ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

ໄທກໍາລັງຕົກຢູ່ພາຍໃຕ້ ຄວາມກົດດັນຮອບດ້ານ

  • Dara Baccam

ເຈົ້າໜ້າທີ່ຮັກສາຄວາມປອດໄພຂອງໄທ ເກັບກໍາເອົາຫລັກຖານ ຂະນະທີ່ທໍາການສືບສວນເຫດການ ໂຈມຕີດ້ວຍລະເບີດ ທີ່ຈັງຫວັດຢະລາ ທາງພາກໃຕ້ຂອງໄທ, ວັນທີ 21 ກຸມພາ 2011.

ເວລານີ້ ລັດຖະບານໄທແມ່ນກໍາລົງຕົກຢູ່ພາຍໃຕ້ຄວາມກົດດັນຈາກທຸກໆດ້ານ ເປັນຕົ້ນວ່າ ການກໍ່ການກະບົດຢູ່ໃນເຂດພາກໃຕ້ກໍກໍາລັງເພີ່ມຄວາມຮຸນແຮງຂື້ນອີກ ຂະນະດຽວກັນ ໄທ ກໍກໍາລັງຕໍ່ສູ້ກັບກໍາປູເຈຍ ກ່ຽວກັບອານາເຂດອ້ອມແອ້ມວັດເຂົາພະວິຫານ ແລະພ້ອມດຽວ ກັນ ກໍປະເຊີນກັບການປະທ້ວງຕໍ່ຕ້ານລັດຖະບານ ຈາກພວກປະທ້ວງສອງກຸ່ມ ດ້ວຍກັນ. ພວກນັກວິເຄາະດ້ານການເມືອງໃນຂົງເຂດກ່າວວ່າ ລັດທິຊາດນິຍົມກໍາລັງ ເປັນເຊື້ອໄຟເຮັດ ໃຫ້ຂໍ້ຂັດແຍ້ງກັນຕ່າງໆເຫລົ່ານັ້ນ ທະວີຮ້ອນແຮງຂຶ້ນ ຊຶ່ງໃນບາງກໍລະນີນັ້ນ ແມ່ນເພື່ອຊຸກຍູ້ ການສະໜັບສະໜຸນສໍາລັບການເລືອກຕັ້ງ ທີ່ຄາດວ່າຈະມີຂຶ້ນ ໃນກາງປີນັ້ນ.

ການສູ້ລົບກັນຢູ່ເຂດຊາຍແດນລະຫວ່າງໄທແລະກໍາປູເຈຍ ປາກົດວ່າ ເບົາບາງລົງໄປ ຫລັງຈາກອິນໂດເນເຊຍໄດ້​ໄກ່
ເກ່ຍຂໍ້ຕົກລົງອັນນຶ່ງໃນອາທິດແລ້ວນີ້ ທີ່ຈະສົ່ງພວກນັກ
ສັງເກດການໄປຍັງເຂດທີ່ເກີດຂໍ້ຂັດແຍ້ງກັນນັ້ນ.

ແຕ່ກໍາລັງທະຫານຂອງທັງສອງຝ່າຍ ກໍຍັງຢູ່ໃນທ່າລະວັງ ໄພຢ່າງສູງຢູ່.

ການສູ້ລົບກັນດ້ວຍປືນໃຫຍ່ ແລະປືນນ້ອຍຢູ່ຕາມເຂດຊາຍ
ແດນ ເມື່ອເດືອນຜ່ານມານີ້ ຍັງຜົນໃຫ້ມີຜູ້ເສຍຊີວິດໄປ
ຫລາຍຄົນ ແລະທັງສອງຝ່າຍໄດ້ຖິ້ມໂທດໃສ່ກັນແລະກັນ ວ່າເປັນຜູ້ເລີ່ມຍິງກ່ອນ.

ທ່ານ ຄຣີສ ເບກເກີ ນັກຂຽນແລະນັກວິໄຈການເມືອງໄທ
ກ່າວວ່າ ຂໍ້ຂັດແຍ້ງກັນດັ່ງກ່າວ ປາກົດວ່າ ມີ​ເປົ້າ​ໝາຍແນ
ໃສ່​ເພື່ອປຸກ​ປັ່ນຄວາມຮູ້ສຶກຊາດນິຍົມ​ຂຶ້ນ​ມາ ລ່ວງ​ໜ້າການ ເລືອກຕັ້ງໃນປີນີ້.

ທ່ານ​ເບ​ກ​ເກີ້ ກ່າວຕໍ່ໄປວ່າ ກອງທັບແລະວົງການທຸລະກິດພາກັນຢ້ານກົວວ່າ ຖ້າ​ບໍ່​ເຮັດ​ເຊ່ນ​
ນັ້ນ​ແລ້ວ ພວກສະໜັບສະໜຸນອະດີດນາຍົກລັດຖະມົນຕີທັກສິນ ຊິນນະວັດ ທີ່ຖືກໂຄ່ນລົ້ມ
ໄປນັ້ນ ກໍອາດຖືກເລືອກຕັ້ງຄືນມາ ກໍາອໍານາດອີກຕໍ່ໄປໄດ້. ທ່ານ​ເບ​ກ​ເກີເວົ້າ​ວ່າ:

"ພວກເຂົາເຈົ້າບໍ່ຕ້ອງການໃຫ້ກໍາລັງທີ່ນິຍົມທ່ານທັກສິນຊະນະການເລືອກຕັ້ງ
ແລ້ວກໍ​ຕ້ອງ​ໄດ້ຈັດການ​ຮັບ​ມື​ກັບ​ຜົນ​ທີ່​ຕິດຕາມມາ​ພາຍຫລັງ ​ເພາະວ່າຖ້າ​ຈະ​ເວົ້າ​
ໄປ​ແລ້ວ ພວກເຂົາເຈົ້າກໍໄດ້ໂຄ່ນລົ້ມລັດຖະບານ​ທີ່ໄດ້ຮັບເລືອກຕັ້ງໄປ​ແລ້ວສອງ
ຊຸດ ແລະການ​ໂຄ່ນ​ລົ້ມ​ລັດຖະບານ​ສາມຊຸດລຽນຕິດ ​ແມ່ນບໍ່​ເປັນ​ການດີ​ແນ່ນອນ.
ດັ່ງນັ້ນ ບາງທີ ພວກເຂົາເຈົ້າຕ້ອງການໃຫ້ເກີດວິກິດການ​ແນວ​ໃດ​ແນວ​ນຶ່ງ.”

ຄວາມເຄັ່ງຕຶງໄດ້ລຸກເປັນໄຟຂື້ນໃນເດືອນທັນວາປີຜ່ານມາ ເວລາພວກເຈົ້າໜ້າທີ່ກໍາປູເຈຍໄດ້
ຈັບກຸມຊາວໄທຫົວຊາດນິຍົມກຸ່ມນຶ່ງ ຫລັງຈາກພວກເຂົາເຈົ້າໄດ້ເຂົ້າໄປໃນອານາເຂດທີ່ເປັນຂໍ້ ຂັດແຍ້ງກັນນັ້ນ.

ພວກ​ຄົນ​ໄທທີ່ຖືກຈັບນັ້ນ ສ່ວນໃຫຍ່ໄດ້ຖືກປ່ອຍຕົວໃນເວລາຕໍ່ມາ ແຕ່ກໍາປູເຈຍໄດ້ຕັດສິນ
ຈໍາຄຸກພວກຜູ້ນໍາກຸ່ມສອງຄົນ ຊຶ່ງ​ໄດ້ສ້າງຄວາມໂກດແຄ້ນ ​ໃຫ້​ແກ່ພວກຊາດນິຍົມໄທ ທີ່ເປັນ
ຝ່າຍກຸ່ມພັນທະມິດປະຊາຊົນ​ເພື່ອ​ປະຊາທິ ປະ​ໄຕ ຫລືທີ່​ເອີ້ນ​ກັນວ່າ ກຸ່ມເສື້ອເຫລືອງນັ້ນ.

ປັດຈຸບັນນີ້ ພວກປະທ້ວງເສື້ອເຫລືອງພາກັນທໍາການປະທ້ວງເປັນປະຈໍາຢູ່ ນອກທໍານຽບ
ລັດຖະບານ ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ລັດຖະບານຈີກສັນຍາຊາຍແດນກັບ ກໍາປູເຈຍນັ້ນ ແລະຢຸດໃຫ້
ຄວາມຮ່ວມມືກັບອົງການວັດທະນະທໍາຂອງສະຫະປະຊາຊາດ ກ່ຽວກັບວັດຮິນ​ດູໂບຮານ
ຫລືວັດເຂົາພະວິຫານ ທີ່ຢູ່​ໃກ້ອານາເຂດຂັດແຍ້ງກັນນັ້ນ.

ແຕ່ຝ່າຍລັດຖະບານບໍ່ຍອມຮັບຄໍາຮຽກຮ້ອງດັ່ງກ່າວນັ້ນ ແລະໄດ້ສູນເສຍການສະໜັບສະໜຸນ
ຈາກກຸ່ມພັນທະມິດປະຊາຊົນ​ເພື່ອປະຊາທິປະໄຕ ຫລື PAD ຊຶ່ງຄັ້ງນຶ່ງເຄີຍເປັນພັນທະມິດທີ່ ສໍາຄັນກຸ່ມນຶ່ງ.

ທ່ານ ສຸຣາດ ຫໍຣະໄຊກຸນ ອາຈານສອນວິຊາລັດຖະສາດການເມືອງ ປະຈໍາມະຫາວິທະຍາ
ໄລຈຸລາລົງກອນ ກ່າວວ່າ ຖ້າຫາກການປະ​ເຊີນ​ໜ້າ​ກັນ​ຍັງດໍາເນີນຢູ່ຕໍ່ໄປ ກໍອາດຈະເກີດ
ການປະທ້ວງເພີ່ມຂື້ນໄດ້. ທ່ານສຸຣາດ ກ່າວຕໍ່ໄປວ່າ

“ຖ້າຫາກວ່າ ລັດຖະບານບໍ່ສາມາດທໍາການແກ້ໄຂ ລະຫວ່າງຕົນກັບຝ່າຍເສື້ອ
ເຫລືອງໄດ້ແລ້ວ ກໍແນ່ນອນວ່າ ພວກເສື້ອເຫລືອງກໍຈະອອກ​ມາລະບາຍແບບນີ້​
ແຫລະ ເນຶ່ອງຈາກວ່າ ພວກເຂົາເຈົ້າຈະພະຍາຍາມຮຽກຮ້ອງເອົາ ໃນສິ່ງທີ່ພວກ
ເຂົາເຈົ້າຕ້ອງການ ຖ້າຫາກວ່າລັດຖະບານບໍ່ຍອມຕອບສະໜອງໃດໆແລ້ວ ທ່ານ
ກໍຮູ້ວ່າ ພວກເຂົາເຈົ້າຈະ​ລະດົມພົນເພີ່ມຕື່ມອີກ.”

ການປະທ້ວງປະຈໍາເດືອນບັ້ນນຶ່ງຂອງ ພວກເສື້ອແດງ ທີ່ບາງກອກ ເມື່ອວັນທີ 10 ຕຸລາ 2010.
ການປະທ້ວງປະຈໍາເດືອນບັ້ນນຶ່ງຂອງ ພວກເສື້ອແດງ ທີ່ບາງກອກ ເມື່ອວັນທີ 10 ຕຸລາ 2010.

ນອກນີ້ແລ້ວ ກຸ່ມປະທ້ວງອີກກຸ່ມນຶ່ງ ກໍຄືກຸ່ມ
ພວກເສື້ອແດງນັ້ນ ກໍກໍາລັງ​ເພີ່ມ​ທະວີຄວາມ
ກົດດັນຕໍ່ລັດຖະບານຄື​ກັນ ໂດຍຈັດການປະ ທ້ວງປະຈໍາເດືອນຂຶ້ນ.

ເມື່ອປີກາຍນີ້ ພວກເສື້ອແດງໄດ້ຍຶດຄອງຍ່ານ
ການຄ້າໃນໃຈກາງນະຄອນຫລວງບາງກອກ
ເປັນເວລາສິບອາທິດ ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີການ
ເລືອກຕັ້ງໃໝ່ ໂດຍອ້າງວ່າລັດຖະບານຊຸດ
ປັດຈຸບັນນີ້ ແມ່ນຖືກຕັ້ງຂື້ນມາຢ່າງຜິດກົດ
ໝາຍ ຫລັງ​ຈາກ​ທີ່ສານ​ໄດ້ຕັດສິນ​ໃຫ້ຍຸບລັດ
ຖະບານສອງຊຸດກ່ອນທີ່ສະໜັບສະໜຸນໂດຍ ພວກເສື້ອແດງນັ້ນ.

ແຕ່ລັດຖະບານໄດ້ສັ່ງໃຫ້ທະຫານເຂົ້າໄປຂັບ
ໄລ່ພວກປະທ້ວງ​ເສື້ອ​ແດງໃຫ້ສະຫລາຍຕົວ
ຊຶ່ງ​ໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດການປະທະກັນ ທີ່ຍັງຜົນໃຫ້ມີຜູ້ເສຍຊີວິດໄປ 90 ຄົນໃນຄັ້ງນັ້ນ.

ພວກເສື້ອແດງຫລາຍໆຄົນແມ່ນໄດ້ລົງຄະແນນສຽງເອົາທ່ານທັກສິນເຂົ້າມາກໍາອໍານາດ ແລະ
ຮູ້ສຶກວ່າການໂຄ່ນລົ້ມທ່ານທັກສິນໂດຍຝ່າຍທະຫານໃນປີ 2006 ນັ້ນ ແມ່ນ​ໄດ້​ຖືກ​ຈັດ​ແຈງ​
ຂຶ້ນໂດຍພວກຫົວກະທິໃນບາງກອກທັງຫລາຍ ທີ່ໜຸນຫລັງໂດຍພວກເສື້ອເຫລືອງທີ່ຢ້ານ
ອິດທິພົນ ຂອງທ່ານທັກສິນນັ້ນ.

ພວກທີ່ວິຈານທ່ານທັກສິນ ກ່າວວ່າທ່ານປຸກລະດົມ​ຄວາມຮູ້ສຶກຂອງປະຊາຊົນເພື່ອ​ປະ​ໂຫຍ​ດ
ສ່ວນ​ໂຕ ​ໃຊ້ອໍານາດຜະ​ເດັດ​ການ ແລະສໍ້ລາດບັງຫລວງ.

ໃນຂະນະທີ່ການສະແດງທ່າທີທາງການເມືອງ ແລະຄວາມກົດດັນກໍ່​ໂຕຢູ່ໃນນະຄອນຫລວງ
ບາງກອກນັ້ນ ການກໍ່ຄວາມຮຸນແຮງກໍໄດ້ເພີ່ມທະວີຂື້ນຢູ່ໃນເຂດພາກໃຕ້ຂອງໄທ ບ່ອນທີ່
ພວກຊົນເຜົ່າມາເລມຸສລິມຢາກແຍກໂຕອອກເປັນ​ເອກ​ກະລາດ ຈາກການປົກຄອງຂອງໄທ ທີ່ຖືສາສະໜາພຸດນັ້ນ.

ໃນ​ໄລຍະບໍ່ເທົ່າໃດອາທິດຜ່ານມານີ້ ການຍິງກັນແລະການວາງລະເບີດ ທີ່ຖິ້ມໂທດໃສ່ພວກ
ກະບົດນັ້ນ ໄດ້ກາຍມາເປັນ​ເຫດ​ການທີ່ເກີດຂື້ນ ເກືອບແທບທຸກມື້ ແລະການໂຈມຕີຕໍ່ກໍາລັງ
ທະຫານໄທ ທີ່​ປະ​ຈໍາ​ການ​ຢູ່​ທີ່​ນັ້ນ​ເປັນຈໍານວນ​ຫລວງຫລາຍ ກໍ​ໄດ້​ມີ​ຂຶ້ນ​ຢ່າງ​ກ້າຫານ​ຫລາຍ​ຂຶ້ນ.

ສາສດາຈານ Duncan McCargo ສອນວິຊາການເມືອງ​ແຫ່ງຂົງເຂດເອເຊຍຕາເວັນອອກ
ສຽງໃຕ້ ປະຈໍາມະຫາວິທະຍາໄຍ Leeds ໃນປະເທດອັງກິດ ກ່າວວ່າ ພວກກະບົດ ແລະ
ພວກເສື້ອແດງນັ້ນ ​ເຖິງ​ແມ່ນ​ຈະ​ມີ​ລັກສະນະ​ແຕກ​ຕ່າງ​ກັນ ​ແຕ່ກໍມີຄວາມຈົ່ມທຸກອັນ​ດຽວ​ກັນ ຊຶ່ງ​ທ່ານ​ອະທິບາຍ​ວ່າ:

“ໃນແກນກາງ​ແລ້ວ ກໍ​ແມ່ນບັນຫາອັນດຽວກັນ ກໍ​ຄື​ວ່າອໍານາດ​ປົກ​ຄອງ​ຢູ່​ໃນບາງ
ກອກນັ້ນ ແມ່ນຮູ້ດີທີ່ສຸດ ຮູ້​ດີ​ກ່ວາ​ໝູ່ ​ແລະແທ້ໆ​ແລ້ວ ກໍບໍ່ໄວ້ໃຈພວກປະຊາຊົນຢູ່
ໃນເຂດຕ່າງໆວ່າ ຈະ​ສາມາດ​ບໍລິຫານກິດຈະການຂອງພວກເຂົາເຈົ້າເອງ​ໄດ້ແລະ
ຮູ້ສຶກວ່າ ພວກເຂົາເຈົ້າຍັງບໍ່ພ້ອມທີ່​ຈະມີລະບອບປະຊາທິປະໄຕ ຄືຍັງບໍ່ພ້ອມທີ່ຈະ
ຮັບເອົງຄວາມຮັບຜິດຊອບ​ໃນການຈັດການ ຫລື​ແກ້​ໄຂບັນຫາຕ່າງໆຂອງຕົນ​ເອງ​ ໄດ້.

ການກໍ່ກະບົດໄດ້ເອົາຊີວິດຜູ້ຄົນໄປຫລາຍກວ່າ 4,000 ຄົນ ນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 2004 ​ເປັນ​ຕົ້ນ​ມາ.

ທ່ານແມກຄາໂກກ່າວວ່າ ຖ້າບາງກອກອະນຸຍາດໃຫ້ມີການເລືອກຕັ້ງເອົາຜູ້ວ່າຫລື​ເຈົ້າ​ແຂວງ
ແລະສະພາຂົງເຂດໄດ້ ມັນກໍອາດຈະຊ່ວຍ​ໄດ້​ຫລາຍ ​ໃນ​ການ​ສະໜອງ​ຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງ
ການຂອງ​ປະຊາຊົນ ໃຫ້ມີຜູ້ແທນ ຕາງໜ້​ານັ້ນ.

ແຕ່ພວກນັກວິເຄາະການເມືອງອືນໆ ໂຕ້ແຍ້ງວ່າ ການກະຈາຍອໍານາດອອກ​ໄປ ອາດຈະ​ເຮັດໃຫ້ມີການສໍ້ລາດບັງຫລວງ​ ໃນລະດັບທ້ອງຖິ່ນເພີ່ມຂຶ້ນ ແລະໃຊ້ອໍານາດໄປໃນທາງທີ່ ບໍ່ຖືກບໍ່ຕ້ອງນັ້ນໄດ້.

ນອກຈາກ​ໃນ​ເຂດບາງກອກແລ້ວ ພວກຜູ້ວ່າການຈັງຫວັດຂອງໄທ ແມ່ນຖືກແຕ່ງຕັ້ງໂດຍລັດ ຖະບານ.

ປະເທດໄທຮອດ​ກໍາ​ນົດທີ່​ຈະຕ້ອງຈັດໃຫ້ມີການເລືອກຕັ້ງໃນປີນີ້​ແລ້ວ ແລະນາຍົກລັດ​ຖະມົນ
ຕີ ທ່ານອະພິສິດ ເວດຊາຊີວະ ກໍໄດ້ກ່າວ​ວ່າ ທ່ານຄາດວ່າຈະຈັດການເລືອກຕັ້ງຂຶ້ນໃນຣາວ ເດືອນມິຖຸນາປີນີ້.

XS
SM
MD
LG