ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

ວັນຈັນ, ໒໒ ເມສາ ໒໐໒໔

ຈີນ ສະແຫວງຫາການພົວພັນ ທີ່ເຂັ້ມແຂງຂຶ້ນ ກັບຊູດານ ທ່າມກາງການແກ່ງແຍ້ງແຂງຂັນ ໃນພາກພຶ້ນ ແລະ ສາກົນ


ແຟ້ມພາບ - ອາຄານຫຼັງນຶ່ງທີ່ສູງໃຫຍ່ ຕັ້ງຢູ່ທາງຫຼັງຂອງວິສະວະກອນຈີນ ເທິງເສັ້ນຂອບຟ້າ ຂອງຄາຣ໌ທູມ, ນະຄອນຫຼວງຂອງຊູດານ ໃນປີ 2009
ແຟ້ມພາບ - ອາຄານຫຼັງນຶ່ງທີ່ສູງໃຫຍ່ ຕັ້ງຢູ່ທາງຫຼັງຂອງວິສະວະກອນຈີນ ເທິງເສັ້ນຂອບຟ້າ ຂອງຄາຣ໌ທູມ, ນະຄອນຫຼວງຂອງຊູດານ ໃນປີ 2009

ຈີນ​ໄດ້​ເປັນ​ຄູ່​ຮ່ວມ​ມື​ດ້ານການ​ລົງທຶນ​ທີ່​ສຳຄັນ​ໃນ​ຂະ​ແໜງ​ພະລັງງານ, ກະສິກຳ ​ແລະການ​ຂົນ​ສົ່ງ​ຂອງ​ຊູ​ດານ​ ໃນ​ຊຸມ​ປີ​ມໍ່ໆ​ມາ​ນີ້, ໂດຍ​ໄດ້​ລົງທຶນ​ເກືອບ 6 ຕື້​ໂດ​ລາ​ສະຫະລັດ​ເຂົ້າໄປໃນ​ປະ​ເທດ ​ນັບ​ແຕ່​ປີ 2005 ເປັນ​ຕົ້ນ​ມາ. ຄວາມສົນໃຈຂອງຈີນໃນຊູດານ ແມ່ນເລີ້ມຕົ້ນມາແຕ່ປີ 1959, ແຕ່ແທ້ຈິງແລ້ວຈີນໄດ້ເລີ້ມຂະຫຍາຍໂຕໃນລະດັບທີ່ກວ້າງຂວາງຂຶ້ນ ຫຼັງ​ຈາກ​ສະຫະລັດ ​ໄດ້​ວາງມາດຕະການ​ລົງ​ໂທດ​ທາງ​ດ້ານ​ເສດຖະກິດ​ຕໍ່ປະເທດດັ່ງກ່າວ ໃນ​ປີ 1998 ​ແລະ​ປັດຈຸ​ບັນນີ້, ​ໃນ​ຂະນະ​ທີ່​ປະ​ເທດ​ຕ່າງໆ​ດຳເນີນງານ​ເພື່ອ​ຂະຫຍາຍ​ການ​ຢຸດ​ຍິງ​ທີ່​ບໍ່ໝັ້ນຄົງລະຫວ່າງ​ກອງກຳລັງທີ່ເປັນສັດຕູກັນ, ຈີນ​ກໍ່ກຳລັງຫາທາງ​ຮັກສາ​ທ່າ​ທີ​ ທີ່​ເປັນ​ກາງ ​ແລະຍົກລະດັບຄວາມສົນໃຈຂອງ​ຕົນ​ຂຶ້ນເຊັ່ນ​ກັນ. ເອັດເວີຣ໌ດ ເຢຣານຽນ (Edward Yeranian) ມີລາຍງານໃຫ້ ວີໂອເອ ຈາກນະຄອນຫຼວງໄຄໂຣ, ເຊິ່ງອາດນາສັກ ຈະນຳເອົາລາຍລະອຽດ ມາສະເໜີທ່ານໃນອັນດັບຕໍ່ໄປ.

ຈີນ​ມີ​ບົດບາດ​ສຳຄັນ​ໃນ​ການ​ພັດທະນາ​ເຂດ​ບໍ່​ນ້ຳມັນ​ຂອງ​ຊູ​ດານ ​ກ່ອນ​ທີ່​ປະ​ເທດ​ ດັ່ງ​ກ່າວ ຈະຖືກ​ແບ່ງ​ອອກ​ເປັນ​ພາກ​ເໜືອ ​ແລະ​ໃຕ້​ໃນ​ປີ 2010, ​ໂດຍ​ມີ​ການ​ລົງ ທຶນ​ເກືອບ 3 ຕື້​ໂດ​ລາ​ສະຫະລັດ, ອີງຕາມແຫຼ່ງຂ່າວ. ຄົນງານຈີນໄດ້ກໍ່ສ້າງພື້ນ ຖານໂຄງລ່າງສ່ວນໃຫຍ່ຂອງໂຄງການດັ່ງກ່າວ ກ່ອນທີ່ຈະສົ່ງມອບໃຫ້ຊູດານໃຕ້ທີ່ຫາກໍ່ໄດ້ຮັບເອກະລາດໃໝ່ໆ. ທໍ່ສົ່ງນ້ຳມັນສືບຕໍ່ໄຫຼຜ່ານພາກເໜືອຂອງຊູດານ, ເຊິ່ງໃນທ້າຍທີ່ສຸດ ມັນກໍ່ຈະຖືກສົ່ງອອກຈາກທ່າເຮືອຊູດານ.

ຄວາມສົນໃຈ​ຂອງ​ຈີນ​ໃນ​ຊູ​ດານ​ມີ​ມາ​ແຕ່​ປີ 1959​, ໃນ​ເວ​ລາ​ທີ່ນະຄອນຫຼວງຄາຣ໌ທູມ ໄດ້​ກາຍ​ເປັນ​ນຶ່ງ ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ອາ​ຣັບກຸ່ມ​ທໍາ​ອິດ​ທີ່ຮັບ​ຮູ້​ສາ​ທາ​ລະ​ນະລັດ ​ປະ​ຊາ​ຊົນ​ຈີນ​. ການຊ່ວຍເຫຼືອດ້ານການແພດແລະໂຄງການກໍ່ສ້າງ ເຊັ່ນຫໍສາ​ລາປະຊາຊົນໃນນະຄອນຫຼວງຄາຣ໌ທູມ ແມ່ນພາກສ່ວນທີ່ສຳຄັນຂອງການຮ່ວມມືໃນເບື້ອງຕົ້ນ ລະຫວ່າງສອງປະເທດ.

​ແລະ​ຄວາມສົນໃຈຂອງ​ປັກ​ກິ່ງ​ຕໍ່ຊູ​ດານ​ໄດ້​ຂະຫຍາຍໂຕ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ຊຸມ​ປີ​ທີ່​ອະດີດ​ຜູ້​ນໍາ ທ່ານ ໂອມາ ອາລ-ບາເຊຍ (Omar al-Bashir) ໄດ້ປົກຄອງ​ປະ​ເທດ, ນັກ​ວິ​ເຄາະ ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ກາງ ໃນ​ນະຄອນຫຼວງວໍ​ຊິງ​ຕັນ, ທ່ານ ທີໂອດໍ ຄາຣາສິກ (Theodore Karasik) ກ່າວ​ຕໍ່ວີ​ໂອ​ເອວ່າ:

"ຄວາມສົນໃຈຂອງຈີນຕໍ່ຊູດານ ແມ່ນມີມາເປັນເວລາຍາວນານ ແລະມີຄວາມສຳ ຄັນຫຼາຍໃນດ້ານພະລັງງານກ່ອນໜ້ານີ້ ແລະສັນຍາອື່ນໆ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ແລະການກະສິກຳ. ປັກກິ່ງຍັງໄດ້ໃກ້ຊິດກັບລະບອບການປົກ ຄອງຂອງທ່ານ ບາເຊຍ (Bashir), ເຊິ່ງໄດ້ມີສັນຍາກັບຜູ້ຜະລິດດ້ານປ້ອງກັນປະເທດຂອງຈີນ. ຄວາມສົນໃຈຫຼາຍຢ່າງເຫຼົ່ານີ້ ເບິ່ງຄືວ່າ ຈະທັບຊ້ອນກັນກັບຄວາມສົນໃຈຂອງອີຣ່ານໃນບໍລິສັດອຸດສາຫະກໍາທາງດ້ານທະຫານຂອງຊູດານ."

ທ່ານ ຄາຣາສິກ (Karasik) ກ່າວວ່າ ຈີນ "ໄດ້ມີຈຸດຢືນທີ່ເປັນກາງຕໍ່ຄວາມຂັດແຍ້ງໃນປະຈຸບັນ ຢູ່ໃນຊູດານ", ໂດຍສັງເກດວ່າ ຈີນ "ລົງທຶນຢ່າງໜັກໃນໂຄງລ່າງພື້ນຖານ," ເຊັ່ນ: "ການກໍ່ສ້າງລະບົບລົດໄຟແຫ່ງຊາດ ສໍາລັບບາງປະເທດໃນອາຟຣິກາຕາເວັນອອກ." ທ່ານ​ຍັງ​ຊີ້ໃຫ້ເຫັນ​ວ່າ ຈີນ​ມີ​ສ່ວນ​ຮ່ວມ ​ໃນ​ການ​ຮັກ ສາ​ສັນຕິພາບ​ຢູ່​ບາງ​ປະ​ເທດ​ໃນ​ພາກ​ພື້ນ, ​ແລະ “ມີ​ແຜນການ​ປະຕິບັດການດ້ານການ​ຂົນ​ສົ່ງ​ສິນຄ້າ​ ຈາກ​ເມືອງທ່າ​ຊູ​ດານ​ ຫຼັງສົງຄາມ​.”

ຄວາມສຳ​ພັນ​ລະ​ຫວ່າງ​ຈີນ​ກັບ​ຣັດ​ເຊຍ ແມ່ນ​ຍັງ​ເປັນ​ບັນ​ຫາ​ຢູ່​ໃນ​ຊູ​ດານ, ເຊິ່ງ​ທັງ​ສອງ​ປະ​ເທດເບິ່ງຄືວ່າ ​ມີ​ຄວາມ​ສົນ​ໃຈ ​ແລະ​ມີຍຸດ​ທະ​ສາດ ​ທີ່​ແຕກ​ຕ່າງ​ກັນ. ທ່ານ ຄາຣາສິກ (Karasik) ກ່າວວ່າ "ຄໍາຖາມທີ່ແທ້ຈິງແລ້ວ ແມ່ນວິທີການທີ່ຣັດເຊຍຈະພົວພັນກັບຈີນໃນຊູດານ ເພາະວ່າຢູ່ໃນພາກສ່ວນທີ່ແຕກຕ່າງກັນຂອງທະວີບດັ່ງກ່າວ ພວກເຂົາປະຕິບັດໂຕ ຢ່າງແຕກຕ່າງກັນ, ຫຼືບາງຄັ້ງກໍ່ຮຽງຕາມກັນໄປ, ໃນວິທີການຊອກຫາຜົນປະໂຫຍດ ທາງເສດຖະກິດ."

“ຊູ​ດານ​ຢູ່ໃນ​ຍຸດ​ທະ​ສາດ​ລະດັບພາກ​ພື້ນ​ທີ່​ໃຫຍ່ກວ່າ​ຂອງ​ຈີນ​ ແມ່ນ​ສ່ວນ​ນຶ່ງ​ຂອງເຂດພືິ້ນທີ່​ທາງ​ທະ​ເລ ​ທີ່ມີຄວາມ​ສໍາ​ຄັນ​ຢ່າງຍິ່ງຕໍ່​ການ​ຂົນ​ສົ່ງ​ໃນ​ທົ່ວ​ໂລກ. ມັນ​ບໍ່​ແມ່ນ​ເລື່ອງ​ບັງ​ເອີນ​ທີ່​ການ​ປັບ​ປຸງ​ສາຍ​ພົວ​ພັນ​ລະ​ຫວ່າງ​ຊາ​ອຸ​ດີ ອາຣາເບຍ ​ກັບ​ຈີນ​ ໃຫ້ເຂັ້ມແຂງຂຶ້ນນັ້ນ ຈະ​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ເວ​ລາ​ດຽວ​ກັນກັບ ​ທີ່​ຊູ​ດານ​ກຳລັງປະເຊີນກັບການປັບປຸງ​ຕົນເອງ. ມັນເປັນທີ່ຈະແຈ້ງວ່າຈີນໃຊ້ພັນທະມິດທີ່ແຕກຕ່າງກັນສໍາລັບວຽກງານຂອງຊູດານ."

ນັກສັງຄົມສາດທາງດ້ານການເມືອງຂອງອີຢິບ, ທ່ານ ຊາອິດ ຊາດິກ (Said Sadek) ກ່າວຕໍ່ວີໂອເອວ່າ ຄວາມສົນໃຈຂອງຈີນໃນຊູດານນັ້ນ ແມ່ນກ່ຽວຂ້ອງກັບພູມສາດລະດັບພາກພື້ນ ແລະຄວາມສໍາຄັນທາງຍຸດທະສາດທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນຂອງເຂດ​ອ່າງທະເລແດງຕໍ່ການຄ້າໂລກ. ເຊິ່ງທ່ານໄດ້ກ່າວເປັນພາສາອັງກິດວ່າ:

"ແນ່ນອນແຮງຈູງໃຈອີກຢ່າງນຶ່ງແມ່ນ [ໂຄງການນຶ່ງແລວທາງນຶ່ງເສັ້ນທາງຂອງຈີນ], ເພາະວ່າພວກເຂົາຕ້ອງການຢູ່ໃນທະເລແດງ ແລະຖານທັບໃນຕ່າງປະ ເທດແຫ່ງດຽວຂອງພວກເຂົາແມ່ນຢູ່ໃນ ຈິບູຕິ (Djibouti) ແລະນີ້ແມ່ນສ່ວນຫນຶ່ງຂອງການຂະຫຍາຍຕົວຂອງພວກເຂົາໃນອາຟຣິກາ, ລວມທັງອີຢິບ, ຊູດານ, ເອທິໂອເປຍ, ເອຣິເທຣຍ… ຍ້ອນວ່າພວກເຂົາເຈົ້າເຫັນວ່າທະເລແດງຈະເປັນສະຖານທີ່ສຳຄັນຫຼາຍສຳລັບຄວາມໝັ້ນຄົງທາງຍຸດທະສາດ, [ເຊັ່ນ] ນ້ຳມັນ, ອາຍແກ໊ສ, ແລະການທ່ອງທ່ຽວ.

ທ່ານ ຊາດິກ ກ່າວວ່າ ປະຈຸບັນນີ້ ອາອຸດິ ອາຣາເບຍ ກໍາລັງສ້າງໂຄງການ ນີໂອມ (NEOM) ທີ່ມີມູນຄ່າ 1 ພັນຕື້ໂດລາຂອງພວກເຂົາ ຫຼືເມືອງອັດສະລີຍະ ທີ່ວາງແຜນໄວ້ໃນແຂວງທາບຸກ (Tabuk) ໃນພາກຕາເວັນຕົກສຽງເຫນືອ ຂອງ ຊາອຸດີ ອາຣາເບຍ ຢູ່ດ້ານກົງກັນຂ້າມກັບທະເລແດງ", "ພ້ອມກັບ ບັນດາເກາະ ດອນທີ່ຈະເປັນຄືກັນກັບ ລາສ ເວກັສ (Las Vegas) ຫຼື ມອນຕີ ຄາຣ໌ໂລ (Monte. Carlo), ດັ່ງນັ້ນ, "ຈີນຈຶ່ງຕ້ອງການສະແດງໂຕຢ່າງໜັກແໜ້ນ ຢູ່ໃນຂົງເຂດດັ່ງກ່າວ."

ທ່ານ ຊາດິກ ຍັງກ່າວຕື່ມວ່າ "ເກືອບທັງໝົດຂອງ 54 ປະເທດ ໃນອາຟຣິກາ ແມ່ນທຸກຍາກ ແລະຈີນມີບົດບາດຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ໃນການໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອທາງດ້ານເສດຖະກິດ." "ຈີນ​ເຂົ້າ​ມາ​ດ້ວຍ​ເງິນ​ກູ້​ດອກເບ້ຍຕໍ່າ ແລະ ສ້າງ​ພື້ນ​ຖານ​ໂຄງ​ລ່າງ, ເພາະ​ວ່າ​ປະ​ເທດ​ອາ​ຟ​ຣິ​ກາ​ສ່ວນ​ໃຫຍ່ ​ຂາດ​ພື້ນ​ຖານ​ໂຄງ​ລ່າງ ... ແລະ [ປັກ​ກິ່ງ] ບໍ່​ໄດ້​ຖາມ​ຄໍາ​ຖາມ​ກ່ຽວ​ກັບ​ສິດ​ທິ​ມະ​ນຸດ ​ແລະ​ປະ​ຊາ​ທິ​ປະ​ໄຕ​ ຄືທີ່​ສະ​ຫະ​ລັດ​ ຖາມ."

ທ່ານ ພອລ ຊູລລີວານ, ນັກວິເຄາະດ້ານຕາເວັນອອກກາງ ຂອງສະພາແອຕແລນຕິກ ກ່າວກັບວີໂອເອວ່າ ຈີນໄດ້ສຸມໃສ່ກົນລະຍຸດໃນຫຼາຍດ້ານເພື່ອພະຍາ ຍາມສ້າງຄວາມສຳພັນທີ່ແໜ້ນແຟ້ນກັບຊູດານ, ໂດຍໄດ້ກ່າວວ່າ

"ຊູ​ດານ​ແມ່ນ​ສ່ວນ​ສຳຄັນ​ຂອງ​ຍຸດ​ທະ​ສາດ​ລວມ​ຂອງ​ຈີນ​ໃນ​ພາກ​ພື້ນ​ນີ້ ໃນການດຶງ​ເອົາ​ອາ​ຟຣິ​ກາ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ ແລະອາຟຣິກາເໜືອ​ມາ​ຢູ່​ຂ້າງ​ຕົນໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ. ມັນ​ມີ​ຫຼາຍສິ່ງຫຼາຍຢ່າງທີ່ຕ້ອງດຳເນີນການກ່ຽວກັບ​ທຸ​ລະ​ກິດ, ການ​ລົງ​ທຶນ, ພື້ນ​ຖານ​ໂຄງ​ລ່າງ ​ແລະ​ການ​ສຶກ​ສາ, ລວມ​ທັງ​ການ​ສອນ​ພາ​ສາ​ຈີນ​ກາງ​ ໃຫ້ຊາວ​ຊູ​ດານ. ຊູດານແມ່ນມີບົດບາດທີ່່ສຳຄັນ ໃນລຸ່ມແມ່ນໍ້າໄນລ໌ (Nile Basin) ແຕ່ຕອນນີ້ອ່ອນແອແລະບໍ່ແນ່ນອນ ແຕ່ມີທ່າແຮງທີ່ຫຼວງຫຼາຍພ້ອມກັບຜູ້ນໍາທີ່ເໝາະສົມ. ຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງ ແລະ ຄວາມບໍ່ແນ່ນອນ ເຮັດໃຫ້ຊູດານຖືກເອົາປຽບ ໂດຍປະເທດອື່ນໆ, ຜູ້ກໍ່ການຮ້າຍ ແລະ ກຸ່ມອາດຊະຍາກອນ."

ທ່ານ ຊູລລີວານ ກ່າວຕື່ມວ່າ ຈີນ "ມີຄວາມສົນໃຈ ໃນແຫຼ່ງແຮ່ຄໍາຂອງຊູດານ", ແລະ "ເຊັ່ນດຽວກັນກັບຣັດເຊຍ, ຈີນກໍ່ມີຄວາມສົນໃຈໃນທ່າເຮືອ ໃນຊູດານເຊັ່ນກັນ." ທ່ານສັງເກດເຫັນວ່າ "ລະບົບທໍ່ສົ່ງນໍ້າມັນຈາກຊູດານໃຕ້ຜ່ານອູການດາໄປຫາຊາຍຝັ່ງປະເທດເຄນຢາ ອາດຈະໄດ້ຮັບຄວາມສົນໃຈຫຼາຍຂື້ນຫຼັງຈາກຄວາມຂັດແຍ້ງໃນປັດຈຸບັນຫຼຸດລົງ."

ຄວາມສົນໃຈຂອງສະຫະລັດ ແລະຈີນໃນຊູດານ ແລະພາກພື້ນນີ້ ແມ່ນຄັດກັນ, ທ່ານ ຊູລລີວານໂຕແຍ້ງວ່າ ເພາະວ່າ "ສະຫະລັດບໍ່ຕ້ອງການທະຫານຈີນ ຫຼືທະຫານຣັດເຊຍ ຫຼືທ່າເຮືອອື່ນໆໃນຊູດານ, ເນື່ອງຈາກ "ຈຸດຍຸດທະສາດທີ່ລະ ອຽດອ່ອນ" ຂອງເມືອງທ່າຊູດານ. ທ່ານ ຊູລລີວານ ຍັງເນັ້ນຫນັກວ່າ ຈີນກຳລັງພະຍາຍາມ "​ຂັດ​ຂວາງສະຫະລັດຫຼາຍຂື້ນເລື້ອຍໆ."

ອ່ານຂ່າວນີ້ເປັນພາສາອັງກິດ

XS
SM
MD
LG