ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

ວັນພະຫັດ, 06 ຕຸລາ 2022

ພວມ​ມີ​ການ​ເຈ​ລະ​ຈາ ກ່ຽວ​ກັບຂໍ້ຕົກລົງ ເພື່ອຈະຄວບຄຸມການນໍາໃຊ້ອາວຸດປະເພດລະເບີດຢູ່ໃນຂົງເຂດ ທີ່ມີພົນລະເຮືອນອາໄສຢູ່ 


ສະມາຊິກບໍລິການຂອງກອງທະຫານ ທີ່ສະໜັບສະໜຸນ ຣັດເຊຍ, ຍ່າງເຂົ້າໄປໃກ້ຕຶກອາຄານທີ່ພັກອາໄສ ເຊິ່ງຖືກທໍາລາຍຍ້ອນສາເຫດຄວາມຂັດແຍ້ງລະຫວ່າງ ຣັດເຊຍ ແລະ ຢູເຄຣນ ໃນອ້ອມຮອບເມືອງທ່າມາຣີອູໂປລ ທີ່ຢູ່ທາງທິດໃຕ້ຂອງປະເທດ ຢູເຄຣນ, ເມື່ອວັນທີ 28 ມີນາ 2022.

ຂໍ້ຕົກລົງລະຫວ່າງປະເທດ ທີ່​ພວມ​ມີ​ການ​ເຈ​ລະ​ຈາ ຢູ່ທີ່ອົງການສະຫະປະຊາຊາດພາຍໃນອາທິດນີ້ ແມ່ນ​ເພື່ອ​ຊອກ​ຫາ​ທາງທີ່ຈະຫຼຸດ​ຜ່ອນອັນຕະລາຍໃນການຄວບຄຸມການນໍາໃຊ້ອາວຸດ​ປະ​ເພດລະເບີດ​ທີ່ຮຸນແຮງຕໍ່ພົນລະເຮືອນ ຢູ່ຕາມບັນດາ​ຫົວເມືອງ​ນ້ອຍ​ໃຫຍ່ ແລະຕາມໝູ່ບ້ານຕ່າງໆ. ລິຊາ ສໄລນ໌ (Lisa Schlein) ມີລາຍງານໃຫ້ VOA ຈາກນະຄອນເຈເນວາ, ເຊິ່ງ ທິບສຸດາ ມີລາຍລະອຽດມາສະເໜີທ່ານ ໃນອັນດັບຕໍ່ໄປ.

ເມືອງມາຣີອູໂປລຂອງ ຢູເຄຣນ ເປັນນຶ່ງໃນຕົວຢ່າງເມືອງຫຼ້າສຸດຂອງຂົງເຂດທີ່ມີຜູ້ຄົນອາໄສຢູ່ ໄດ້ກາຍມາເປັນເສດຊາກຫັກ​ພັງ ໂດຍການໃຊ້ອາວຸດປະ​ເພດລະເບີດທີ່ຮຸນແຮງຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ. ການ​ຖິ້ມລະເບີດ ແລະຍິງປືນ​ໂຈມ​ຕີຢູ່ຕາມຫົວເມືອງນ້ອຍໃຫຍ່ຕ່າງໆ ຢູ່ໃນເຢເມນ, ເອທີໂອເປຍ ແລະ ຊີເຣຍ ລວມທັງຂົງເຂດອື່ນໆ ແມ່ນກໍາລັງທໍາລາຍລ້າງຊຸມຊົນທັງໝົດ ແລະໄດ້ສົ່ງຜົນກະທົບທີ່ຮຸນແຮງແບບບໍ່ສາມາດ​ປົວ​ແປງໄດ້ຕໍ່ພົນລະເຮືອນ ແລະພື້ນຖານໂຄງລ່າງຂອງພົນລະເຮືອນ.

ແຟ້ມຮູບ-ປະຊາຊົນທີ່ອາໄສຢູ່ບໍລິເວນນອກເມືອງອາເລັບໂປ ຂອບເຂດທາງທິດເໜືອຂອງ ຊີເຣຍ, ກໍາລັງປະເຊີນກັບ ກາຟຣ໌ ຮາມຣາ (Kafr Hamra), ກັບຄືນເມືອເຮືອນຂອງພວກເຂົາເຈົ້າ ເພື່ອກວດເບິ່ງຄວາມເສຍຫາຍທີ່ຖືກກະທົບຈາກການຕໍ່ສູ້ລະຫວ່າງ ກອງກໍາລັງຂອງລັດຖະບານ ແລະກຸ່ມກະບົດ, ເມື່ອວັນທີ 18 ກຸມພາ 2020.
ແຟ້ມຮູບ-ປະຊາຊົນທີ່ອາໄສຢູ່ບໍລິເວນນອກເມືອງອາເລັບໂປ ຂອບເຂດທາງທິດເໜືອຂອງ ຊີເຣຍ, ກໍາລັງປະເຊີນກັບ ກາຟຣ໌ ຮາມຣາ (Kafr Hamra), ກັບຄືນເມືອເຮືອນຂອງພວກເຂົາເຈົ້າ ເພື່ອກວດເບິ່ງຄວາມເສຍຫາຍທີ່ຖືກກະທົບຈາກການຕໍ່ສູ້ລະຫວ່າງ ກອງກໍາລັງຂອງລັດຖະບານ ແລະກຸ່ມກະບົດ, ເມື່ອວັນທີ 18 ກຸມພາ 2020.

ຂໍ້ມູນທີ່ຮວບຮວມໄດ້ ໃນຊ່ວງທົດສະວັດທີ່ຜ່ານມາໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ມີ 123 ປະເທດ ທີ່ປະສົບກັບເຄາະກໍາທີ່ຄ້າຍຄືກັນ. ເຄືອຂ່າຍສາກົນກ່ຽວກັບອາວຸດ​ປະ​ເພດລະເບີດ ເຊິ່ງເປັນອົງການທີ່ບໍ່ຂຶ້ນກັບລັດຖະບານກ່າວວ່າ ພົນລະເຮືອນຫຼາຍໝື່ນຄົນໄດ້ຖືກສັງຫານ ແລະໄດ້ຮັບບາດເຈັບທຸກໆປີ ຈາກການໃຊ້ອາວຸດປະ​ເພດລະເບີດຢູ່ໃນເຂດທີ່ມີພົນລະເຮືອນອາໄສຢູ່. ພວກເຂົາເຈົ້າກ່າວວ່າ ລວມມີພົນລະເຮືອນ 90 ເປີເຊັນ ທີ່ຕົກເປັນຜູ້ເຄາະຮ້າຍຈາກເຫດການດັ່ງກ່າວ.

ຜູ້ປະສານງານຂອງເຄືອຂ່າຍ ທ່ານນາງລໍຣາ ໂບຍລັອດທ໌ (Laura Boillot) ກ່າວວ່າ ຕ້ອງມີການວາງຂໍ້ຈໍາກັດຕ່າງໆໃນການໃຊ້ອາວຸດ​ປະ​ເພດລະເບີດເຊັ່ນວ່າ ລະເບີດ​ທີ່​ຖິ້ມ​ລົງ​ມາ​ຈາກ​ເຮືອ​ບິນ, ລະບົບຈະຫຼວດຫຼາຍ​ລຳ​ກ້ອງ, ເຄື່ອງຍິງຈະຫຼວດ ແລະປືນຄົກຕ່າງໆ.

ທ່ານນາງ ໂບຍລັອດທ໌ ກ່າວວ່າ ການໂຈມຕີໂດຍກົງ ໃສ່ພົນລະເຮືອນ ແລະເຄື່ອງຂອງຕ່າງໆຂອງພົນລະເຮືອນ ແມ່ນເປັນສິ່ງທີ່ຕ້ອງຫ້າມ ພາຍໃຕ້ກົດຂໍ້ບັງຄັບຂອງຄວາມຂັດແຍ້ງທາງອາວຸດ ແລະກົດໝາຍທາງດ້ານມະນຸດສະທໍາສາກົນ. ດ້ວຍການຕັ້ງຂໍ້ສັງເກດຂອງທ່ານນາງນັ້ນ, ຢ່າງໃດກໍຕາມ ການໃຊ້ອາ ວຸດປະ​ເພດລະເບີດ​ແມ່ນເປັນສິ່ງທີ່ຜິດກົດໝາຍ ໃນໂຕຂອງມັນເອງ.

ທ່ານນາງ ໂບຍລັອດທ໌ ກ່າວວ່າ:

“ແຕ່ ສິ່ງທີ່ພວກເຮົາເຫັນ ແລະໄດ້ພົບເຫັນຫຼາຍເກີນໄປນັ້ນ ແມ່ນຜູ້ກໍ່ສົງຄາມໄດ້ສັງຫານພົນລະເຮືອນ ແລະເຮັດໃຫ້ພວກເຂົາເຈົ້າບາດເຈັບດ້ວຍລະບົບອາ ວຸດທີ່ຫຼ້າສະໄໝ ບໍ່​ມີ​ຄວາມ​ແມ່ນ​ຍຳ ແລະເປັນ​ລະ​ບົບອາວຸດ​ປະ​ເພດລະເບີດທີ່ຮຸນແຮງ ຢູ່ຕາມເມືອງ​ນ້ອຍ​ໃຫຍ່ຕ່າງໆ ແລະຍ້ອນຜົນກະທົບຂອງມັນຢູ່ໃນບໍລິ ເວນທີ່ກວ້າງ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ມັນມີຄວາມສ່ຽງເປັນພິເສດ ເມື່ອໃຊ້ມັນຢູ່ໃນສະພາບແວດລ້ອມທີ່ເປັນເຂດ​ເທດ​ສະ​ບານ.”

ແຟ້ມຮູບ-ນັກມອດໄຟ ພະຍາຍາມມອດໄຟທ່າມກາງຊາກຫັກເພທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ ລຸນຫຼັງການຍິງໂຈມຕີໃສ່ສູນກາງຊັອປປິ້ງ, ໃນນະຄອນຫຼວງ ກີຢິບ, ຢູເຄຣນ, ວັນທີ 21 ມີນາ 2022.
ແຟ້ມຮູບ-ນັກມອດໄຟ ພະຍາຍາມມອດໄຟທ່າມກາງຊາກຫັກເພທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ ລຸນຫຼັງການຍິງໂຈມຕີໃສ່ສູນກາງຊັອປປິ້ງ, ໃນນະຄອນຫຼວງ ກີຢິບ, ຢູເຄຣນ, ວັນທີ 21 ມີນາ 2022.

ນັກ​ຄົ້ນ​ຄວ້າທາງດ້ານວິກິດການ ແລະຄວາມຂັດແຍ້ງ ​ຂອງ​ກຸ່ມ​ປົກ​ປ້ອງ​ສິດ​ທິ
ມະ​ນຸດ Human Rights Watch ທ່ານຣີຊາຣ໌ດ ເວຍ (Richard Weir), ເຊິ່ງເປັນອົງການທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນນະຄອນຫຼວງກີຢິບຂອງຢູເຄຣນ. ທ່ານ ເວຍ ໄດ້ເຫັນຄວາມເສຍຫາຍ ຢູ່ໃນບໍລິເວນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງພົນລະເຮືອນທີ່ຖືກທໍາລາຍໂດຍອາວຸດປະ​ເພດລະເບີດດ້ວຍໂຕຂອງທ່ານເອງ. ທ່ານກ່າວວ່າ ມັນເປັນຜົນກະທົບໄລຍະຍາວ ແລະເປັນອັນຕະລາຍ ຕໍ່ຊຸມຊົນທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ.

ເຊິ່ງທ່ານເວຍ ກ່າວວ່າ “ພວກເຂົາເຮັດໃຫ້ພື້ນທີ່ທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບທັງຫຼາຍເຫຼົ່າ ນັ້ນ ເຕັມໄປດ້ວຍຊາກເສດ​ເຫຼືອ​ຂອງອາວຸດພວກເຂົາ ແລະປະຖິ້ມມໍລະດົກ ທີ່ເປັນອັນຕະລາຍຮ້າຍແຮງເຫຼົ່ານັ້ນໄວ້ໃນຮູບແບບຂອງລະ​ເບີດທີ່ຍັງບໍ່ທັນ​ແຕກ...ຜົນກະທົບຂອງອາວຸດເຫຼົ່ານີ້ ເປັນການທໍາລາຍລ້າງ. ພວກມັນຍັງຄົງມີຢູ່ນະ​ທີ່ນັ້ນ ປແລະພວກມັນກໍຍັງຄົງຈະຢູ່ທີ່ນັ້ນຕໍ່ໄປ, ແລະດ້ວຍເຫດຜົນດັ່ງກ່າວ ການເຈລະຈາເຫຼົ່າ​ນີ້ຈຶ່ງເປັນສິ່ງສໍາຄັນ. ດ້ວຍເຫດນັ້ນລັດຖະບານຂອງປະເທດຕ່າງໆ ​ຈຶ່ງຈໍາເປັນ ທີ່ຈະໃຫ້ຄໍາໝັ້ນສັນຍາດຽວນີ້ວ່າ ຈະຫຼີກລ້ຽງການໃຊ້ອາວຸດ​ປະ​ເພດລະເບີດຂອງພວກເຂົາ ຢູ່ໃນຂົງເຂດທີ່ມີພົນລະເຮືອນອາໄສຢູ່.”

ນັກເຄື່ອນໄຫວຕ່າງໆ ໄດ້ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ຜູ້ເຈລະຈາທັງຫຼາຍ ຈົ່ງກໍານົດພື້ນຖານອັນໃໝ່ໃນການຫຼຸດຜ່ອນອັນຕະລາຍຕໍ່ພົນລະເຮືອນ. ພວກເຂົາເຈົ້າກ່າວວ່າ ຂໍ້ຕົກລົງສາກົນສະບັບໃໝ່ນີ້ ຄວນບັນ​ຈຸຄຳ​ໝັ້ນ​ໝາຍ​ເພື່ອ​ໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອ ຕໍ່ຜູ້ ເຄາະຮ້າຍ, ຄອບຄົວຂອງຜູ້ທີ່ຖືກສັງຫານ ແລະຄອບຄົວຂອງຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບບາດ ເຈັບ, ເພື່ອແກ້​ໄຊຜົນກະທົບທາງດ້ານມະນຸດສະທໍາໄລຍະຍາວຂອງ​ການ​ນຳ​ໃຊ້ອາວຸດ​ປະ​ເພດລະເບີດນັ້ນ.

ອ່ານບົດລາຍງານນີ້ເປັນພາສາອັງກິດ

ທ່ານອາດຈະມັກເລື້ອງນີ້ຄືກັນ

XS
SM
MD
LG