຟ້າ ຜາອຸດົມ ແຂວງບໍ່ແກ້ວ ຂອງລັດວິສາຫະກິດໄຟຟ້າລາວ ຫຼື EDL
ສະຖານີໄຟຟ້າ ຜາອຸດົມ ແຂວງບໍ່ແກ້ວ ຂອງລັດວິສາຫະກິດໄຟຟ້າລາວ ຫຼື EDL

ຂະະນະທີ່ລາວມີໜີ້ຕ່າງປະເທດຢູ່ໃນຄວາມສ່ຽງສູງ ທີ່ຈະກ້າວໄປສູ່ສະພາບວິກິດຢູ່ນີ້ ລັດວິສາຫະກິດໄຟຟ້າລາວ ທີ່ກວມເອົາພາກສ່ວນໃຫຍ່ຂອງໜີ້ສິນສາທາລະນະນັ້ນ ກໍໄດ້ເລີ້ມມີການປະຕິຮູບໂດຍການດັດປັບໂຄງສ້າງຄ່າໄຟຟ້າ ສໍາລັບພາກອຸດສະຫະກໍາ ເພື່ອໃຫ້ມີເງິນໃຊ້ໜີ້ ນັກລົງທຶນຕ່າງປະເທດ ຊຶ່ງເຮັດ ໃຫ້ຜູ້ປະກອບການລາຍນ້ອຍມີຄວາມເປັນຫ່ວງຫລາຍ. ໄຊ​ຈະ​ເລີນ​ສຸກ ມີ​ລາຍ​ງານ​ເລື້ອງນີ້ ຈາກນັກຂ່າວຂອງພວກເຮົາ ມາສະເໜີທ່ານໃນອັນດັບຕໍ່ໄປ.

ພາຍຫຼັງທີ່ຖືກແຕ່ງຕັ້ງຢ່າງເປັນທາງການແລ້ວ ຄະນະະປະຕິຮູບບໍລິສັດລັດວິສາ ຫະກິດໄຟຟ້າລາວ ຫລື EDL ກໍໄດ້ວາງແຜນປະຕິຮູບຢ່າງລະອຽດ ແລະແບ່ງເປັນ 2 ໄລຍະຄື ການປະຕິຮູບໄລຍະເລັ່ງດ່ວນ ແລະ ການປະຕິຮູບຮອບດ້ານ. ສິ່ງທໍາອິດໃນການປະຕິຮູບໄລຍະເລັ່ງດ່ວນນັ້ນ ກໍແມ່ນການປັບປຸງໂຄງສ້າງແລະ ລາຄາໄຟຟ້າທີ່ນຳໃຊ້ມາແຕ່ ປີ 2012 ນັ້ນຄືນໃໝ່ ແຕ່ຈະຍົກເວັ້ນປະເພດທີ່ຢູ່ອາໄສ. ສາເຫດຕົ້ນຕໍທີ່ພາໃຫ້ບໍລິສັດປັບຂຶ້ນລາຄາ ກໍຍ້ອນການທີ່ເງິນກີບອ່ອນຄ່າລົງ ໃນຂະນະທີ່ທາງບໍລິສັດ ເກັບຄ່າໄຟຟ້າເປັນເງິນນກີບ ແຕ່ຊຳລະຄ່າກະແສໄຟຟ້າໃຫ້ບັນດານັກລົງທຶນຜະລິດໄຟຟ້າ ເປັນເງິນຕາຕ່າງປະເທດເກືອບທັງໝົດ ດັ່ງທີ່ພະນັກງານອະວຸໂສຂອງ EDL ເວົ້າວ່າ:

“ອໍານວຍການເຊັນແລ້ວແລ້ວ ເອີຊິແມ່ນເລີ້ມໃຊ້ 2023 ສະເພາະທຸລະກິດ ບໍ່ແມ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສ ສະເພາະທຸລະກິດໂຮງຈັກໂຮງງານ. ສາເຫດຫລັກກະຄືອັດຕາເງິນທີ່ເຮົາຊື້ຈາກຕ່າງປະເທດ ອຸ້ມໜີ້ມາມັນຫລາຍເດເນາະ ເຮົາຊື້ມາ ເປັນເງິນຕ່າງປະເທດແລ້ວມາຂາຍເງິນກີບ ໃຫ້ລູກຄ້າມັນຫລຸບທຶນຊື້ ເຈັດເຊັນ ມາຂາຍຫົກຈຸດສາມເຊັນ ”.

ທ່ານອະທິບາຍອີກວ່າ ອັດຕາລາຄາທີ່ໃຊ້ຢູ່ໃນປັດຈຸບັນ ແມ່ນອັດຕາລາຄາຂອງປີ 2017 ຊຶ່ງໄດ້ປັບຂຶ້ນ 2 ເປີເຊັນ ໃນເດືອນກຸມພາ 2021 ເປັນຕົ້ນມາ ຊຶ່ງເຮັດໃຫ້ອັດຕາລາຄາບໍ່ແທດເໝາະກັບສະພາບຕົວຈິງທີ່ເງິນກີບອ່ອນຄ່າລົງນັບມື້ ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ ໃນປີ 2012-2019 ລາຄາສະເລ່ຍ ທີ່ຂາຍໃຫ້ກັບລູກຄ້າຕົກປະມານ 8 ເຊັນ/kWh ແລະ ມາຮອດປີ 2022 ຍັງເຫລືອພຽງ 5.13 ເຊັນ/kWh. ມາຮອດ ປີ 2022 ມີຜູ້ຊົມໃຊ້ໄຟຟ້າໃນລາວ 1,618,000 ກວ່າຫົວໜ່ວຍ. ໃນນັ້ນມີຈໍານວນຜູ້ຊົມໃຊ້ປະເພດທີ່ຢູ່ອາໄສກວມເອົາ 25 ເປີເຊັນຂອງການຊົມໃຊ້ໄຟທັງໝົດ ແລະມີໝໍ້ນັບໄຟ 1 ລ້ານ 532 ກວ່າຫົວໜ່ວຍ ກວມເອົາ 94.7 ເປີເຊັນ ຂອງຈໍານວນໝໍ້ນັບໄຟທັງໝົດ. ສ່ວນປະເພດອື່ນໆ ກວມເອົາ 75 ເປີເຊັນຂອງການຊົມໃຊ້ພະລັງງານທັງໝົດ ແລະມີຈໍານວນຜູ້ຊົມໃຊ້ພຽງແຕ່ 85,959 ຫົວໜ່ວຍ.

ຢູ່ໃນການປັບປຸງໂຄງສ້າງ ແລະ ລາຄາໄຟຟ້າໃໝ່ນີ້ ໄດ້ມີການຈັດແບ່ງອອກເປັນ 8 ປະເພດດັ່ງນີ້: 1) ປະເພດທູດ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນກວມເອົາ 0.1 ເປີເຊັນ; 2) ປະເພດທຸລະກິດທົ່ວໄປ, ໄຟຟ້າສໍາຮອງ ແລະ ໄຟຟ້າຊົ່ວຄາວກວມເອົາ 9 ເປີເຊັນ; 3) ປະເພດທຸລະກິດສຶກສາ ແລະ ກິລາ ກວມເອົາ 0.3 ເປີເຊັນ; 4) ປະເພດທຸລະກິດບັນເທີງກວມເອົາ 0.1 ເປີເຊັນ; 5) ປະເພດສໍານັກງານລັດ 3.3 ເປີເຊັນ; 6) ປະເພດກະສິກໍາ 0.6 ເປີເຊັນ; 7) ປະເພດອຸດສາຫະກຳກວມເອົາ 30.7 ເປີເຊັນ, 8) ປະເພດທາງລົດໄຟ 0.6 ເປີເຊັນ. ພິເສດກໍຄື ປະເພດທຸລະກິດຂຸດຄົ້ນຊັບສິນດີຈິຕອລ ກວມເອົາ 30.2 ເປີເຊັນ ຊຶ່ງມີຜູ້ຊົມໃຊ້ 10 ກວ່າຫົວໜ່ວຍ ທີ່ມີການກໍານົດລາຄາໄຟຟ້າຕ່າງຫາກ ເນື່ອງຈາກເປັນການຊົມໃຊ້ໄຟໄລຍະສັ້ນ ແລະ ເປັນໂຄງການທົດລອງຂອງລັດຖະບານ.

ຂ່າວການດັດປັບລາຄາໃໝ່ສໍາລັບປະເພດທີ່ບໍ່ແມ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສນີ້ ເຮັດໃຫ້ເຈົ້າຂອງ ທຸລະກິດຂະໜາດນ້ອຍ ຫລາຍຄົນມີຄວາມເປັນຫ່ວງ ດັ່ງທີ່ເຈົ້າຂອງໂຮງງານເບຕົງທ່ານນຶ່ງ ໃນນະຄອນຫລວງວຽງຈັນບອກວ່າ:

“ປະມານສາມລ້ານກີບເດືອນນີ້ແລ້ວ ເດືອນກ່ອນປະມານສອງລ້ານແຫລະ ມັນຂຶ້ນນໍາການໃຊ້ ຂຶ້ນໆຢູ່ໄຟຟ້າແພງ ໄຟຟ້າແພງ”.

ສ່ວນນັກທຸລະກິດອີກທ່ານນຶ່ງໃນນະຄອນຫລວງວຽງຈັນບອກວ່າ ເນື່ອງຈາກບໍ ລິສັດ EDL ເປັນຂອງລັດຖະບານ ຊຶ່ງປະຊາຊົນບໍ່ສາມາດສະເໜີຄໍາຄິດເຫັນຫຍັງໄດ້ ຈຶ່ງຕ້ອງໄດ້ຍອມຮັບເທົ່ານັ້ນ ດັ່ງທີ່ທ່ານບອກວ່າ:

“ບໍ່ໃສ່ໃຈເພາະວ່າຄັນເພິ່ນຊິປັບ ແລ້ວມີໃຜຊິຢັບຢັ້ງເພິ່ນໄດ້ອັນທີນຶ່ງ ອັນທີສອງແລ້ວມັນບໍ່ແມ່ນຊິໄປງ່ຽງຫູຟັງປະຊາຊົນເຮົາວ່າບໍ່ໃຫ້ຂຶ້ນເດີ້ ແລະມັນກະເປັນ ຕາມເພິ່ນໂລດແຫລະ ລະເຂົາເອີ້ນວ່າ ມັນກະຂຶ້ນຕາມອໍໂຕມາຕິກຄໍລີ ມັນເປັນໄປໃນຕົວ ມັນຂັບເຄື່ອນເອງມັນນະ ຄືເງິນບາດໄປຄຸມໃຜຊິໄປຄຸມມັນໄດ້ ບໍ່ໄດ້ດອກ ຈັ່ງວ່າມັນກະໜີ້ຫັ້ນແຫລະ”.

ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມທ່ານກໍເຂົ້າໃຈວ່າ ສາເຫດຕົ້ນຕໍຂອງການປັບໂຄງສ້າງຄ່າໄຟຟ້ານີ້ ກໍແມ່ນເນື່ອງມາຈາກການເປັນໜີ້ຂອງບໍລິສັດ EDL ແມ່ນສູງຫລາຍ ດັ່ງທີ່ທ່ານອະທິບາຍວ່າ:

“ເວົ້າເລື້ອງໜີ້ບໍລິສັດໄຟຟ້າຫລັກໆ ກະໜີ້ຫັ້ນລະ ຂອງໄຟບໍ່ແມ່ນໄຟເຮົາ ໄຟນີ້ບໍ່ແມ່ນເຮົາເປັນຜູ້ຜະລິດ ເຮົາເປັນເຈົ້າຂອງທີ່ຊື່ໆ ແຕ່ເຂົາແບ່ງໃຫ້ໜ້ອຍດຽວ. ເຈົ້າຊື້ໄຟເຂົາໜິ ຊື້ໄຟນໍາບໍລິສັດນໍ້າເທີນ ເຈົ້າຊື້ນໍາເຂົາໃດ ບໍ່ແມ່ນເຈົ້າຂາຍໃຫ້ເຂົາ. ເຈົ້າຊື້ເຂົາມາໃຊ້ໄດ໋ດຽວໜິ. ບໍລິສັດທີ່ເຈົ້າບໍ່ໄດ້ຊື້ ກະມີແຕ່ບໍລິສັດນໍ້າງື່ມ 1, ໂຕທ່າລາດມັນຊໍ້າຜັດບໍ່ພໍ ກະໄດ້ຊື້ເຂົາໝົດ”.

ສ່ວນທະນາຄານໂລກນັ້ນ ໄດ້ຈັດໃຫ້ລາວວ່າ ເປັນປະເທດທີ່ມີສະພາບໜີ້ສິນຕ່າງປະເທດທີ່ຄວາມສ່ຽງສູງຢ່າງໜ້າເປັນຫ່ວງ ຊຶ່ງໃນນັ້ນ ໜີ້ສິນຂອງລາວ ກວມເອົາ 97.16 ເປີເຊັນຂອງຍອດຜະລິດລວມແຫ່ງຊາດ ໃນປີ 2021. ພາກ​ສ່ວນທີ່​ປະ​ເຊີນ​ກັບ​ພາ​ວະ​ຂາດ​ທຶນແລະ​ສ້າງ​ພາ​ລະໜີ້​ສິນ​ໃຫ້ລັດ​ຖະ​ບານ​ຫລາຍກວ່າ​ໝູ່ ແມ່ນ​ລັດ​ວິ​ສາ​ຫະ​ກິດ​ໄຟ​ຟ້າ​ລາວ ຊຶ່ງມີ​ໜີ້​ເງິນ​ກູ້ຫຼາຍ​ເກີນກວ່າ 2,000 ລ້ານ​ໂດ​ລາ. ສະພາບການນີ້ ເຮັດໃຫ້ອັດຕາຄວາມໜ້າເຊື່ອຖືທາງການເງິນຂອງລາວ ກໍໄດ້ຖືກຫລຸດລົງແຕ່ກາງປີ 2022 ມາຢູ່ໃນອັນ​ດັບ Caa3 ຊຶ່ງມີຄວາມໝາຍວ່າ ລາວຢູ່​ໃນ​ອັນ​ດັບ​ທີ່ຂີ້ຮ້າຍທີ່ສຸດ ໃນດ້ານຄວາມໜ້າເຊື່ອຖືວ່າ ຈະໃຊ້ໜີ້ໄດ້, ອີງຕາມເວັບໄຊທ໌ຂອງສະ​ຖາ​ບັນມູດດີສ໌ (Moody’s) ທີ່​ເປັນ​ສະ​ຖານ​ບັນ​ຈັດ​ອັນ​ດັບຄວາມ​ໜ້າ​ເຊື່ອ​ຖືຂອງ​ການ​ຈ່າຍ​ໜີ້ ຂອງອົງການລັດຖະບານ ແລະເອກະຊົນໃນທົ່ວໂລກ.

XS
SM
MD
LG