ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

ຂໍ້ຂັດແຍ້ງໃນເຂດທະເລຈີນໃຕ້ ໄດ້ກາຍມາເປັນ ບັນຫາຄວາມເປັນຫ່ວງ ອັນດັບສູງສຸດໃນຂົງເຂດ (ເບິ່ງວີດີໂອລາວ-ອັງກິດ)

  • ທອງປານ ເທບວົງສາ

ຂໍ້ຂັດແຍ້ງໃນເຂດທະເລຈີນໃຕ້ ໄດ້ກາຍມາເປັນ ບັນຫາຄວາມເປັນຫ່ວງ ອັນດັບສູງສຸດໃນຂົງເຂດ (ເບິ່ງວີດີໂອລາວ-ອັງກິດ)

ໃນ​ປີຜ່ານມາ​ນີ້ ບັນຫາຂັດ​ແຍ້​ງກັນຕ່າ​ງໆ​ກ່ຽວ​ກັບ​ເຂດ​ນໍ້າ​ແດນ​ດິນ​ຢູ່​ໃນ​​ເຂດ​ທະ​ເລ​ຈີນ​ ໃຕ້ທີ່​ອຸດົມສົມບູນ​ໄປ​ດ້ວຍ​ນໍ້າມັນ​ເຊື້ອ​ໄຟນັ້ນ ​ໄດ້​ກາຍ​ເປັນ​ບັນຫາ​ທີ່​ໜ້າ​ເປັນ​ຫ່ວງ​ດ້ານ​ຄວາມ​ໝັ້ນຄົງ​ອັນ​ດັບ​ສູງ​ສຸດ​ ຢູ່​ໃນ​ຂົງ​ເຂດ​ເອ​ເຊຍ​ຕາ ​ເວັນ​ອອກສຽງ​ໃຕ້ Brian Padden ຜູ້​ສື່​ຂ່າວ​ວີ​ໂອ​ເອ ທີ່​ນະຄອນຫລວງ ຈາ​ກາ​ຕ້າ ຂອງອິນ​ໂດ​ເນ​ເຊຍ ​ເບິ່ງ​ຍ້ອນ​ຫລັງ​ຄືນ​ເຫດການ​ປະ​ເຊີນ​ໜ້າ​ກັນ​ຫລາຍໆ​ບັ້ນທາງ​ທະ​ເລ​ທີ່​ໄດ້​ ເພີ່ມທະວີຄວາມ​ເຄັ່ງ​ຕຶງຢູ່​ໃນ​ຂົງ​ເຂດຊຶ່ງ​ຍັງ​ຜົນ​ ໃຫ້​ມີ​ການ​ລິ​ເລິ່ມທາງ​ການ​ທູດ​ຄັ້ງ​ໃຫຍ່​ໃນ​ທັນທີ ​ແລະ​ຮື້​ຟື້ນ​ຄວາມໝັ້ນ​ໝາຍ​ຄືນ​ໃໝ່​ໂດຍ​ໃຫ້​ສະຫະລັດ​ເພີ່ມ​ການ​ມີໜ້າ​ທາງ​ ທະຫານ​ຂອງ​ຕົນຫລາຍຂຶ້ນຢູ່​ ໃນ​ຂົງ​ເຂດ​ເອ​ເຊຍ. ທອງ​ປານ ມີ​ເລຶ່ອງນີ້ ມາສະ​ເໜີ​ທ່ານ ​ໃນ​ອັນ​ດັບ​ຕໍ່​ໄປ

ເບິ່ງວີດີໂອ ລາຍງານພາສາລາວ:

ໃນ​ເດືອນ​ພຶດສະພາ​ຜ່ານ​ມາ​ ພວກ​ເຈົ້າໜ້າ​ທີ່​ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ໃຫ້ສໍາພາດຂ່າວແກ່​ສື່​ມ​ວນຊົນ
ເພື່ອ​ກ່າວ​ຫາ​ຈີນວ່າ ​ຮາວີ​ລົບ​ກວນ​ກໍ່າ​ປັ່ນ​ສໍາ​ຫລວດນໍ້າມັນ​ຂອງ​ຕົນສອງ​ລໍາ ​ເພື່ອຢືນຢັນ
ການ​ອ້າງ​ກຳມະສິດ​ໃນເຂດ​ທະ​ເລ​ຈີນ​ໃຕ້ທັງ​ໝົດ​ເປັນ​ຂອງ​ຕົນ​ນັ້ນ. ນອກ​ນີ້​ແລ້ວ​ຟິລິບ​ປິນ
ຍັງ​ອອກ​ມາ​ກ່າວຫາວ່າ ​ກໍ່າ​ປັ່ນ​ຈີນ​ໄດ້​ລ່ວງ​ລໍ້າ​ຊໍ້າອີກ​ເຂົ້າ​ໄປ​ໃນ​ເຂດ​ນໍ້າ​ແດນ​ດິນ​ຂອງຕົນ.

ຈາກ​ນັ້ນ​ກໍມີ​ການ​ປະ​ທ້ວງຕໍ່ຕ້ານ​ຈີນ ຄື​ທີ່​ນະຄອນຫລວງຮາ​ໂນ່ຍ ກຸ່ມ​ເດີນ​ຂະ​ບວນປະ
ທ້ວງນ້ອຍໆ​ກຸ່ມ​ນຶ່ງ ​ໄດ້​ກ່າວ​ປະນາມ​ຈີນ.

ແລະພວກ​ສະມາຊິກ​ສະພາ​ສູງ​ຈາກ​ຟິລິບ​ປິນ ​ໂຮມ​ທັງ​ຜູ້​ແທນ Walden Bello ​ໄດ້​ເດີນ
ທາງ​ໄປ​ຍັງ​ເຂດ​ທີ່​ເກີດ​ບັນຫາ​ຂັດ​ແຍ້​ງກັນ ​ເພື່ອ​ປະທ້ວງຕໍ່​ການ​ອ້າງ​ກຳມະສິດ​ຂອງ​ຈີນ.

“ເພື່ອ​ໃຫ້​ເປັນ​ການ​ແກ້​ໄຂ​ບັນຫາແບບ​ຍຸຕິ​ທຳ​ແລະຢ່າງ​ສັນ​ຕິໃນ​ບັ້ນ​ສຸດ​ທ້າຍ​ນັ້ນ
ພວກ​ເຮົາ​ຕ້ອງ​ໄດ້ຢືນຢັນ​ສິດທິ​ອະທິປະ​ໄຕ​ຂອງ​ພວກ​ເຮົາ​ເອົາ​ໄວ້.”

ຫົກ​ປະ​ເທດ​ຕ່າງ​ກໍ​ອ້າງ​ເອົາ​ກຳມະສິດ​ໃນ​ຂົງ​ເຂດ​ທະ​ເລ​ຈີນ​ໃຕ້​ ​ແຕ່​ທ່ານ​ນາງ Bonnie
Glaser ນັກວິ​ເຄາະ​ປະ​ຈໍາ​ສູນ​ກາງ​ການສຶກສາ​ດ້ານ​ຍຸດ​ທະ​ສາດ​ແລະ​ລະຫວ່າງ​ຊາດ ທີ່​ນະ
ຄອນ​ຫລວງ​ວໍ​ຊິງ​ຕັນ​ ກ່າ​ວວ່າ ພຶດຕິການ​ແບບ​ເກາະ​ຜິດ​ຄິດ​ຂອງ​ຈີນ​ນັ້ນ ​ແມ່ນ​ຜັກ​ດັໃຫ້​
ຫລາຍໆ​ປະ​ເທດ​ໃນ​ຂົງ​ເຂດ​ພາກັນ​ຍື່ນ​ມື​ໄປ​ຫາ​ສະຫະລັດ.

“ການ​ໂຜ່​ໂຕ​ຂຶ້ນມາ​ຂອງ​ຈີນ ພາ​ໃຫ້ເກີດ​ມີ​ຄວາມ​ບໍ່​ແນ່ນອນ​ນັ້ນ​ຢູ່ ​ແນ່ນອນ ທຸກ​
ປະ​ເທດ​ຕ້ອງການ​ມີ​ຄວາມ​ສໍາພັນ​ທີ່​ດີ​ກັບ​ຈີນ ແຕ່​ການ​ມີອິດ​ທິພົນເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງ
ຫຼວງຫຼາຍຂອງ​ຈີນ​ຢູ່​ທີ່​ນັ້ນ ຈຶ່ງມີ​ຄວາມຕ້ອງການ​ຢາກ​ໃຫ້ມີ​ຄວາມ​ສົນ​ດຸນ​ກັນ
ຫລາຍ​ຂຶ້ນ.”

ກໍລະ​ນີພິພາດ​ຫລາຍ​ບັ້ນ​ໃນ​ຂົງ​ເຂດ​ທະ​ເລ​ຈີນ​ໃຕ້​ນັ້ນ ​ໄດ້​ກາຍ​ເປັນບັນຫາ​ອັນຮີບ​ດ່ວນ
ສຸດ ທີ່​ກອງ​ປະຊຸມ​ສຸດ​ຍອດປະ​ຈໍາປີ​ດ້ານ​ຄວາມ​ໝັ້ນຄົງຂອງສະມາຄົມ​ອາ​ຊ່ຽນ ທີ່ເກາະ
ບາ​ຫລີ ປ​ະ​ເທດ​ອິນ​ໂດ​ເນ​ເຊຍໃນ​ເດືອນ​ກໍລະກົດ​ຜ່ານມາ.

ທ່ານ Marty Natalegawa ປະທານ​ສະມາຄົມ​ອາ​ຊ່ຽນ ​ແລະ​ລັດຖະມົນຕີ​ຕ່າງປະ​ເທດ
ອິນ​ໂດ​ເນ​ເຊຍ ​ໄດ້​ຍົກ​ເອົາ​ການ​ຮ່າງ​ກົດ​ເກນແຫ່ງ ການ​ປະຕິບັດ​ກັບ​ຈີນ​ໃຫ້​ເປັນ​ຈຸດ​ເພັ່ງ
ເລັງ​ທີ່​ສໍາຄັນ​ປະການ​ນຶ່ງ.

“ມັນໄດ້ເກີດ​ຄວາມ​ວິຕົກ​ກັງວົນ ​ແລະ​ຄວາມ​ເຄັ່ງ​ຕຶງ​ສູງ​ຂຶ້ນ ແມ່ນ​ແຕ່​ໃນຂົງ​ເຂດ
ທະ​ເລ​ຈີນ​ໃຕ້​ເທົ່າ​ນັ້ນ ​ຢ່າງ​ນ້ອຍ​ໃນ​ໄລຍະ​ສອງ​ສາມ​ອາທິດ​ຜ່ານ​ມານີ້ ແຕ່​ຄວາມ
ແຕກ​ຕ່າງ​ລະຫວ່າງ​ເວລາ​ນີ້​ແລະ​ບາງທີີ​ໃນ​ໄລຍະ​ປີ​ກາ​ຍນີ້ ກໍ​ຄືຄວາມ​ວິຕົກ​ກັງ
ວົນນັ້ນ ຄວາມ​ສົນ​ໃຈນັ້ນ ​ໄດ້​ມີ​ຄວາມ​ຫວັງ​ຫຼາຍ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ການທີ່​ຈະ​ນຳພາ​ໄປ​ສູ່​
ການ​ແກ້​ໄຂ​ບັນຫາ.”

ຫລັງ​ຈາກ​ການ​ເຈລະຈາ​ກັນ​ຢ່າງ​ຂຸ້ນຂ້ຽວ​ແລ້ວກໍ​ມີ​ການ​ບັນລຸຄວາມກ້າວໜ້າ​ໃນ​ຮູບ​ໃດ​ຮູບ​
ນຶ່ງ​. ຈີນຊຶ່ງ​ຢືນ​ຢັດວ່າ​ຂໍ້​ພິພາດ​ກັນ​ນີ້​ ຄວນດໍາ​ເນີນ​ການແກ້​ໄຂກັນ​ແບບ​ມີ​ສອງ​ຝ່າຍ​ເທົ່າ
ນັ້ນ ​ເຫັນ​ພ້ອມ​ກັບ​ຂໍ້​ຊີ້​ແນະ​ຕ່າງໆ​ທີ່​ໜ້າ​ຈະ​ນໍາພາ​ໄປ​ສູ່​ກົດ​ເກນ​ການປະຕິບັດ ​ເພື່ອແກ້​ໄຂ
ກໍລະນີ​ພິພາດຕ່າງໆ.

ທ່ານ Albert del Rosario ລັດຖະມົນຕີ​ຕ່າງປະ​ເທດ​ຟິລິບ​ປິນບໍ່​ໃຫ້ ຄວາມ​ສໍາຄັນ​ໃດໆ
ຕໍ່​ຂໍ້​ຕົກລົງ​ນີ້

“ສະ​ນັ້ນ​ພວກ​ເຮົາ​ເຊັນ​ຂໍ້​ຕົກລົງ​ນີ້​ກັບ​ຈີນ ຊຶ່ງ​ຄວນ​ຈະ​ເປັນ​ກົດ​ເກນ​ປະຕິ​ບັດ ​ແຕ່​
ຈີນ​ຊໍ້າ​ຜັດ​ເວົ້າອີກ​ແນວ​ນຶ່ງ​ວ່າ ຈີນ​ເປັນ​ເຈົ້າຂອງ​ທຸກ​ສິ່ງ​ທຸກ​ຢ່າງ​ໃນ​ຂົງ​ເຂດ​ທະ​
ເລ​ຈີນ​ໃຕ້ ​ ສະ​ນັ້ນ​ເຮົາ​ຈະ​ຕີ​ຄວາມ​ໝາຍ​ແທ້ໆ​ຂອງ​ກົດ​ເກນ​ປະຕິບັດຈາກ​ປະ​
ເທດ​ພາຄີ​ນຶ່ງຕໍ່​ການ​ດໍາ​ເນີນ​ການ​ນີ້​ໄດ້​ຢ່າງ​ໃດ ​ໃນ​ເມື່ອ​ພາ ຄີ​ດັ່ງກ່າວເວົ້າ​ວ່າ​
ຕົນ​ເປັນ​ເຈົ້າຂອງ​ທຸກ​ສິ່ງ​ທຸກ​ຢ່າງ​ນັ້ນ.”

ທ່ານ Shi Yinhong ອາຈານ​ສອນ​ທີ່ສະ​ຖາ​ບັນ​ການ​ສຶກສາລະ​ຫວ່າງ​ຊາດ ປະ​ຈໍາ​ມະຫາ
ວິທະຍາ​ໄລ Renmin ​ໃນ​ກຸງ​ປັກ​ກິ່ງ ກ່າວ​ວ່າ ສະມາຄົມອາ​ຊ່ຽນ​ສາມາດ​ດຶງ​ເອົາ​ໝົດ​ທຸກ​
ຝ່າຍໃຫ້​ລົດ​ຜ່ອນຈາກການ​ຢືນ​ຢັດ​ແຫ່ງ​ການ​ປະ​ເຊີນ​ໜ້າ​ກັນ​ນັ້ນ​ລົງ​.

“ພວກ​ເຮົາ​ສາມາດ​ຄິດ​ເອົາ​ຈາກ​ກອງ​ປະຊຸມ​ສຸດ​ຍອດ​ທີ່​ເກາະ​ບາ​ຫລີ ​ປະ​ເທດ​ອິນ​
ໂດ​ເນ​ເຊຍ​ເມື່ອ​ບໍ່​ເທົ່າ​ໃດ​ເດືອນ​ຜ່ານ​ມາ ຄື​ມັນ​ມີ​ປະຊາ​ຄົມ​ແຫ່ງ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ຂອງ
ສະມາຄົມ​ອາ​ຊ່ຽນ ກໍ​ຄືເອົາທ່າ​ທີ​ທີ່​ຍັບ​ຍັ້ງ​ຊັ່ງ​ໃຈ​ຂອງ​ໝົດທຸກ​ປະ​ເທດ​ທີ່ເຂົ້າຮ່ວມ​
ໃນ​ກອງ​ປະຊຸມ​ສຸດ​ຍອດ​ຄັ້ງ​ນັ້ນ ​ໄດ້​ຜ່ອນຄາຍ​ທ່າ​ທີ​ທີ່​ຕຶງ​ຄຽດ​ກັນ ​ທີ່ຜ່ານ​ມາ​ນັ້ນ​ລົງ.​”

ນອກ​ນີ້ແລ້ວທ່ານ​ນາງ ຮິ​ລ​ແລຣີ ຄລິນ​ຕັນ ລັດຖະມົນຕີ​ຕ່າງປະ​ເທດ​ສະຫະລັດຍັງ​ເຫັນ​
ພ້ອມ​ກັບ​ຂໍ້​ຕົກ​ລົງ​ດັ່ງກ່າວ ​ແຕ່​ໄດ້​ເນັ້ນ​ຍໍ້​າວ່າທ່າ​ທີ ຂອງສະຫະລັດກໍຄືຂໍ້​ພິພາດ​ກັນ​ທັງ​
ໝົດ​ນັ້ນ​ຈະ​ຕ້ອງ​ຖືກ​ຕົກລົງ​ກັນ​ໄດ້ຢ່າງ​ສັນຕິ​ວິທີ ​ໃນການ​ປະຕິບັດ​ຕາມ​ກົດໝາຍ​ລະຫວ່າງ​
ຊາດ ​ແລະ​ວ່າ​ເສລີ ພາບ​ໃນ​ການ​ເດີນ​ເຮືອ​ນັ້ນ ​ຕ້ອງ​ຖືກ​ປົກ​ປ້ອງ​ເອົາ​ໄວ້.

ໃນ​ຂະນະ​ດຽວ​ກັນ ສະຫະລັດ​ໄດ້​ເພີ່ມ​ຈໍາ​ນວນ​ທະຫານ​ໄປ​ປະ​ຈໍາການ​ຢູ່​ໃນ​ຂົງ​ເຂດ​ເອ​ເຊຍ​
ປາຊິ​ຟິກຫລາຍ​ຂຶ້ນ. ຄື​ໃນ​ເດືອນ​ສິງຫາ​ຜ່ານ​ມາ​ນີ້ ກອງທັບ​ເຮືອ​ສະຫະລັດ​ໄດ້​ອະນຸຍາດ
ໃຫ້​ພວກ​ເຈົ້າໜ້າ​ທີ່​ຫວຽດນາມ​ຂຶ້ນ​ໄປ​ທ່ຽວ​ຊົມ ກໍ່າ​ປັນ​ບັນທຸກ​ເຄຶ່ອງບິນ​ສະຫະລັດ USS
George Washington ຢ່າງ​ເປັນ​ການ​ເປີດ​ເຜີຍ​ທີ່​ສຸດ ​ເວລາກຳ​ປັ່ນ​ດັ່ງກ່າວ​ຢຸດແວະ​ກ່ອນ
ຈະ​ມຸ້ງ​ໜ້າໄປ​ທະ​ເລ​ຈີນ​ໃຕ້​ນັ້ນ.

ໃນ​ລະຫວ່າງ​ກອງ​ປະຊຸມ​ສຸດ​ຍອດ​ຂອງ​ຂົງ​ເຂດ​ເອ​ເຊຍ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ນັ້ນ ສະຫະລັດ ​ຈີນ
ແລະພວກຜູ້ນຳໜ້າ​ປະ​ເທດສະມາຊິກ​ສະມາຄົມ​ອາ​ຊ່ຽນ ​ໄດ້​ເນັ້ນ​ຍໍ້າຢ່າງ​ເປີດ​ເຜີຍ​ເຖິງ​ຄວາມ​
ຮ່ວມ​ມື​ກັນ, ​ແຕ່​ໃນເບື້ອງ​ຫລັງ​ຂອງ​ກອງ​ປະຊຸມ​ປິດລັບ​ນັ້ນ ​ແມ່ນ​ແຕກ​ຕ່າງ​ກັນ​ກັບເລຶ່ອງທີ່
ກ່າວ​ມາ​ ຊຶ່ງ​ພວກ​ຜູ້​ນໍາປະ​ເທດ​ເອ​ເຊຍ​ຕາ​ເວັນ​ອອກສຽງ​ໃຕ້ສ່ວນ​ໃຫຍ່ຄັດຄ້ານ​ການ​ເອົາ
ທ່າ​ທີ​ແບບແກ້​ໄຂສອງ​ຝ່າຍ​ຂອງຈີນ ​ແລະ​ສະໜັບສະໜຸນ​ໃຫ້​ມີ​ຄວາມ​ພະຍາ​ຍາມ​ແບບ​
ຫລາຍ​ຝ່າຍ​ເພື່ອ​ຈະ​ປັບປຸງ​ກົດ​ເກນ​ປະຕິບັດ​ນັ້ນ.

ແຕ່​ທ່ານ​ນາງ Bonnie Glaser ນັກວິ​ເຄາະ​ຈາກ​ສູນ​ກາງ​ການ​ສຶກສາ​ຍຸດ​ທະ​ສາດ​ແລະ​ລະ
ຫວ່າງ​ຊາດ ກ່າວ​ວ່າ ​ເວລາ​ນີ້​ຈີນ​ແລະ​ສະມາຄົມ​ອາ​ຊ່ຽນແມ່ນ​ຍັງ​ຫ່າງໄກ​ກັນຫຼາຍກ່ຽວ
ກັບ​ຂໍ້​ຕົກລົງ​ທີ່ຄັກ​ແນ່​ທີ່​ຈະ​ບົ່ງ​ເຖິງ​ຜົນ​ຮັບ​ຕາມ​ມາ​ສໍາລັບ​ການ​ຝ່າຝືນ​ຕ່າງໆນັ້ນ.

“ຂ້າພະ​ເຈົ້າຄິດ​ວ່າ​ເວລາ​ນີ້​ການ​ຕັດສິນ​ໃດໆ​ຍັງບໍ່​ມີ​ເທື່ອ ກ່ຽວ​ກັບ​ເນື້ອ​ໃນ​ຢ່າງແທ້ຈິງ
ຈະເປັນ​ຢ່າງ​ໃດ​ໃນ​ກົດ​ປະຕິບັດ ຄື​ຖ້າ​ຫາກ​ວ່າ​ມັນ​ບໍ່​ມີ​ຂໍ້​ຜູກ​ມັດ​ຢ່າງ​ຖືກຕ້ອງຕາມ​ກົດ
ໝາຍ​ແລ້ວ ​ແລະ​ເປັນ​ພຽງ​ແຕ່ການ​ອາສາ​ຮັບ​ເອົາ​ຊື່​ໆ ນັ້ນຂ້າພະເຈົ້າຄິດ​ວ່າ​ມັນ​ເປັນ
ເລຶ່ອງ​ທີ່​ໜ້າ​ເສຍ​ໃຈຫລາຍ​ທີ່​ສຸດ.”

ເຖິງ​ແມ່ນ​ການ​ເຈ​ລະ​ຈາ​ກັນ​ຍັງ​ດໍາ​ເນີນ​ໄປຢູ່ກໍ​ຕາມ ​ແຕ່​ທ່ານ​ນາງ​ຄາດ​ການ ວ່າ​ຈະເກີດ​
ເຫດການ​ຂັດ​ແຍ້​ງກັນ​ຂຶ້ນ​ໄດ້​ ລະຫວ່າງ​ຈີນ​ແລະ​ພວກ​ປະ​ເທດ​ເພື່ອນ​ບ້ານ​ຂອງ​ຕົນ​ໃນ​ອະ
ນາຄົດ ຢູ່​ໃນ​ເຂດ​ທະ​ເລ​ຈີນ​ໃຕ້ ​ເຖິງ​ແມ່ນສະຫະ ລັດ​ເພີ່ມຈໍານວນ​ທະຫານປະ​ຈໍ​າການຢູ່ໃນ
ຂົງ​ເຂດ​ຂຶ້ນ​ອີກ​ນັ້ນ​ກໍ​ຕາມ.

ເບິ່ງວີດິໂອລາຍງານຂ່າວພາສາອັງກິດ

XS
SM
MD
LG