ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດການຮຽນ-ການສອນ ດ້ວຍລະບົບອອນລາຍຂອງໂຮງຮຽນໃນທົ່ວປະເທດລາວ ຍັງມີປະສິດທິຜົນຕໍ່າຫຼາຍ ທັງຍັງມີບັນຫາແຕກໂຕນກັນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ລະຫວ່າງເຂດໂຕມືອງກັບເຂດຊົນນະບົດ. ຊົງລິດ ໂພນເງິນມີລາຍງານ ຈາກບາງກອກ.
Your browser doesn’t support HTML5
ເຊີນຮັບຟັງ ລາຍການເມືອງລາວໃນປັດຈຸບັນ
ເຈົ້າໜ້າທີ່ຂັ້ນສູງໃນກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະກິລາເປີດເຜີຍວ່າ ການສໍາຫຼວດເພື່ອການປະເມີນຜົນ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໃນດ້ານການຮຽນ ແລະການສອນ ດ້ວຍລະບົບອອນລາຍຂອງໂຮງຮຽນໃນທຸກລະດັບຊັ້ນໃນທົ່ວປະເທດ ໃນໄລຍະນຶ່ງປີທີ່ຜ່ານມາ ພົບວ່າ ຍັງມີປະສິດທິຜົນຕໍ່າຫຼາຍ, ໂດຍນອກຈາກຈະມີສາ ເຫດທີ່ສໍາຄັນມາຈາກການຂາດແຄນດ້ານອຸປະກອນສື່ສານ ແລະລະບົບສັນຍານອິນເຕີເນັດ ຍັງໄປບໍ່ທົ່ວເຖິງໃນທຸກພື້ນທີ່ ຂອງປະເທດລາວແລ້ວ ກໍຍັງມີບັນຫາກ່ຽວກັບການປະກອບສ່ວນ ຈາກບັນດາພໍ່-ແມ່ ແລະຜູ້ປົກຄອງ ທີ່ຂາດການເບິ່ງ ແຍງນັກຮຽນທີ່ເປັນລູກຫຼານຂອງພວກຕົນອີກດ້ວຍ ໂດຍສະເພາະແມ່ນນັກຮຽນລະດັບມັດທະຍົມຕົ້ນ ຖືວ່າເປັນກຸ່ມໃຫຍ່ທີ່ສຸດທີ່ບໍ່ໄດ້ໃຫ້ຄວາມສົນໃຈຕໍ່ການຮຽນເລີຍ, ແຕ່ວ່າ ກັບໄດ້ພາກັນໃຊ້ອຸປະກອນສື່ສານເພື່ອກິດຈະກໍາສ່ວນໂຕເປັນຫຼັກ ດັ່ງທີ່ເຈົ້າໜ້າທີ່ລາວຢືນຢັນວ່າ:
“ມໍຕົ້ນນີ້ ສ່ວນໃຫຍ່ແລ້ວກໍເອີ້ນວ່າ ເຂົາເຈົ້າກໍຍັງບໍ່ທັນມີແນວຄິດທີ່ຢາກຮຽນຫັ້ນນະ, ບາງຄົນນີ້ ຄັນວ່າມີເຄື່ອງ ມີໂທລະສັບ ບາງເທື່ອກໍບໍ່ສົນໃຈນໍາການຮຽນ ບໍ່ເຂົ້າຮຽນຫັ້ນລະ ໂດຍທີ່ຕິດເກມ ຫຼືວ່າຫຼິ້ນຫຍັງ ກໍສາລະພັດໄປເນາະ ອັນວ່າເດັກນ້ອຍກັບໂທລະສັບນະ ຖືວ່າ ຢູ່ທາງບ້ານແມ່ນມອບໃຫ້ພໍ່ແມ່ເດ້ ເປັນຜູ້ຄຸມຊ່ວຍເນາະ, ເຮົາກໍມ່ແຕ່ສອນທາງນີ້ ຜູ້ໃດພໍ່ແມ່ເອົາໃຈໃສ່ແດ່ ກະໄດ້ດີ, ຜູ້ທີ່ພໍ່ແມ່ບໍ່ເອົາໃຈໃສ່ ຂາດຄວາມໃກ້ຊິດຕິດແທດ ກໍເຮັດໃຫ້ຜົນການຮໍ່າຮຽນຕໍ່າ.”
ກ່ອນໜ້ານີ້ ທ່ານພັນຄໍາ ວິພາວັນ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ກໍໃຫ້ການຍອມຮັບວ່າ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ແຜນການພັດທະນາເຍົາວະຊົນລາວ ໃນຊ່ວງປີ 2016-2020 ທີ່ຜ່ານມານັ້ນ ບໍ່ສາມາດບັນລຸເປົ້າໝາຍທີ່ວາງໄວ້ໃນຫຼາຍດ້ານ ໂດຍສະເພາະໃນດ້ານໂພຊະນາການ ທີ່ຂາດແຄນຢ່າງໜັກໜ່ວງ ການສຶກສາຂັ້ນພື້ນຖານທີ່ບໍ່ທົ່ວເຖິງບັນຫາທີ່ເຍົາວະຊົນພົວພັນກັບບັນຫາຢາເສບຕິດ ແນວຄິດທາງສັງຄົມທີ່ຫຼ້າຫຼັງ-ງົມງາຍຂອງປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າໃນເຂດຊົນນະບົດນັ້ນ ຖືເປັນບັນຫາທີ່ແກ້ໄຂໄດ້ຍາກ ທັງຍັງເປັນອຸປະສັກຕໍ່ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດແຜນການພັດທະນາເຍົາວະຊົນລາວ ໃນປັດຈຸບັນນີ້ອີກດ້ວຍ.
ປັດຈຸບັນ, ອັດຕາການເຂົ້າຮຽນຂອງເດັກນ້ອຍລາວ ແຕ່ອາຍຸ 3-5 ປີຢູ່ທີ່ລະດັບ 49 ເປີເຊັນ, ສ່ວນການເຂົ້າຮຽນໃນລະດັບປະຖົມສຶກສາ ລະດັບມັດທະຍົມຕົ້ນ ແລະມັດທະຍົມປາຍຢູ່ທີ່ອັດຕາສະເລ່ຍ 97.9 ເປີເຊັນ ກັບ 82.2 ເປີເຊັນແລະ 47.8 ເປີເຊັນຕາມລໍາດັບ, ເຊິ່ງກໍຖືເປັນການພັດທະນາດ້ານການສຶກສາທີ່ມີການຂະຫຍາຍໂຕເພີ້ມຂຶ້ນໃນທຸກພາກສ່ວນ ຫາກແຕ່ວ່າ ການພັດທະນາການສຶກສາໃນລາວກໍຍັງຂາດຄຸນນະພາບ ເຫັນໄດ້ຈາກອັດຕາການຄ້າງຫ້ອງ ໃນລະດັບປະ ຖົມສຶກສາຍັງຢູ່ລະດັບ 3.8 ເປີເຊັນ, ສ່ວນບັນຫາຍາກຈົນຂອງປະຊາຊົນລາວໃນເຂດຊົນນະບົດ ກໍຍັງເຮັດໃຫ້ເດັກນ້ອຍລາວ ຕ້ອງປະການຮຽນໃນອັດຕາສະ ເລ່ຍເຖິງ 4.8 ເປີເຊັນ ເຊິ່ງຖືເປັນອັດຕາທີ່ສູງທີ່ສຸດໃນອາຊຽນດ້ວຍກັນ ແລະເມື່ອສົມທົບດ້ວຍສະພາບຊີວິດການເປັນຢູ່ທີ່ຍາກຈົນຢ່າງຍິ່ງຂອງປະຊາຊົນໃນລາວ ເຊິ່ງມາສາເຫດມາຈາກລະດັບຄ່າຄອງຊີບທີ່ປັບໂຕສູງຂຶ້ນັບມື້ ໃນຂະນະທີ່ລັດຖະບານລາວກໍບໍ່ສາມາດຈະໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອໄດ້ຢ່າງທົ່ວເຖິງນັ້ນ ກໍຍັງເຮັດໃຫ້ການປະລະການຮຽນໃນລະດັບຊັ້ນປະຖົມສຶກສາໃນເຂດຊົນນະບົດນັ້ນ ມີອັດຕາສະເລ່ຍທີ່ສູງກວ່າ 20 ເປີເຊັນຂອງຈໍານວນນັກຮຽນລະດັບປະຖົມທັງໝົດໃນເຂດຊົນນະບົດ.
ສ່ວນຜູ້ປະສານງານກອງທຶນພັດທະນາເດັກນ້ອຍສາກົນ (UNICEF) ກໍຢືນຢັນວ່າ ມາດຕະຖານການສຶກສາໃນເຂັດໂຕເມືອງ ກັບເຂດຊົນນະບົດຂອງລາວມີການແຕກໂຕນກັນຫຼາຍ ເຊິ່ງເຫັນໄດ້ຈາກບັນຫາຂາດແຄນຄູຂອງໂຮງຮຽນໃນເຂດຊົນນະບົດ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ຕ້ອງອາໄສການປະກອບສ່ວນຈາກຄູອາສາສະໝັກຈໍານວນ 9,809 ຄົນ, ໃນຂະນະທີ່ໂຮງຮຽນໃນເຂດໂຕເມືອງມີຄູເກີນຄວາມຕ້ອງການເຖິງ 8,611 ຄົນ, ໃນນີ້ ຍັງບໍ່ມີຄູຄົນໃດ ທີ່ສະໝັກໄປສອນຢູ່ຊົນນະ ບົດ ປະກອບກັບລັດຖະບານໄດ້ຈໍາກັດການບັນຈຸຄູໃໝ່ໄດ້ບໍ່ເກີນ 1,000 ຄົນຕໍ່ປີດ້ວຍແລ້ວ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ໂຮງຮຽນໃນເຂດຊົນນະບົດ ຍັງຕ້ອງປະເຊີນກັບບັນຫາຂາດແຄນຄູຕໍ່ໄປ.
ນອກຈາກນັ້ນ, ການແກ້ໄຂບັນຫາດັ່ງກ່າວດ້ວຍການພັດທະນາການສຶກສາທາງ ໄກຜ່ານລະບົບອິນເຕີເນັດ ແລະໂທລະພາບທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ໄປຍັງບັນດາໂຮງຮຽນໃນເຂດຊົນນະບົດໃຫ້ໄດ້ຢ່າງກວ້າງຂວາງຫຼາຍຂຶ້ນນັ້ນ ກໍຍັງດໍາເນີນໄປຢ່າງຊັກຊ້າ ຈຶ່ງບໍ່ພຽງແຕ່ຈະສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ແຜນການພັດທະນາ ແລະສົ່ງເສີມການສຶກສາຕະຫຼອດຊີບຂອງປະຊາຊົນລາວເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ກໍຍັງເຮັດໃຫ້ການພັດທະນາການສຶກສາບັນລຸເປົ້າໝາຍເຖິງ 10 ດ້ານເຊັ່ນ: ອັດຕາການຄ້າງຫ້ອງຂອງນັກຮຽນຊັ້ນປະຖົມຍັງສູງເຖິງ 6.3 ເປີເຊັນ, ເປົ້າໝາຍໄດ້ວາງໄວ້ທີ່ 5 ເປີເຊັນ.