ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

Transparency International ວ່າ ມີການສໍ້ລາດບັງຫລວງ ຢ່າງແຜ່ຫລາຍ ໃນທົ່ວໂລກ (ວີດິໂອລາວ/ອັງກິດ)


ຄວາມໂກດແຄ້ນຕໍ່ການສໍ້ລາດບັງຫຼວງ ຫຼືບັນດາຜູ້ນໍາທີ່ຂາດ
ປະສິດທິຜົນທັງຫຼາຍ ໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດມີການເດີນຂະບວນປະ
ທ້ວງຂອງ​ມະຫາຊົນ ແລະຮອດເຖິງຂັ້ນໄດ້ໂຄ່ນລົ້ມຫຼາຍໆລັດ
ຖະບານມາແລ້ວ. ແຕ່ການສຶກສາຄົ້ນຄວ້າບັ້ນໃໝ່ໃນທົ່ວໂລກ
ພົບວ່າ ເຖິງແມ່ນມີການຮ້ອງໂຮໂວຍວາຍ ແລະການປ່ຽນແປງ
ຕ່າງໆນາໆກໍຕາມ ແຕ່ບັນຫາການສໍ້ລາດບັງຫຼວງທີ່ໄດ້ຝັງຮາກ
ລົງເລິກທີ່ສຸດນັ້ນ ກໍຍັງບໍ່ໝົດສິ້ນໄປໄດ້ງ່າຍໆເລີຍ.

ມັນເປັນອີກມື້ນຶ່ງ​ໃນ​ທ້ອງຖະໜົນຂອງພະນົມເປັນ ສໍາລັບ ທ້າວ Chum Wan ຄົນຂັບ ລົດຈັກແທັກ​ຊີ້ ແລະກໍເປັນອີກມື້ນຶ່ງ ທີ່ລາວຄິດເປັນຫ່ວງນໍາ ການສໍ້ລາດບັງຫຼວງ.

ທ້າວຈໍາ ວັນ ເວົ້າວ່າ: “ການສໍ້ລາດບັງຫຼວງໃນປະເທດຂ້ອຍແມ່ນຮ້າຍ ແຮງຂຶ້ນທຸກໆປີ ຫຼາຍຂຶ້ນໄປເລື້ອຍໆ ໃນໝົດທຸກ​ດ້ານ.”

ແລະຄວາມທໍ້ໃຈຂອງລາວ ກໍທະວີ​ຫລາຍ​ຂຶ້ນ​ເລື້ອຍໆ. ທ້າວ ຈໍາວັນ ເວົ້າອີກວ່າ:

“ມັນ​ເປັນ​ບັນຫາ​ເວລາເກີດອຸບັດເຫດຕາມ ທ້ອງຖະໜົນ. ຕໍາຫຼວດມັກຈະເຂົ້າຂ້າງພວກ​ຂັບລົດທີ່ມີເງິນແດ່. ສ່ວນ ພວກບໍ່ມີເງິນ ຕໍາຫຼວດກໍຈະຖືວ່າເປັນຝ່າຍຜິດຢູ່​ສະ​ເໝີ.”

ບໍ່ມີແຕ່ທ້າວຈໍາວັນຜູ້ດຽວ ທີ່​ຄິດ​ແບບນີ້.

ດັດຊະນີຄໍຣັບຊັ່ນປີ 2012 ຂອງຂອງອົງການຕໍ່ຕ້ານການສໍ້ລາດບັງຫຼວງ Transparency International ຈັດລໍາດັບ 176 ປະເທດ ຈາກຄະແນນສູນໄປຫາ 100 ຊຶ່ງຄະແນນສູນ
ໝາຍເຖິງມີການຄໍຣັບຊັ່ນຫຼາຍທີ່ສຸດ. ​ໃນ​ນັ້ນ ຫຼາຍກວ່າສອງສ່ວນສາມ ໂຮມທັງກໍາປູເຈຍ ​
ຖື​ວ່າ​ເປັນ​ປະ​ເທດ​ທີ່​ມີ​ການ​ສໍ້​ລາດ​ບັງ​ຫລວງ​ ໃນ​ລະດັບປານກາງ ໄປຫາ ສູງທີ່​ສຸດ.

ພວກປະເທດທີ່ສໍ້ລາດໜັກໜ່ວງທີ່ສຸດໄດ້ແກ່ ໂຊມາເລຍ ເກົາຫຼີເໜືອ ແລະອັຟການິສຖານ.

ບາງທີ ອາດຈະບໍ່ມີແຫ່ງອື່ນໃດທີ່ມີພວກຮ້ອງ​ໂຮ​ຕໍ່ຕ້ານການສໍ້ລາດບັງຫຼວງ ຫຼາຍໄປກວ່າ
ຢູ່​ໃນຂົງເຂດຕາເວັນອອກກາງ ບ່ອນທີ່ພວກປະທ້ວງຫຼາຍລ້ານຄົນ ຫຼັ່ງໄຫຼລົງສູ່ຖະໜົນ
ເພື່ອໂຄ່ນລົ້ມລັດຖະບານ ຈາກຕັ້ງແຕ່ປະເທດຕູນີເຊຍ ອີຈິບ ໄປຫາ ລີເບຍ.

ແຕ່ເຖິງ​ແມ່ນ​ໄດ້ມີການປ່ຽນແປງທາງຂັ້ນເທິງກໍຕາມ ແຕ່ທາງ​ຂັ້ນ​ຮາກ​ຫຍ້າ​ແລ້ວ ​ແມ່ນວ່າ​ເກືອບ​ບໍ່​ໄດ້ມີການປ່ຽນແປງ​ເລີຍ.

Robin Wrigth ປະຈໍາສູນກາງ Woodrow Wilson ກ່າວວ່າ ມັນບໍ່ເປັນເລຶ່ອງແປກ.

“ຄໍາ​ວ່າ Bakshish ​ແມ່ນເປັນ​ແນວຄິດແກນກາງ ຂອງວິຖີຊີວິດຢູ່ໃນເຂດພາກ
ຕາເວັນອອກກາງ. Bakshish ກໍຄືສິນບົນ. ແລະມັນຈະບໍ່ປ່ຽນແປງໄດ້ງ່າຍໆ ດ້ວຍການພຽງແຕ່ນໍາ​ເອົາອຸດົມການ ຫຼືເປົ້າໝາຍປະຊາທິປະໄຕມາ​ໃຊ້. ນັກທຸ
ລະກິດລີເບຍຄົນນຶ່ງເວົ້າວ່າ ແຕ່ກ່ອນ
ພວກເຮົາມີກັດດາຟີຜູ້ດຽວ ແຕ່ບັດນີ້
ມີ ກັດດາຟີຫົກລ້ານຄົນ.”


ສ່ວນຢູ່​ພາກ​ພື້ນເອເຊຍ ບ່ອນທີ່ມີ 68 ເປີເຊັນຂອງບັນດາປະເທດ​ໃນຂົງ​ເຂດ​ ມີອັດຕາ ການສໍ້ລາດບັງຫຼວງ​ໃນ​ລະດັບ​ປານ​ກາງຫາສູງຫລາຍ​ນັ້ນ ການປະຕິຮູບຕ່າງໆໃນ​ມຽນມາ
ທີ່​ໄດ້ມີ​ການ​ອອກ​ຂ່າວເຜີຍແຜ່ຢ່າງ​ຫລວງຫລາຍນັ້ນ ກໍ​ບໍ່​ໄດ້​ປ່ຽນ​ແປງ​ສະຖານະ​ພາບ ຂອງມຽນມາ ທີ່​ຖືກຈັດ​ໃຫ້ຢູ່ ໃນອັນດັບທີ່ຫ້າ ຂອງປະ​ເທດ​ທີ່​ມີ​ການຄໍຣັບຊັ່ນຫຼາຍທີ່ສຸດ ໃນໂລກ.

ຢູ່ພາກພື້ນຢູໂຣບ ທີ່ຖືກກະທົບໂດຍບັນຫາໜີ້ສິນທີ່ຍັງບໍ່​ສີ້​ນສຸດ​ລົງ​ນັ້ນ ການສໍ້ລາດບັງ​ຫລວງໄດ້​ເພີ້​ມທະວີ​ຂຶ້ນໃນບັນດາປະເທດທີ່​ປະສົບ​ກັບ​ບັນຫາ​ໜັກເຊັ່ນ ກຣີສ ແລະ ອິຕາລີ ແລະກໍຍັງ​ເປັນບັນຫາໜັກ​ ຢູ່​ໃນຣັດເຊຍ.

ການສໍ້ລາດບັງຫຼວງກໍຍັງເປັນບັນຫາ​ທີ່ຄື​ກັນ ແມ່ນແຕ່ໃນ ພວກປະເທດ ທີ່ຈັດວ່າ ຢູ່ໃນອັນ ດັບສະອາດຫລາຍ ຕົວຢ່າງ ສະຫະລັດ ຖືກຈັດຢູ່ອັນ ດັບທີ 19 ຂອງປະເທດທີ່ມີການ ຄໍຣັບຊັ່ນໜ້ອຍທີ່ສຸດ ແຕ່ກໍຍັງປາກົດເຫັນ ການສໍ້ລາດບັງຫຼວງກັນຢູ່. ພວກປະເທດຄູ່ຄ້າ ຂາຍລາຍໃຫຍ່ໆ ​ເຊ່ນຈີນ ແລະ​ເມັກຊິໂກ​ ແມ່ນຢູ່​ໃນອັນດັບຕໍ່າກວ່າສະຫະລັດຫຼາຍ​.

Alan Larson ຈາກ​ຫ້ອງການ​ປະ​ຈໍາ​ສະຫະລັດ ຂອງ​ອົງການ Transparency International:

“​ເປັນ​ທີ່​ແຈ້ງ​ຂາວ​ວ່າ ການ​ຄໍຣັບຊັ່ນ​ເປັນ​ໄພ​ຂົ່ມຂູ່​ຕໍ່​ສະ​ຖາ​ບັນ​ປະຊາທິປະ​ໄຕ
ຢູ່​ໃນ​ທົ່ວ​ໂລກ.”


ຢູ່ໃນຫຼາຍ​ເຂດຂອງໂລກ ​ແມ່ນພວກທຸລະກິດລາຍນ້ອຍໆ ທີ່​ໄດ້​ຮັບ​ຄວາມ​ເສຍ​ຫາຍ​ໜັກ​ທີ່​ສຸດ ຈາກການສໍ້ລາດບັງຫຼວງ.

ຢູ່ຮ້ານນ້ອຍໆຂາຍເສື້ອຜ້າທີ່ເມືອງ Abuja ໄນຈີເຣຍ ນາງ Ukudi Nawa ເຈົ້າຂອງຮ້ານ ເວົ້າວ່າ ​ເລື້ອງ​ນີ້ ເຮັດໃຫ້ລາວ ​ເບື່ອ​ໜ່າຍ​ທີ່​ສຸດ.

“ມັນເຮັດໃຫ້ຂ້ອຍຕ້ອງຈ່າຍເພີ່ມຂຶ້ນ ສ່ວນຫຼາຍແລ້ວ ພວກລູກຄ້າບໍ່ເຂົ້າໃຈ ເວລາເຮົາ ຂາຍແພງຂຶ້ນ ພວກເຂົາເຈົ້າກໍຕໍ່ວ່າ.. ວ່າ ເປັນຫຍັງມາຂາຍແພງແທ້?

ມັນ​ເປັນຄວາມທໍ້​ໃຈ​ແລະ​ໂມ​ໂຫ ທີ່ຫຼາຍໆຄົນຮູ້ສຶກ​ຮ່ວມ​ກັນ ​ແລະ​ເປັນຄວາມ​ຮູ້​ສຶກທີ່ ບໍ່ຊົງວ່າ ຈະຈາງຫາຍໄປໃນ​ໄວໆນີ້.

ເບິ່ງວີດິໂອລາຍງານນີ້ ເປັນພາສາອັງກິດ:

XS
SM
MD
LG