ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

ວັນຈັນ, ໒໒ ເມສາ ໒໐໒໔

ສຽງປືນ ເຈົ້າຂອງໜອງປາ ພາໃຫ້ເກີດ ການອະພິປາຍ ກ່ຽວກັບ ການສໍ້ລາດບັງຫຼວງ ຢູ່ຫວຽດນາມ


ນາງ Nguyen Thi Thuong ເມຍຂອງນາຍ Doan Van Vuon ເຈົ້າຂອງຟາມລ້ຽງປາທີ່ພວກເຈົ້າໜ້າທີ່ທ້ອງ ຖິ່ນຫວຽດນາມ ຢາກຢຶດເອົາດິນຂອງລາວ ທີ່ເມືອງໄຮຟອງ ໃນພາກເໜືອຫວຽດນາມ (15 ກຸມພາ 2012)
ນາງ Nguyen Thi Thuong ເມຍຂອງນາຍ Doan Van Vuon ເຈົ້າຂອງຟາມລ້ຽງປາທີ່ພວກເຈົ້າໜ້າທີ່ທ້ອງ ຖິ່ນຫວຽດນາມ ຢາກຢຶດເອົາດິນຂອງລາວ ທີ່ເມືອງໄຮຟອງ ໃນພາກເໜືອຫວຽດນາມ (15 ກຸມພາ 2012)

ເວລາເຈົ້າຂອງຟາມລ້ຽງປາຜູ້ນຶ່ງໃນພາກເໜືອຫວຽດນາມໄດ້ຕັດສິນໃຈຈັບອາວຸດລຸກຂຶ້ນຕໍ່ສູ້ ກັບຕໍາຫຼວດຈໍານວນນຶ່ງກອງພັນ ທີ່ທາງການສົ່ງໄປຂັບໄລ່ລາວ ອອກຈາກດິນຂອງລາວນັ້ນ ໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດມີການອະພິປາຍຂອງສາທາລະນະຊົນກ່ຽວກັບບັນຫາທີ່ພວມໄໝ້ເດືອດເປັນໄຟ ໃຕ້ພື້ນຜິວຂອງສັງຄົມຫວຽດນາມ. ຜູ້ສື່ຂ່າວວີໂອເອ Marian Brown ມີລາຍງານກ່ຽວກັບ ເລື່ອງນີ້ຈາກນະຄອນຫຼວງຮາໂນ່ຍ

ໃນ​ເດືອນ​ແລ້ວນີ້ ຄອບຄົວ​ຂອງນາຍ Doan Van Vuon ອາຍຸ 49 ປີ​ໄດ້​ໃຊ້​ປືນແລະ​ລະ​
ເບີດ​ຝັງ​ດິນ​ທີ່​ເຮັດ​ຂຶ້ນ​ເອງ​ໂຈມ​ຕີ​ພວກ​ເຈົ້າໜ້າ​ທີ່ໆ​ພະຍາຍາມຈະ​ເຂົ້າຢຶດ​ເອົາ​ດິນຟາ​ມລ້ຽງ​ປາ
ຂອງ​ພວກ​ເຂົາເຈົ້າ. ມີ​ຕຳຫຼວດ 4 ຄົນແລະ​ທະຫານ 2 ຄົນ​ໄດ້​ຮັບ​ບາດ​ເຈັບ ຮວມທັງຫົວ
ໜ້າຕຳຫຼວດ​ໃນ​ເຂດ​ທ້ອງ​ຖິ່ນ. ​ເຫດ​ຮ້າຍ​ທີ່​ວ່າ​ນີ​ໄດ້​ກາຍ​ເປັນ​ຫົວ​ຂໍ້​ຂ່າວ​ລະດັບ​ຊາດ​ແລະ​ພາ
ໃຫ້ເກີດ​ກະ​ແສ​ຟອງຄວາມ​ເຫັນ​ອົກ​ເຫັນ​ໃຈ ​ຕໍ່ຈຸດ​ຢືນ​ດັ່ງກ່າວ​ຂອງ​ຄອບຄົວ​ຄົນ​ລ້ຽງປາ​ຜູ້ນີ້.

ທ່ານ David Brown ນັກ​ການ​ທູດ​ເບ້ຍ​ບຳນານ​ອາ​ເມຣິກັນ​ ກ່າວ​ວ່າ ຄະດີ​ດັ່ງກ່າວ​ສ່ວນ
ໃຫຍ່​ແລ້ວ ​ແມ່ນ​ເນັ້ນໜັກ​ໃຫ້​ເຫັນ​ເຖິງ​ຄວາມ​ສຳຄັນ ກ່ຽວ​ກັບ​ສິດທິຂອງ​ພວກຊາວ​ໄຮ່​ຊາວ
ນາ.

ທ່ານ Brown ​ເວົ້າວ່າ “ມີ​ສອງ​ສິ່ງ​ທີ່​ເດັ່ນ​ແຈ້ງ​ ໃນ​ຄະດີ​ນີ້ ຄື​ນຶ່ງ​ຄວາມ​ໂງ່​ເຂົາເບົາ
ປັນຍາແບບ​ບໍ່​ໜ້າ​ເຊື່ອ ຂອງ​ພວກ​ເຈົ້າໜ້າ​ທີ່​ທ້ອງ​ຖິ່ນ ​ແລະ​ອີກ​ສິ່ງ​ນຶ່ງ​ ກໍ​ຄືຄວາມ
ຮູ້ສຶກ​ທີ່​ວ່າ ມັນ​ເປັນ​ເລື່ອງ​ສັກສິດ​ແບບ​ໃດ​ແບບ​ນຶ່ງ​ ລະຫວ່າງ​ພໍ່​ນາ​ແລະດິນ​ຂອງ​
ລາວ.”

ທ່ານ Brown ຊຶ່ງ​ເມື່ອ​ໄວໆ​ມານີ້ໄດ້​ຂຽນ​ບົດ​ຄວາມ​ຫຼາຍໆ​ເລື່ອງ​ກ່ຽວ​ກັບການປະຕິ​ຮູບ​ທີ່​ດິນ
ໃຫ້​ແກ່​ວາລະສານ Asia Sentinel ນັ້ນກ່າວ​ວ່າ​ໃນ​ຂະນະ​ທີ່ຊາວ​ຫວຽດນາມ​ຈຳນວນ​ຫຼວງ
ຫຼາຍ​ໄດ້​ພາກັນ​ຍົກຍ້າຍ​ເຂົ້າ​ໄປ​ຢູ່ໃນ​ເມືອງ​ແຕ່​ສ່ວນໃຫຍ່​ແລ້ວ​ຍັງ​ມີ​ຄອບຄົວ​ອາ​ໄສ​ຢູ່​ໃນ​ເຂດ​
ຊົນນະບົດ. ທ່ານ​ເວົ້າວ່າຄວາມ​ສຳພັນລະຫວ່າງ​ພວກ​ພໍ່​ນາ​ແລະ​ດິນ​ດອນຂອງ​ພວກ​ເຂົາ​ເຈົ້າ
ນັ້ນຍັງ​ສືບ​ຕໍ່​ເປັນ​ພາກສ່ວນ​ທີ່​ສຳຄັນ​ຂອງເອກ​ກະ​ລັກ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ຂອງ​ຫວຽດນາມ.

ຢູ່​ຫວຽດນາມ ປະຊາຊົນ​ສາມາດ​ເຊົ່າ​ດິນ​ໄດ້ ​ແຕ່​ລັດ​ຍັງ​ສືບ​ຕໍ່​ເປັນ​ຜູ້​ມີສິດ​ຄວບ​ຄຸມດິນ​ດັ່ງກ່າວ
ຢູ່. ​ໃນ​ປີ 1993 ລັດຖະບານ​ໄດ້​ອະນຸມັດ​ໃຫ້ພວກ​ພໍ່​ໄຮ່​ພໍ່ນາ​ຫວຽດນາມ ຈຳນວນ​ຫຼວງຫຼາຍ
ເຊົ່າດິນເປັນ​ເວລາ 20 ປີ. ​ເຖິງ​ແມ່ນ​ລັດຖະບານສາມາດຢຶດ​ເອົາ​ດິນ​ຄືນ​ໄດ້​ກໍ​ຕາມແຕ່​ຫຼາຍໆ​
ຄົນ​ກໍ​ມີ​ຄວາມ​ເຊື່ອ​ໝັ້ນວ່າ ​ເຂົາ​ເຈົ້າຈະ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ຊົດ​ເຊີຍ​ທີ່​ເໝາະ​ສົມສຳ​ຫຼັບການ​ພັດທະນາ​
ໃດໆກໍຕາມ​ທີ່​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ໄດ້​ເຮັດ​ຂຶ້ນ.

ການປະທ້ວງຂອງຊາວນາຫວຽດນາມ
ການປະທ້ວງຂອງຊາວນາຫວຽດນາມ

ນາຍ Vuon ​ໄດ້​ຖືກ​ຍົກຍ້ອງ​ວ່າ​ເປັນ​ພໍ່​ນາ
ໂຕ​ແບບ ​ຍ້ອນ​ລາວ​ໄດ້ຫັນປ່ຽນ​ດິນທີ່​ແຫ້ງ
ແລ້ງ​ໃຊ້​ການ​ບໍ່​ໄດ້ໃຫ້​ກາຍ​ເປັນ​ຟາ​ມລ້ຽງ​ປາ
ທີ່​ຈະ​ເລີ​ນງອກ​ງາມ ພາ​ໃຫ້​ພໍ່ນາ​ ຄົນ​ອື່ນໆ
ຢູ່​ໃນ​ເຂດ​ດັ່ງກ່າວ​ເອົາ​ໂຕ​ຢ່າງ​ ແລະ​ພາກັນ
ໄດ້​ຮັບ​ຜົນ​ກຳ​ໄລແຕ່​ການ​ຜິດ​ຖຽງ​ກັບ​ພວກ
ເຈົ້າໜ້າ​ທີ່​ເມືອງ ເຮັດ​ໃຫ້​ນາຍ Vuon ປະ​
ເຊີນກັບການ​ຖືກຂັບ​ໄລ່​ອອກ​ຈາກ​ດິນ​ໂດຍ
ບໍ່​ໄດ້​ຮັບ​ຄ່າ​ຕອບແທນ​ໃດໆ​ທັງ​ໝົດ​ເລີຍ.

ນາງ Le Hien Duc ​ແມ່ນນຶ່ງ​ໃນ​ບັນດາ​
ນັກ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ ຕໍ່ຕ້ານ​ການ​ສໍ້​ລາດ​ບັງຫຼວງ
ທີ່​ມີ​ຊື່​ສຽງ​ຂອງ​ຫວຽດນາມກ່າວ​ວ່າ ກໍລະນີ​
ຂອງນາຍ Vuon ນີ້​ແມ່ນ​ເປັນໂຕ​ຢ່າງ​ຂອງ​ບັນຫາ​ທີ່​ພວກ​ພໍ່​ໄຮ່​ພໍ່​ນາຫຼາຍຄົນ​ພວມ​ປະ​ເຊີນ​
ໜ້າຢູ່​ໃນ​ເວລາ​ນີ້.

ນາງ Le Hien Duc ​ເວົ້າວ່າ “ນາຍ Vuon ​ໄດ້​ໃຊ້​ເວລາ​ຫຼາຍໆ​ປີ​ພັດທະນາ​ທີ່ດິນ​
ຂອງ​ລາວ. ລາວ​ໄດ້​ເຮັດ​ວຽກແບບ​ບໍ່​ຮູ້​ອິດ​ເໝື່ອຍ ແລະ​ຮອດ​ໄດ້​ເສຍ​ລູກ​ສາວຂອງ​
ລາວ​ໄປ​ໃນ​ດິນ​ຕອນ​ນັ້ນ. ຖ້າຫາກ​ວ່າພວກ​ເຈົ້າໜ້າ​ທີ່​ຢຶດ​ເອົາ​ດິນ​ຂອງລາວໄປ​ເພື່ອ
ສ້າງ​ໂຮງຮຽນ​ຫຼື​ໂຮງໝໍ​ສຳລັບ​ປະຊາຊົນ​ແລ້ວມັນ​ກໍອາດ​ຈະ​ເປັນອີກ​ເລື່ອງ​ນຶ່ງແຕ່​ນີ້
ພວກ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ໄດ້​ຢຶດ​ເອົາ​ດິນ​ຂອງ​ລາວ ​ໂດຍ​ປາສະຈາກ​ຈຸດປະສົງ​ອັນ​ຈະ​ແຈ້ງ.”

ທະ​ນາຍ​ຄວາມ Nguyen Hong Bach ​ໄດ້​ຕົກລົງ​ທີ່​ຈະ​ຕໍ່ສູ້​ຄະດີ ​ໃຫ້​ພັນ​ລະ​ຍາ​ຂອງ​ນາຍ
Vuon ​ແລະ​ນ້ອງ​ເຂີຍ​ຂອງ​ນາງ ​ໂດຍ​ບໍ່​ເອົາ​ເງິນ.

ທະນາຍຄວາມ Nguyen Hong Bach ​ເວົ້າວ່າ "ມີ​ລາຍ​ລະອຽດຫຼາຍໆ​ຢ່າງ ກ່ຽວ​ກັບ​
ເຫດການ​ດັ່ງກ່າວ​ ທີ່​ໄດ້​ຖືກ​ເອົາ​ໄປ​ອອກ​ຂ່າວ​ຢ່າງກວ້າງຂວາງ​ໂດຍສື່​ມວນ​ຊົນ​ທ້ອງ​
ຖິ່ນຊຶ່ງ​ເຮັດ​ໃຫ້​ປະຊາຊົນ​ໄດ້​ຮູ້​ເລື່ອງ​ກ່ຽວ​ກັບ​ຄະດີ​ນີ້. ພວກ​ເຂົາເຈົ້າຮູ້ສຶກ​ບໍ່ພໍ​ໃຈ​ເປັນ
ທີ່​ສຸດ​ກັບ​ພວກ​ເຈົ້າໜ້າ​ທີ່ ແລະ​ເຫັນ​ອົກ​ເຫັນ​ໃ​ຈຄອບຄົວ​ຂອງນາຍ Vuon.”

ໃນ​ການສະ​ແດງ​ອອກ​ຊຶ່ງ​ຄວາມ​ພ້ອມພຽງ​ສາມັກຄີ​ແບບ​ທີ່​ບໍ່​ຄ່ອຍ​ໄດ້​ເຫັນ​ກັນ​ຢູ່​ໃນຫວຽດນາມ
ທັງ​ໜັງສືພິມ ພວກ​ຂຽ​ນຂ່າວ​ລົງ​ອິນ​ເຕີ​ແນັດ​ ແລະ​ພວກ​ເຈົ້າໜ້າ​ທີ່​ລະດັບ​ສູງ​ຂອງ​ລັດຖະບານ
ຫລາຍໆ​ຄົນຕ່າງ​ກໍ​ເຫັນ​ພ້ອມນຳ​ກັນ​ວ່າ ​ນາຍ Vuon ​ໄດ້​ຮັບການ​ປະຕິບັດ​ຕໍ່​ແບບ​ບໍ່​ເປັນ​ທຳ ​
ແລະ​ຈະ​ຕ້ອງ​ມີ​ການດຳ​ເນີນ​ການ​ບາງ​ຢ່າງ​ກ່ຽວ​ກັບ​ເລື່ອງ​ນີ້.

ໃນ​ສັບປະດາ​ແລ້ວນາຍົກລັດຖະມົນຕີຫວຽດນາມ​ທ່ານ Nguyen Tan Dung ​ໄດ້​ປະກາດ
ໃຫ້​ຊາບວ່າ ການ​ສອບ​ສວນກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ຂັບ​ໄລ່​ນາຍ Vuon ນັ້ນ ໄດ້​ລົງ​ຄວາມ​ເຫັນ​ວ່າເປັນ​
ການກະທຳ​ທີ່​ຜິດ​ກົດໝາຍ. ​ແລະທ່ານ​ໄດ້​ສັ່ງ​ໃຫ້​ທຳ​ການ​ລົງ​ໂທດ ພວກ​ເຈົ້າໜ້າ​ທີ່​ທ້ອງ​ຖິ່ນທີ່​
ພົວພັນ​ນຳ​ຄະດີ​ນີ້ ​ແລະ​ຮ້ອງ​ຂໍ​ໃຫ້​ສານ ​ມີ​ຄວາມ​ປານີ​ປານ​ອມ​ ເວລາ​ຕັດສິນ​ຄະດີ​ຂອງ​ນາຍ
Vuon ນັ້ນ.

ອີກ​ສິ່ງ​ນຶ່ງ​ທີ່ສຳຄັນ​ກໍ ​ຄື ທ່ານ Nguyen Tan Dung ​ໄດ້​ຮຽກຮ້ອງ​ໃຫ້ທຳ​ການ​ທົບ​ທວນ
ຄືນ ເບິ່ງ​ນະ​ໂຍບາຍ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ດິນ​ໃນ​ທົ່ວ​ປະ​ເທດ ​ເພື່ອ​ປ້ອງ​ກັນ​ບໍ່​ໃຫ້ເຫດການ​ໃນ​ທຳນອງ​ນີ້
ເກີດຂຶ້ນຊໍ້າອີກ.

ພວກ​ນັກວິ​ເຄາະ​ທາງ​ດ້ານ​ກົດໝາຍ​ເວົ້າວ່າ ການ​ອະ​ພິປາຍ​ກັນ​ຂອງ​ປະຊາຊົນກ່ຽວ​ກັບຄະດີ​
ຟາ​ມລ້ຽງ​ປາ​ຂອງ​ນາຍ Vuon ນີ້ ຈະ​ມີ​ອິດ​ທິພົນຕໍ່​ກົດໝາຍ​ທີ່​ສຳຄັນ​ສອງ​ສະບັບ​ທີ່​ຈະ​ມີ​ການ
ທົບ​ທວນ​ກັນ​ໃນ​ປີ​ໜ້າ.

ທ່ານ Jairo Acuna-Alfaro ​ເປັນທີ່​ປຶກສາ​ທາງ​ດ້ານ​ນະ​ໂຍບາຍ​ຂອງອົງການ​ກອງ​ທຶນ​ພັດ
ທະນາສະຫະ​ປະຊາ​ຊາດ.

ທ່ານ Acuna-Alfaro ​ເວົ້າວ່າ “ການ​ທົບ​ທວນ​ເບິ່ງ​ກົດໝາຍ​ລັດຖະທຳ​ມະນູນ​ກ່ຽວ​ກັບ
ການ​ຖື​ກຳມະສິດ​ທີ່​ດິນ​ແມ່ນ​ເປັນ​ເລື່ອງ​ສຳຄັນແລະ​ພວມ​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ເວລານີ້. ນອກ​
ນັ້ນກົດໝາຍ​ວ່າ​ດ້ວຍ​ທີ່​ດິນ​ຍັງ​ຈະ​ຕ້ອງ​ໄດ້​ມີ​ການ​ດັດ​ແປງ​ແກ້​ໄຂ ໃນປີ​ 2013. ສະ​
ນັ້ນ ​ໃນ​ປີ 2012 ນີ້ ພວ​ກ​ເຂົາ​ເຈົ້າຕ້ອງ​ໄດ້​ມີ​ການ​ສົນທະນາ​ຫາລື​ກັນ​ ​ໃນທັງ​ສອງ​
ເລື່ອງ.”

ທ່ານ Acuna-Alfaro ກ່າວ​ວ່າ ການ​ຈັບ​ຕາ​ເບິ່ງວ່າ​ ພວກ​ເຈົ້າໜ້າ​ທີ່​ຫວຽດນາມ​ຮັບ​ມື​ແບບ
ໃດ​ກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ທົບ​ທວນ​ທີ່​ວ່າ​ນີ້ ຈະ​ເປັນ​ການ​ທົດ​ສອບ​ທີ່​ຫຼໍ່​ແຫຼມສຳຄັນ ສຳ​ຫຼັບລັດຖະບານ ​
ທີ່​ອາດ​ຈະ​ມີ​ຜົນ​ກະທົບໃນ​ຂອບ​ເຂດ​ທີ່​ກວ້າງຂວາງ​ຢູ່​ໃນ​ປະ​ເທດ​ທີ່​ພວມ​ດີ້ນຮົນ​ເພື່ອປາ​ບປາມ
ການ​ສໍ້ລາດ​ບັງ​ຫຼວງທີ່ຝັງ​ຮາກ​ຢ່າງ​ແໜ້ນໜາ​ຢູ່​ໃນ​ຫວຽດນາມນັ້ນ.

ທ່ານ Acuna-Alfaro ​ເວົ້າວ່າ “ບາງທີ​ອາດ​ຈະ​ເປັນ​ການ​ເປີດ​ໂອກາດ​ໃຫ້​ພວກເຈົ້າ
ໜ້າ​ທີ່​ ຈັດຕັ້ງມາດ​ຕະການ​ຈຳນວນ​ນຶ່ງ​ຂຶ້ນ ທີ່​ຈຳ​ເປັນ​ສຳລັບ​ແກ້​ໄຂ​ບັນຫາການ​ສໍ້​
ລາດ​ບັງ​ຫຼວງທີ່​ເປັນ​ລະບົບ​ຢູ່​ໃນ​ປະ​ເທດ​ດັ່ງກ່າວ.”

ໃນ​ຂະນະ​ທີ່​ນາຍ Vuon ​ແລະ​ສະມາຊິກຄົນ​ອື່ນໆ​ອີກ 3 ຄົນ​ໃນ​ຄອບຄົວ​ຂອງ​ລາວພວມລໍ
ຖ້າການ​ດຳ​ເນີນ​ຄະດີໃນ​ຂໍ້​ຫາ​ພະຍາຍາມ​ຂ້າ​ຄົນ​ນັ້ນ ພວກ​ນັກວິຈານ​ຫຼາຍໆ​ຄົນ​ພວມ​ຈັບ​ຕາ
ເບິ່ງ​ຢ່າ​ງ​ໃກ້ຊິດ​ວ່າ ຄຳ​ເວົ້າຂອງ​ນາຍົກລັດຖະມົນຕີຫວຽດນາມ​ ຈະ​ມີ​ການຜັນ​ຂະຫຍາຍ​ໃຫ້​
ເປັນ​ການ​ປະຕິບັດຂຶ້ນ​ມາຫຼືບໍ່. ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ເວົ້າວ່າ ມັນ​ບໍ່​ແມ່ນແຕ່​ສຳ​ຫຼັບອະນາຄົດ ​ຂອງ​ນາຍ
Vuon ພຽງ​ຄົນ​ດຽວ​ທໍ່​ນັ້ນ ​ແຕ່ຍັງ​ເປັນ​ອະນາ​ຄົດ ຂອງ​ພັກ​ຄອມ​ມູນິສຂອງ​ປະ​ເທດ​ນຳ​ດ້ວຍ
ໃນ​ຍຸກ​ສະ​ໄໝ​ທີ່​ວິທີການ​ທໍາ​ງານໃນ​ອະດີດ ​ບໍ່​ຄ່ອຍ​ໄດ້​ຮັບ​ຜົນ​ປານ​ໃດໃນ​ການ​ແກ້​ໄຂ​ບັນຫາ​
ຂອງ​ຍຸກ​ປັດຈຸບັນ​.

XS
SM
MD
LG