ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

logo-print

ພວກ​ເຄາະ​ຮ້າຍ ຢາກ​ໃຫ້ ລັດ​ຖະ​ບານ ຊິມ​ບັບ​ເວ ​ຂໍ​ຂະ​ມາ ແລະ​ ຈ່າຍເງິນ ​ຊົດ​ເຊີຍ


ພວກ​ເຄາະ​ຮ້າຍ ຈາກ​ການ​ປະ​ຕິ​ບັດ​ງານ​ຂອງກອງ​ທັບ​ຊິມ​ບັບ​ເວ ທີ່​ໄດ້​ຮັບການ​ສະ​ໜັບ​ສະ​ໜຸນ ​ໂດຍ​ລັດ​ຖະ​ບານ ໃນ​ກາງ​ຊຸມ​ປີ 1980 ທີ່​ເຮັດ​ໃຫ້​ມີ​ຜູ້​ເສຍ​ຊີວິດ​ຫຼາຍກວ່າ 20,000 ຄົນ​ນັ້ນກ່າວ​ວ່າ ພວກ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ຕ້ອງ​ການ ຢາກ​ໃຫ້​ລັດ​ຖະ​ບານ​ ຂອງ ປະ​ທາ​ນາ​ທິ​ບໍ​ດີ ເອັມ​ເມີ​ສັນ ແອັມ​ນານ​ກັກ​ວາ ​ຈ່າຍ​ເງິນ​ຊົດ​ເຊີຍ​ແລະ​ຂໍ​ຂະ​ມາ​ໂທດ ດັ່ງ​ທີ່​ນັກ​ຂ່າວ Columbus Mavhunga ລາຍ​ງານ​ໃຫ້​ວີ​ໂອ​ເອ ປະ​ທາ​ນາ​ທິ​ບໍ​ດີ ແອັມ​ນານ​ກັກ​ວາ ເປັນ​ລັດ​ຖະ​ມົນ​ຕີ ​ຮັກ​ສາ​ຄວາມ​ປອດໄພ​ແຫ່ງ​ຊາດ ໃນ​ເວ​ລານັ້ນ ຊຶ່ງ​ໄພ​ສານ ຈະນຳເອົາ ລາຍລະອຽດ ມາສະເໜີທ່ານ ໃນອັນດັບຕໍ່ໄປ.

ນາງ​ອົບ​ປາ ສີ​ໂຄ​ຊາ​ນາ ແມ່​ໝ້າຍ​ອາ​ຍຸ 70 ປີຈຳ​ໄດ້​ວ່າ ມີ​ທະ​ຫານ 7 ຄົນ​ເຂົ້າ​ໄປ​ໃນ​ເຮືອນ​ຂອງ​ນາງ ໃນ​ລະ​ຫວ່າງ​ການ​ປະ​ຕິ​ບັດ​ງານ ​ຂອງກອງ​ທັບຊິມ​ບັບ​ເວ ທີ່ໄດ້​ສັງ​ຫານ 20,000 ​ກວ່າ​ຄົນ ​ຢູ່​ເຂດ​ຊົນ​ເຜົ່າ ​ແອນ​ເດ​ເບ​ເລ ໃນ​ກາງ​ຊຸມ​ປີ 1980.

ນາງ​ອົບ​ປ​າ ສີ​ໂຄ​ຊາ​ນາ ກ່າວ​ວ່າ “ພວກ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ຢາກ​ລົມບາງ​ເລື້ອງກັບ​ສາ​ມີ​ຂອງ​ຂ້ອຍ​ຢູ່​ທາງ ນອກ. ພວກ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ໄດ້​ລົມ​ກັນ​ຢ່າງ​ຍືດ​ຍາວ ດັ່ງ​ນັ້ນ​ຂ້ອຍ​ຈຶ່ງອອກ​ໄປ​ເບິ່ງວ່າ ມີ​ຫຍັງເກີດ​ຂຶ້ນ. ພວກ​ເຂົາ​ຄົນ​ນຶ່ງ ບອກ​ໃຫ້​ຂ້ອຍ​ກັບ​ຄືນ​ເຂົ້າ​ໄປໃນ​ເຮືອນ. ລາວ​ນຳ​ຂ້ອຍ​ເຂົ້າ​ໄປ ແລ້ວ​ກໍ​ຂົ່ມ​ຂືນ​ຂ້ອຍ.”

ຫລັງ​ຈາກ​ຮູ້​ສຶກວ່າ ພວກ​ເຂົາ​ໄດ້​ຈັບ​ສາ​ມີ​ຂອງ​ນາງ​ຍ້ອນ​ເປັນ​ຜູ້​ນຳ​ຂອງ​ພັກ​ຝ່າຍ​ຄ້ານ​ຢູ່​ໃນ​ຊຸມ​ຊົນ ນາງ​ຈຶ່ງ​ຫລົບ​ໜີ​ໄປ​ເມືອງ​ບູ​ລາ​ວາ​ໂຍ.

ນາງ​ໄດ້​ຮັບ​ໜັງ​ສື​ຈາກ​ຜູ້​ພິ​ພາກ​ສາຂອງສານຢັ້ງ​ຢັນ​ວ່າ ​ສາ​ມີ​ຂອງ​ນາງ ຊຶ່ງ​ໃນ​ເວ​ລານັ້ນ ມີ​ອາ​ຍຸ 37 ປີ ໄດ້​ຖືກ​ລັກ​ພາ​ໂຕ​ໂດຍ​ພວກ​ຜູ້​ຊາຍ​ຕິດ​ອາ​ວຸດ​ຈຳ​ນວນ​ນຶ່ງ.

ນາງ​ມີ​ຄວາມ​ບໍ່​ພໍ​ໃຈ​ເປັນ​ທີ່​ສຸດ ຕໍ່​ປະ​ທາ​ນາ​ທິ​ບໍ​ດີ ແອັມ​ນານ​ກັກ​ວາ ຊຶ່ງ​ເປັນ​ລັດ​ຖະ​ມົນ​ຕີ​ກະ​ຊວງ​ຮັກ​ສາ​ຄວາມ​ປອດ​ໄພ​ໃນ​ເວ​ລານັ້ນແລະ​ປະ​ທາ​ນາ​ທິ​ບໍ​ດີ​ຄົນ​ກ່ອນ ທ່ານ​ໂຣ​ເບີດ ມູ​ກາ​ເບ ແລະ​ຢາກ​ໃຫ້​ພວກ​ທ່ານ​ທັງ​ສອງ ຂໍ​ຂະ​ມາ​ໂທດແລະ​ຈ່າຍເງິນ​ຊົດ​ເຊີຍ.

ນາງ​ອົບ​ປ​າ ສີ​ໂຄ​ຊາ​ນາ ກ່າວ​ວ່າ “ລັດ​ຖະ​ບານ​ທີ່​ກໍ​ອາ​ຊະ​ຍາ​ກຳ​ເຫຼົ່າ​ນັ້ນ ຕ້ອງ​ໄດ້​ຊົດ​ເຊີຍ​ຄວາມ​ເສຍ​ຫາຍ ​ໃຫ້​ແກ່​ປະ​ຊາ​ຊົນ ເພື່ອ​ສະ​ແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ວ່າ ຕົນ​ມີ​ຄວາມ​ຮັບ​ຜິດ​ຊອບ​ໃນ​ສິ່ງ​ທີ່​ເກີດ​ຂຶ້ນ. ປະ​ຊາ​ຊົນ​ໄດ້​ຕໍ່​ສູ້ແລະ​ກໍ​ໄດ້​ຮັບ​ຄວາມ​ເຈັບ​ປວດ​ເພື່ອ​ປະ​ເທດ​ຊາດແລະ​ພວກ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ກໍ​ບໍ່​ຄວນ​ທີ່​ຈະ​ຖືກ​ຂ້າ​ຕາຍ. ທ່ານ​ເອັມ​ນານ​ກັກ​ວາ​ແມ່ນ​ເຮັດ​ວຽກ​ກັບ​ທ່ານ​ມູ​ກາ​ເບ.”

ຄະ​ນະ​ກຳ​ມາ​ທິ​ການ​ສິດ​ທິ​ມະ​ນຸດ​ຂອງ​ຊິມ​ບັບ​ເວ ກ່າວ​ວ່າ ການ​ກໍ່​ໂທດ​ກຳ​ທີ່​ກູ​ກຸກ​ຣາ​ຮຸນ​ດີ ແມ່ນ​ເປັນ​ການ​ລະ​ເມີດ​ສິດ​ທິ​ມະ​ນຸດ.

ທ່ານ​ນາງ​ແນັດ​ຕີ ມູ​ຊານ​ຮູ ຈາກ​ຄະ​ນະ​ກຳ​ມາ​ທິ​ການສັນ​ຕິ​ພາບແລະ​ສ້າງຄວາມ​ປອງດອງ​ຊາດ ກ່າວ​ວ່າ “ຂ້າ​ພະ​ເຈົ້າ​ບໍ່​ສາ​ມາດ​ເວົ້າ​ລ່ວງ​ໜ້າ​ໄດ້​ວ່າ ​ພວກ​ເຮົາ​ຈະຈ່າຍ​ຄ່າ​ຊົດ​ເຊີຍໃຫ້​ແກ່​ພວກ​ເຄາະ​ຮ້າຍ​ເພາະ​ວ່າ ​ພວກ​ເຮົາ​ຍັງ​ບໍ່​ທັນ​ໄດ້​ພົວ​ພັນ ​ກັບພວກ​ເຄາະ​ຮ້າຍ​ເທື່ອ. ພວກ​ເຮົາ​ກຳ​ລັງ​ມອງ​ຫາ​ຊ່ອງ​ທາງ​ທີ່​ຈະ​ຈັດ​ໃຫ້​ມີ​ການ​ພົບ​ພໍ້ ຈາກ​ການ​ພົບ​ພໍ້​ເຫຼົ່າ​ນັ້ນ ພວກ​ເຮົາ​ຈຶ່ງ​ຈະ​ສາ​ມາດ​ຮູ້​ໄດ້​ວ່າ ພວກ​ເຄາະ​ຮ້າຍ​ຕ້ອງ​ການຫຍັງ ການ​ຂໍ​ຂະ​ມາ​ໂທດ ເງິນ​ຊົດ​ເຊີຍ ນັ້ນ​ແມ່ນ​ສິ່ງ​ທີ່​ຂັ້ນ​ຕອນ​ດັ່ງ​ກ່າວ ກຳ​ລັງ​ເຮັດ​ຢູ່.”

ນັກ​ຂ່າວ​ເຊັນ​ເຊ​ເລ ແອັນ​ດີ​ເບ​ເລ ໄດ້​ຖືກ​ຕຳ​ຫຼວດ​ຮ້ອງ​ໄປ​ພົບ​ໃນ​ປີນີ້ ຫຼັງ​ຈາກ​ໄດ້ຂຽນ​ສາ​ລະ​ຄະ​ດີກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ຄາດ​ຕະ​ກຳ​ໃນ​ຊຸມ​ປີ 1980. ລາວ​ກ່າວ​ວ່າ ໃນ​ຂະນະ​ທີ່​ທ່ານ​ມູ​ກາ​ເບ ໄດ້​ອອກ​ຈາກ​ຕຳ​ແໜ່ງ​ໄປ​ແລ້ວ ແຕ່​ພວກ​ຜູ້​ນຳ ​ທີ່​ບໍ​ລິ​ຫານ​ປະ​ເທດ​ສ່ວນ​ໃຫຍ່ ​ແມ່ນ​ຍັງ​ຢູ່​ໃນ​ຄະ​ນະ​ລັດ​ຖະ​ບານ ເຊັ່ນ​ວ່າ ຮອງ​ປະ​ທາ​ນາ​ທິ​ບໍ​ດີ​ສະ​ແຕນ​ຕີ​ໂນ ຊີ​ເວັງ​ກາ ຊຶ່ງ​ເປັນ​ຜູ້​ບັນ​ຊາ​ການກອງ​ພັນຮັບ​ຜິດ​ຊອບ​ໃນ​ການ​ບຸກເຂົ້າ​ໄປ​ກວດ​ຄົ້ນ​ຊັບ​ສິນ​ຂອງ​ພວກ​ຝ່າ​ຍ​ຄ້ານ.

ນັກ​ຂ່າວ​ເຊັນ​ເຊ​ເລ ແອັນ​ດີ​ເບ​ເລ ກ່າວ​ວ່າ “ພວກ​ສະ​ຫາຍຜູ້​ທີ່​ກ່າວ​ວ່າ ​ທ່ານ​ຮູ້​ດີ​ວ່າ​ພວກ​ເຮົາ​ມີ​ບັນ​ຫາ​ແມງ​ຂີ້​ສາບ ແລະ​ພວກ​ເຮົາ​ໄດ້​ຕັດ​ສິນ​ໃຈ ທີ່​ຈະ​ນຳ​ເອົາ​ຢາເດ​ເດ​ເຕ​ມາ​ພ້ອມ. ຜູ້​ທີ່​ເວົ້າ​ວ່າ ພວກ​ທີ່​ເປັນ​ບຸກ​ຄົນ​ໜ້າ​ນັບ​ຖື​ແມ່ນ​ພວກ​ທີ່​ປະ​ຕິ​ບັດ​ຕາມ​ເສັ້ນ​ທາງ​ຂອງ​ພັກ ZANU PF ສຳ​ລັບຊຸມມື້ຂອງພວກ​ເຂົາ​ເຈົ້າ ທີ່​ຄວນ​ຈະເພີ້ມ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ໂລກ. ດັ່ງ​ນັ້ນ ພວກ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ແມ່ນ​ພວກ​ທີ່​ກຳ​ອຳ​ນາດ​ໃນ​ເວ​ລານີ້ ທີ່ ກ່າວ​ເຖິງ​ປະ​ຊາ​ທິ​ປະ​ໄຕ ການ​ປົກ​ຄອງ​ທີ່​ດີ ແລະ ​ຜູ້​ຄົນ​ກ່າວ​ວ່າ “ແຕ່​ພວກ​ເຈົ້າພວກ​ເຈົ້າ​ຕ້ອງ​ໄດ້​ກັບ​ຄືນ​ໄປ ແລະ​ບອກ​ພວກ​ເຮົາ​ ກ່ຽວ​ກັບ​ສິ່ງ​ທີ່​ພວກ​ທ່ານ​ເຄີຍ ໄດ້​ກະ​ທຳ.”

ນັ້ນອາດ​ຈະ​ນຳ​ເອົາ​ສັນ​ຕິ​ພາບ ມາ​ສູ່​ນາງ​ອົບ​ປ​າ ສີ​ໂຄ​ຊາ​ນາ.

Victims of a Zimbabwe government sanctioned army operation that killed more than 20,000 people in the mid-1980s say they want compensation and an apology from President Emmerson Mnangagwa's government.As Columbus Mavhunga reports for VOA, President Mnangagwa was the country's security minister at the time.

Oppah Sikhosana, a 70 year old widow, recalls seven soldiers coming to her house during the military operation that killed more than 20,000 people from theNdebele ethnic group in the mid-1980s.

Oppah Sikhosana, Widow
"They asked to discuss a few things with my husband outside.They spent a lot of time discussing, so I followed to check what was happening.One of them asked me to go back into the house.He followed me and raped me."

After realizing they took her husband for being the head of the opposition in their community, she ran away to Bulawayo.

She has papers from the Magistrate Court confirming her husband, then 37, was abducted by armed men.

She is bitter with President Mnangagwa, who was security minister at the time, and his predecessor Robert Mugabe - and wants an apology and compensation.

Oppah Sikhosana, Widow
"The government that committed those crimes must compensate the people to show that it accepts responsibility for what happened.The people fought and suffered for the country and they did not deserve to be killed.Mnangagwa was working with Mugabe."

The Zimbabwe Human Rights Commission says the Gukurahundi atrocities were human rights violations.

The National Peace and Reconciliation Commission says it working on bringing closure.

Netty Musanhu, National Peace & Reconciliation Commission
"I cannot pre-emptively say we are going to give compensation to victims because we have not engaged the victims.What we are looking at is to create fora, out of those foras we will then be able to know what the victims want: apology, compensation, that is what that this process is going to be doing."

Journalist Zenzele Ndebele was summoned by police this year after producing a documentary of the 1980s killings.He says while Mugabe left office, most of the operation leaders are still in government, such as Vice President Constantino Chiwenga who was a brigade commander in charge of raiding opposition properties.

Zenzele Ndebele, Journalist
"The comrade who said you know we had a problem of cockroaches and we decided to bring DDT.The guy who said blessed are those who follow the path of ZANU PF for their days shall be increased on earth.So these are the guys now who are in power, talking about democracy, good governance and people are saying, 'But you guys, you need to go back and tell us about what you did."

That might bring peace to Oppah Sikhosana.

ທ່ານອາດຈະມັກເລື້ອງນີ້ຄືກັນ

XS
SM
MD
LG