ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

ວັນອາທິດ, ໒໖ ພຶດສະພາ ໒໐໒໔

FB ກ່າວວ່າອິດສະລະພາບ ດ້ານສື່ມວນຊົນ ຕົກຕໍ່າລົງ ຢູ່ໃນຫລາຍປະເທດ


ນັກຂ່າວແລະນັກເຄື່ອນໄຫວພາກັນເດີນຂະບວນປະທ້ວງ ຮຽກຮ້ອງເອົາເສລີພາບດ້ານການຂ່າວ ກາງນະຄອນຫລວງ Ankara ຂອງປະເທດ Turkey, ເມື່ອວັນທີ 19 ມີນາ 2011. (file photo)
ນັກຂ່າວແລະນັກເຄື່ອນໄຫວພາກັນເດີນຂະບວນປະທ້ວງ ຮຽກຮ້ອງເອົາເສລີພາບດ້ານການຂ່າວ ກາງນະຄອນຫລວງ Ankara ຂອງປະເທດ Turkey, ເມື່ອວັນທີ 19 ມີນາ 2011. (file photo)

ອົງການ Freedom House ຫລື “​ເຄຫາ​ອິດ​ສະລະ​ພາບ” ຊຶ່ງ​ເປັນກຸ່ມ​ຈັດຕັ້ງທີ່​ມີສູນ​ກາງ​ຢູ່​ໃນ​ສະຫະລັດ ທີ່​ຕິດຕາມ​ເບິ່ງ​ສະພາບ​ຄວາມ​ເປັນ​ໄປ​ດ້ານສິດທິ​ມະນຸດຢູ່​ໃນ​ທົ່ວ​ໂລກ​ໃນ​ເວລາ​ນີ້ ກ່າວ​ວ່າ ຈໍານວນ​ປະຊາ​ຊົນ​ທີ່​ສາມາດ​ເຂົ້າຫາ​ເຂົ້າ​ເຖິງ​ສື່​ມວນ​ຊົນ​ທີ່​ເສລີ​ແລະ​ອິດສະຫລະ ​ນັ້ນ​ ໄດ້​ຫລຸດລົງ​ໄປສູ່ລະ​ດັບ​ຕໍ່າສຸດ​ ໃນ​ໄລຍະ​ສິບ​ກວ່າ​ປີຜ່າ​ນມາ. ​ໃນ​ລາຍ​ງານຜົນ​ການ​ສໍາ​ຫລວດປະ​ຈໍາປີ​ທີ່​ຫາ​ກໍນໍາອອກ​​ເປີດ​ເຜີຍ​ໃໝ່ໆ​ ອົງການ Freedom House ​ເວົ້າ​ວ່າ ມີ ຫລາຍ​ປະເທດສໍາຄັນໆທີ່ໄດ້ເຫັນການຕົກຕໍ່າລົງຢ່າງໃຫຍ່ຫລວງ ເມື່ອປີຜ່ານມາ ແລະວ່າໃນ ທຸກ 6 ຄົນໃດ ມີພຽງ 1 ຄົນ​ເທົ່າ​ນັ້ນ​ທີ່ອາໃສຢູ່ໃນພວກປະເທດ ທີ່ຖືກຈັດວ່າມີເສລີພາບ ດ້ານການຂ່າວ. ຜູ້​ສື່​ຂ່າວ​ວີ​ໂອ​ເອ William Ide ມີ​ລາຍ​ງານ​ກ່ຽວກັບ​ເລື້ອງ​ນີ້ ດັ່ງທອງປານ ຈະ​ນໍາມາສະເໜີທ່ານ.

ໃນດັດຊະນີກ່ຽວກັບເສລີພາບຂອງສື່ມວນຊົນໂລກປະຈໍາປີນີ້
ຢູ່​ໃນ 196 ປະເທດແລະອານາເຂດນັ້ນ ອົງການ ຟຣີດົມ
ເຮົ້າສ໌ ກ່າວວ່າ ຕົນໄດ້ຈັດ​ໃຫ້ 68 ປະເທດ ເປັນປະເທດມີ
ເສລີພາບດ້ານສື່ມວນຊົນ ແລະສ່ວນປະເທດທີ່ເຫລືອໃນ
ສອງສ່ວນສາມນັ້ນ ເປັນປະເທດທີ່ມີເສລີພາບເປັນບາງສ່ວນ ຫລືບໍ່ມີເລີຍ.

ນາງ Karin Karlekar ບັນນາທິການອາວຸໂສຂອງຟຣີ
ດົມ ເຮົ້າສ໌ ກ່າວວ່າ ນີ້ເປັນການຈັດ​ອັນ​ດັບ​ແບບ​ເທົ່າໆ
ກັນ ແຕ່ຖ້າ​ພິຈາລະນາ​ຢ່າງລະອຽດຫລາຍຂຶ້ນ​ແລ້ວ ຈະ
ເຫັນສະພາບການທີ່ແຕກຕ່າງໄປຈາກນີ້ ຊຶ່ງ​ນາງ​ອະທິບາຍ​ວ່າ:

“ຖ້າພວກເຮົາເບິ່ງສະຖິຕິປະຊາກອນແລ້ວ ສະຖານ​
ນະ​ການ​ແມ່ນ​ໜັກຫລາຍກ່ວາ​ນັ້ນ​ອີກ ຄືມີພຽງ 15
ເປີເຊັນຂອງ​ປະຊາກອນ​ໂລກ ຫລືເທົ່າກັບນຶ່ງໃນຫົກ
ຄົນໃດ​ເທົ່າ​ນັ້ນ ທີ່ອາໃສຢູ່ໃນປະເທດທີ່ມີເສລີພາບດ້ານຂ່າວສານ​ຫລືສື່ມວນຊົນ
ໃນຂະນະທີ່ອີກ 42 ເປີເຊັນນັ້ນ ມີເສລີພາບດ້ານ​ການ​ຂ່າວເປັນບາງສ່ວນແລະອີກ
43 ເປີເຊັນ ຊຶ່ງ​ແມ່ນສ່ວນໃຫຍ່ນັ້ນເປັນປະເທດບໍ່ມີເສລີພາບດ້ານສື່ມວນຊົນເລີຍ.”

ນາງ Karin Karlekar ບັນນາທິການ ອາວຸໂສຂອງ Freedom House.
ນາງ Karin Karlekar ບັນນາທິການ ອາວຸໂສຂອງ Freedom House.

ທ່ານນາງ Karlekar ໄດ້ຖະ​ແຫລ​ງກ່ຽວ​ກັບ
ເລື້ອງ​ນີ້ຢູ່ທີ່ຫໍພິພິທະພັນຂ່າວຫລື Newseum
ຊຶ່ງເປັນຫໍພິພິທະພັນປະວັດສາດການຂຽນຂ່າວ
ທີ່ນະຄອນຫລວງວໍຊິງຕັນດີຊີ ໃນກອງປະຊຸມ
ບັ້ນນຶ່ງທີ່​ຈັດ​ຂຶ້ນ​ ເພື່ອເປັນຂີດໝາຍວັນເສລີ
ພາບດ້ານຂ່າວສານໂລກ​ເມື່ອ​ວັນ​ທີ 3 ພຶດສະ
ພາ​ຜ່ານ​ມາ​ນີ້. ທ່ານນາງກ່າວຕື່ມວ່າ ຍ້ອນ
ຫລັງຄືນໄປເບິ່ງ​ໄລຍະສາມສິບປີຜ່ານມາ ທີ່​
ອົງການ Freedom House ໄດ້ຕິດຕາມ
ເບິ່ງເສລີພາບຂອງ​ສື່​ມວນ​ຊົນ​ໃນ​ທົ່ວໂລກ
ກໍເຫັນວ່າ​ໄດ້ມີການປັບປຸງ​ໃຫ້ດີຂຶ້ນຫລາຍ
ແຕ່ພ້ອມດຽວ​ກັນ​ນັ້ນ ກໍ​ມີ​ອັນທີ່ທ່ານນາງ
ເວົ້າວ່າ ການຕົກຕໍ່າລົງທີ່​ໜ້າເປັນຫ່ວງເມື່ອ ບໍ່ດົນຜ່ານມານີ້.

“ຖ້າຈະເວົ້າໃນແງ່ທ່າອຽງໂດຍລວມ​ແລ້ວ ສິ່ງທີ່ພວກເຮົາເຫັນນັ້ນ ກໍແມ່ນວ່າ ​ໃນ​
ຂະນະ​ທີ່ການຄວບຄຸມແບບເປີດເຜີຍ ແລະການກວດກາ​ພວກສື່ ທາງດ້ານການພິມ ແລະການອອກອາກາດນັ້ນ ​ໄດ້ໂຍະຍານລົງໄປແດ່ນັ້ນ ຊໍ້າພັດ​ມີ​ການເອົາວິທີການ
ຊັກ​ຈູງ​ແບບອື່ນໆມາໃຊ້ ຊຶ່ງ​ມີ​ຕັ້ງ​ແຕ່ການຮາວີ​ກັ່ນ​ແກ້ງທາງດ້ານກົດໝາຍແລະກົດ
ເກນ ​ໄປ​ຈົນ​ເຖິງ​ການນາບຂູ່​ໃຫ້ຢ້ານ​ກົວ ແລະການໂຈມຕີທໍາຮ້າຍ​ຮ່າງກາຍພວກ
ນັກຂ່າວຢ່າງ​ໂຈ່ງ​ແຈ້ງ.”

ອົງການ Freedom House ກ່າວອີກວ່າ ອີຈິບ ຮອນດູຣັສ ຮັງກາຣີ ເມັກຊິໂກ ເກົາຫລີ
ໃຕ້ ໄທ ແລະ ຢູເຄຣນ ແມ່ນ​ໂຮມ​ຢູ່​ໃນພວກປະເທດທີ່​ໄດ້ມີການຕົກຕໍ່າລົງຢ່າງສໍາຄັນ.

ການກໍ່ຄວາມຮຸນແຮງຢູ່ໃນປະເທດແມ໊ກຊິໂກນັ້ນ ທີ່​ສືບ​ເນື່ອງມາຈາກບັນຫາການຄ້າຢາເສບ
ຕິດ ແລະສົງຄາມປາບຢາເສບຕິດທີ່ກໍາລັງດໍາເນີນໄປ ຢູ່ໃນຂະນະນີ້ ​ແມ່ນ​ໄດ້ນໍາໄປສູ່ການ
ເພີ່ມທະວີ​ຂຶ້ນ​ຢ່າງ​ຫລວງຫລາຍ​ໃນການໂຈມຕີ​ຕໍ່ພວກນັກຂ່າວ ພ້ອມກັບ​ໃນລະດັບຂອງ​ການ
ກວດກາ​ຕົນ​ເອງ ແລະສິດທິພິເສດ​ໃນ​ການ​ຖືກ​ຍົກ​ເວ້ນ​ຈາກ​ການ​ຖືກ​ລົງ​ໂທດຂອງ​ພວກ​ຕໍາ
ຫລວດ ທີ່​ກະທໍາ​ຮຸນ​ແຮງ​ຕໍ່​ນັກ​ຂ່າວ​ນັ້ນ.

ຮູບກຣາຟິກທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນຈໍານວນປະເທດທີ່ມີເສຮີພາບ ດ້ານຂ່າວສານ(68 ປະເທດ) ມີເປັນບາງສ່ວນ(65 ປະເທດ) ແລະບໍ່ມີເລີຍ(63 ປະເທດ) ຕາມການສໍາຫລວດຂອງອົງການ Freedom House.
ຮູບກຣາຟິກທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນຈໍານວນປະເທດທີ່ມີເສຮີພາບ ດ້ານຂ່າວສານ(68 ປະເທດ) ມີເປັນບາງສ່ວນ(65 ປະເທດ) ແລະບໍ່ມີເລີຍ(63 ປະເທດ) ຕາມການສໍາຫລວດຂອງອົງການ Freedom House.

ທີ່​ປະ​ເທດ​ອີ​ຈິບ​ນັ້ນ Freedom
House ກ່າວວ່າ ການກວາດ
ລ້າງຢ່າງໜັກໜ່ວງ ກ່ອນໜ້າ
ການເລືອກຕັ້ງສະພາ​ແຫ່ງ​ຊາດ
ເມື່ອເດືອນພະຈິກປີຜ່ານມານັ້ນ
ໄດ້​ສົ່ງ​ຜົນ​ໃຫ້ລະດັບເສລີພາບ
ດ້ານການຂ່າວຂອງປະເທດດັ່ງ
ກ່າວ ຕົກລົງໄປຢູ່ລະດັບ ບໍ່​ມີ
ເສລີພາບ​ເລີຍ. ການຖອຍຫລັງ​
ໃນ​ລະດັບນ້ອຍກ່ວາ ກໍ​ໄດ້ປາ
ກົດໃຫ້ເຫັນ​ເຊ່ນ​ກັນຢູ່ໃນອີຣັກ ອິຣ່ານ ຄູເວດ ໂມຣອັກໂກ ແລະເຢເມັນ.

ທ່ານນາງ Karlekar ກ່າວອີກວ່າ ເຫດການຕ່າງໆໃນພາກຕາເວັນອອກກາງ ແລະອາຟຣິ
ກາເໜືອເມື່ອໝໍ່ໆມານີ້ ອາດສາມາດຊ່ວຍຕ່າວປີ້ນທ່າອ່ຽງຂອງໂລກ ແລະນໍາ​ໄປ​ສູ່ການ
ເຄຶ່ອນໄຫວໃນທາງບວກຫລາຍຂຶ້ນ ຢູ່​ໃນການສໍາຫລວດໃນຄັ້ງຕໍ່ໄປ. ທ່ານນາງ Karlekar ກ່າວວ່າ:

"ພວກເຮົາຫວັງຢ່າງຍິ່ງວ່າ ໃນປີຕໍ່ໜ້ານີ້ ພວກເຮົາຈະເຫັນການເຄຶ່ອນໄຫວ ໃນ
ທາງບວກ
ຫລາຍ​ຂຶ້ນ ແລະຫວັງວ່າການເຄຶ່ອນໄຫວບັ້ນຕ່າງໆ ໃນຂົງເຂດຕາເວັນ
ອອກ
ກາງ ແລະການປະຕິວັດຕ່າງໆໃນຕົ້ນປີ 2011 ນີ້ ຈະ​ໃຫ້​ຄວາມຫວັງແກ່
ພວກເຮົາວ່າ
ບາງທີທ່າອຽງຂອງການຕົກ​ຕໍ່າລົງ ທີ່ພວກເຮົາໄດ້ເຫັນໃນໄລຍະ 8
ປີຜ່ານມາ
ນັ້ນ ອາດມາເຖິງຈຸດຈົບໄດ້.”

ລາຍ​ງານຜົນການສໍາຫລວດຍັງໃຫ້ຂໍ້ສັງເກດອີກວ່າ ພວກລັດຖະບານທີ່ກົດຂີ່ປາບປາມປະຊາ
ຊົນນັ້ນ ໄດ້​ເພິ່ມທະວີຄວາມພະຍາຍາມຂຶ້ນ ເພື່ອຄວບຄຸມພວກພາຫະນະໃໝ່ໆຂອງການສື່
ສານ ເຊັ່ນລະບົບໂທະລະພາບຜ່ານດາວທຽມ ອິນເທີເນັດ ແລະໂທລະສັບມືຖື ເປັນຕົ້ນ.

ການເດີນຂະບວນຮຽກຮ້ອງເອົາເສລີພາບດ້ານການ ຂ່າວ ຢູ່ຟີລິບປີນ ໃນວັນເສລີພາບດ້ານການຂ່າວໂລກ ຫລື World Press Freedom Day, ວັນທີ 3 ພຶດສະພາ 2011.
ການເດີນຂະບວນຮຽກຮ້ອງເອົາເສລີພາບດ້ານການ ຂ່າວ ຢູ່ຟີລິບປີນ ໃນວັນເສລີພາບດ້ານການຂ່າວໂລກ ຫລື World Press Freedom Day, ວັນທີ 3 ພຶດສະພາ 2011.

ລາຍງານເວົ້າວ່າ ໂທລະພາບຜ່ານດາວທຽມ​
ໄດ້ປິດກັ້ນຢູ່ໃນອີຈິບແລະອິຣ່ານ. ເວບໄຊ້
ເຄືອຂ່າຍສັງຄົມ Facebook ນັ້ນ ກໍຖືກປິດ
ລົງຊົ່ວຄາວຢູ່ ໃນປາກີສຖານໃນປີ 2010
ແລະຍັງຄົງອັດ​ຢູ່ ບໍ່ເປີດບໍລິການຢູ່ໃນຈີນ
ຊີເຣຍ ແລະຫວຽດນາມ ເມື່ອປີກາຍ​ນີ້.

ເກົາຫລີໃຕ້ໄດ້ຖືກຄັດອອກຈາກບັນຊີພວກ
ປະເທດທີ່​ມີເສລີພາບ​ດ້ານການຂ່າວ ລົງມາ
ຢູ່​ໃນ​ລະດັບ ມີເສລີພາບ​ເປັນ​ບາງ​ສ່ວນ
ຂະນະ​ທີ່ປະ​ເທດໄທຕົກລົງ​ມາຈາກເປັນປະ
ເທດທີ່​ມີເສລີພາບ​ເປັນ​ບາງ​ສ່ວນຫລື​ເຄິ່ງໆ
ກາງໆ ມາເປັນປະເທດບໍ່ມີເສລີພາບເລີຍ
ລຸນຫລັງມີ​ການ​ດໍາ​ເນີນຄວາມພະຍາຍາມ
ເພີ່ມຂື້ນໃນທັງສອງປະເທດເພື່ອ​ກວດກາ​ຂ່າວ ​ທາງອິນເທີເນັດນັ້ນ

ທ່ານ Frank LaRue ຜູ້ສໍາຫລວດຂອງອົງການສະຫະປະຊາຊາດວ່າດ້ວຍເສລີພາບໃນ
ການສະແດງຄວາມຄິດຄວາມເຫັນ ກ່າວວ່າ ພວກນັກການເມືອງຫລາຍໆຄົນແມ່ນພາກັນ
ວິຕົກຮ້ອນຮົນ ເນຶ່ອງຈາກພວກເຂົາເຈົ້າເຊຶ່ອວ່າ ອິນເທີເນັດແມ່ນເປັນ​ໄພຂົ່ມຂູ່ ໃນຖານະ
ເປັນ​ລະບົບການສື່ສານທີ່ມີຮູບແບບຫ້າວຫັນ ແລະສ້າງປະຕິກິລິຍາຕໍ່​ເນື່ອງ. ທ່ານ LaRue ກ່າວ​ວ່າ:

“ເວລານີ້ ພວກເຮົາປາກົດເຫັນມີການກວດກາເພີ່ມຂຶ້ນ ບາງເທື່ອກໍມາໃນຮູບແບບ
ເກົ່າຂອງການ​ເຮັດ​ໃຫ້​ເປັນອາຊະຍາກໍາ ຫລື​ກະທໍາ​ຜິດ​ກົດໝາຍ ອາຊະຍາກໍາ​ໃນ​
ການທໍາລາຍຊື່ສຽງ ທີ່ມີຢູ່ໃນກະບວນການນິຕິບັດຢັດຂອງຫລາຍໆປະເທດ ແຕ່ບໍ່
ໄດ້ມີ​ການ​ນໍາ​ໃຊ້ມາເປັນເວລາດົນນານນັ້ນ ກໍໄດ້ຖືກຮື້ຟື້ນ​ຄືນ​ມາ​ໃນ​ເວລາ​ນີ້. ເກົາ
ຫລີໃຕ້ໄດ້ຖືກຈັດ​ໃຫ້ຢູ່ໃນສະຖານະພາບໃໝ່ໃນລາຍງານຂອງ Freedom House
ກໍ​ຍ້ອນ​ວ່າ​ໄດ້​ມີ​ການ​ກວດກາລະບົບອິນເທີເນັດ ​ແລະ​ພວກ​ທີ່​ສະ​ແດງ​ຄວາມ​ເຫັນ​
ລົງ​ທາງ​ອິນ​ເທີ​ເນັດ ກໍ​ໄດ້ຖືກຕໍາໜິຕິຕຽນ.”

Freedom House ກ່າວຕໍ່ໄປວ່າ ການກົດດັນເພີ່ມຕື່ມຕໍ່ວົງການສື່ມວນຊົນຢູ່ໃນປະ​ເທດ
ໄທ ທີ່​ປະສົບ​ກັບຄວາມວຸ້ນວາຍທາງການເມືອງນັ້ນ ໄດ້ນໍາໄປສູ່ລະດັບທີ່ຕົກຕໍ່າລົງ.

ທ່ານນາງ Karlekar ກ່າວອີກວ່າ ​ໂດຍສ່ວນໃຫຍ່​ແລ້ວ ລະດັບຂອງເສລີພາບທາງອິນເທີ
ເນັດແລະເສລີພາບດ້ານການຂ່າວນັ້ນ ​ແມ່ນ​ປະມານ​ເທົ່າໆ​ກັນ ຢູ່ໃນທັງພວກປະເທດທີ່​ດີ​ ແລະ​ບໍ່​ດີ.

ທ່ານນາງ Karlekar ກ່າວໃນທີ່ສຸດວ່າ ​ເຖິງ​ແມ່ນມີການ​ດໍາ​ເນີນຄວາມພະຍາຍາມເພີ່ມຂື້ນ
ນັບມື້ ​ເພື່ອຈໍາກັດຮັດແຄບແລະຈໍາກັດອິດທິພົນຂອງອິນເທີເນັດນັ້ນກໍ​ຕາມ ​ແຕ່​ສື່​ທີ່​ວ່າ​ນີ້
ກໍ​ຄື​ອິນ​ເທີເນັດ​ນັ້ນ ກໍມີສ່ວນໃນການເປີດເສລີພາບດ້ານສະຕິປັນຍາ ແລະ​ເປັນແຫລ່ງທີ່ມີ
ຄວາມສາມາດບົ່ມຊ້ອນ ທີ່ຈະໃຫ້ຄວາມຫວັງສໍາລັບການປ່ຽນແປງ.

XS
SM
MD
LG