ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

ວັນພຸດ, ໒໖ ມິຖຸນາ ໒໐໒໔

ສປຊ ເຕືອນກ່ຽວກັບ ການເລືອກຕັ້ງໃນມຽນມາ


ສະມາຊິກຂອງພັກ ປະຊາທິປະໄຕມຽນມາ ຜູ້ນຶ່ງກໍາລັງຍື່ນ ໃບໂຄະນາກ່ຽວກັບພັກຂອງຕົນ ແກ່ຄົນຂັບລົດແທັກຊີ ໃນໄລຍະຫາສຽງ ທີ່ນະຄອນ ຢ້າງກຸ້ງໃນ ວັນທີ 19 ຕຸລາ 2010
ສະມາຊິກຂອງພັກ ປະຊາທິປະໄຕມຽນມາ ຜູ້ນຶ່ງກໍາລັງຍື່ນ ໃບໂຄະນາກ່ຽວກັບພັກຂອງຕົນ ແກ່ຄົນຂັບລົດແທັກຊີ ໃນໄລຍະຫາສຽງ ທີ່ນະຄອນ ຢ້າງກຸ້ງໃນ ວັນທີ 19 ຕຸລາ 2010

ຜູ້ລາຍ​ງານພິ​ເສດຂອງ​ສະຫະ​ປະຊາ​ຊາດ​ ກ່ຽວ​ກັບ​​ເລື້​ອງສິດທິ​ມະນຸດ​ໃນ​ມຽນມາ​ໄດ້​ກ່າວ ເຕືອນ ​ໃນ​ວັນ​ພະຫັດ​ອາທິດແລ້ວນີ້ວ່າ ສະພາບ​ເງື່ອນ​ໄຂ ທີ່​ຈະ​ເຮັດ​ໃຫ້​ການ​ເລືອກ​ຕັ້ງ​​ ມີເສ​ລີ​ພາບ, ມີ​ຄວາມ​ຍຸດຕິ​ທໍາ ​ແລະ ​ເຊື່ອ​ຖື​ໄດ້ ​ຢູ່​ປະ​ເທດນັ້ນ ​ແມ່ນມີໜ້ອຍ ຫລາຍ. ​ທ່ານ Thomas Ojea Quintana ​ເວົ້າວ່າ ຂັ້ນຕອນ​ການ​ເລືອກ​ຕັ້ງ ແມ່ນມີ​ຄວາມ​ຂາດຕົກ​ບົກ​ຜ່ອງ​ຢ່າງ​ຫລວງຫລາຍ ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ເອ​ເຊຍດັ່ງກ່າວ ທີ່ຮູ້ກັນອີກ​ຢ່າງ​ນຶ່ງວ່າ ມຽນມານັ້ນ.

ຜູ້ລາຍ​ງານພິ​ເສດຂອງ​ສະຫະ​ປະຊາ​ຊາດ​ ກ່ຽວ​ກັບເລື້​ອງ
ສິດທິ​ມະນຸດ​ໃນ​ມຽນມາ​ໄດ້​ກ່າວເຕືອນ​ໃນ​ວັນ​ພະຫັດ​ອາ
ທິດແລ້ວນີ້ວ່າ ສະພາບ​ເງື່ອນ​ໄຂ ທີ່​ຈະ​ເຮັດ​ໃຫ້​ການ​ເລືອກ​
ຕັ້ງມີເສ​ລີ​ພາບ, ມີ​ຄວາມ​ຍຸດຕິ​ທໍາ ​ແລະ ​ເຊື່ອ​ຖື​ໄດ້ ​ຢູ່​ປະ
ເທດນັ້ນ ​ແມ່ນມີໜ້ອຍ ຫລາຍ. ທ່ານ Thomas Ojea
Quintana ​ເວົ້າວ່າ ຂັ້ນຕອນ​ການ​ເລືອກ​ຕັ້ງແມ່ນມີ​ຄວາມ​
ຂາດ​ຕົກ​ບົກ​ຜ່ອງ​ຢ່າງ​ຫລວງຫລາຍ ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ເອ​ເຊຍດັ່ງ
ກ່າວ ທີ່ຮູ້ກັນອີກ​ຢ່າງ​ນຶ່ງວ່າ ມຽນມານັ້ນ.

ທ່ານ Thomas Ojea Quintana ຜູ້ລາຍ​ງານພິ​ເສດຂອງ ສະຫະ​ປະຊາ​ຊາດ​ ກ່ຽວ​ກັບເລື້​ອງ ສິດທິ​ມະນຸດ​ໃນ​ມຽນມາ​ ​
ທ່ານ Thomas Ojea Quintana ຜູ້ລາຍ​ງານພິ​ເສດຂອງ ສະຫະ​ປະຊາ​ຊາດ​ ກ່ຽວ​ກັບເລື້​ອງ ສິດທິ​ມະນຸດ​ໃນ​ມຽນມາ​ ​

ທ່ານ Thomas Ojea Quintana ຜູ້ລາຍ​ງານ
ພິ​ເສດຂອງ​ອົງການ​ສະຫະ
ປະຊາ​ຊາດໄດ້​ໄລ່ ເຫດຜົນ
ອອກ​ມາເປັນຂໍ້ໆ​ ກ່ຽວ​ກັບ
ວ່າ​ເປັນ​ຫຍັງ​ທ່ານ​ຈຶ່ງ​ຄິດ​ວ່າ
ການ​ເລືອກ​ຕັ້ງສະພາຂອງ​ມຽນມາຈະ​ບໍ່​ເປັນ​ໄປ​ໃນ​ທາງ​ທີ່ໜ້າ
ເຊື່ອຖື​ໄດ້:

“​ເສລີພາບ​ໃນ​ການສະ​ແດງ​ອອກ​ແລະ​ເສລີພາບ​ໃນ​ການ​
ໂຮມ​ຊຸມນຸມ​ແລະ​ການຈັດ​ຕັ້ງ​ສະມາຄົມ ​ແມ່ນ​ໄດ້​ຖືກ​
ຈໍາກັດ​ຮັດ​ແຄບ​ເຂົ້າ​ໄປ​ຕື່ມ ຜ່ານ​ການ​ນໍາໃຊ້​ກົດໝາຍ
ການ​ເລືອກ​ຕັ້ງ​ແລະ​ຂໍ້​ຊີ້​ນໍາຕ່າງໆ​ຂອງ​ຄະນະ​ກໍາມະການ​ເລືອກ​ຕັ້ງ. ບໍ່​ໄດ້​ມີ​ການ
ປ່ອຍ​ໂຕ​ນັກ​ໂທດ​ຈິດ​ສໍານຶກ​ຈັກ​ຄົນ. ​ຂ້າພະ​ເຈົ້າ​ຂໍ​ຢໍ້າອີກວ່າເງື່ອນໄຂທີ່ແທ້ຈິງ​ຂອງ​
ການ​ເລືອກ​ຕັ້ງ​ ແມ່ນ​ມີ​ຢູ່​ຢ່າງ​ຈໍາກັດ​ພາຍ​ໃຕ້​ສະພາບ​ການ​ປັດຈຸບັນ. ຄວາມ​ສາ
ມາດ​ບົ່ມ​ຊ້ອນ​ຂອງ​ການ​ເລືອກ​ຕັ້ງ​ຄັ້ງ​ນີ້ ​ໃນ​ການ​ນໍາມາຊຶ່ງ​ການ​ປ່ຽນ​ແປງ​ທີ່​ມີຄວາມ
ໝາຍ​ ​ແລະ​ການ​ປັບປຸງ​ສະຖານະ​ການ​ດ້ານ​ສິດທິ​ມະນຸດ​ໃຫ້ດີ​ຂຶ້ນ ໃນ​ມຽນມານັ້ນ​
ແມ່ນ​ຍັງ​ຄົງ​ເປັນ​ເລື້ອງ​ທີ່​ບໍ່​ແນ່ນອນ​ຢູ່.

ທ່ານ Quintana ທີ່​ເປັນ​ຜູ້​ຊ່ຽວຊານອິດ​ສະລະ ບໍ່ຂຶ້ນກັບ​ອົງກາ​ນໃດໆ ​ແລະກໍ​ເປັນ​ທະ
ນາຍຄວາມ​ດ້ານ​ສິດທິ​ມະນຸດ​ນັ້ນ ຍັງ​ໄດ້​ສະ​ແດງ​ຄວາມເປັນ​ຫ່ວງ ​ກ່ຽວກັບ​ສະພາບການ
ທີ່​ຂາດການ ລວມ​ເອົາ​ຫລາຍ​ຝ່າຍ​ເຂົ້າຮ່ວມໃນ​ການ​ເລືອກ​ຕັ້ງ ຄັ້ງທີ່​ຈະ​ມາ​ເຖິງ​ນີ້. ທ່ານ
ກ່າວ ວ່າ ພວກທີ່​ມີສ່ວນ​ໄດ້​ສ່ວນ​ເສຍ​ທີ່​ສໍາຄັນ ​ທີ່ ໄດ້ຖືກ​ຍົກ​ເວ້ນ​ຈາກ​ການເລືອກ​ຕັ້ງ
ນັ້ນຕ້ອງໄດ້ຮັບ​ອະນຸຍາດ​ໃຫ້​ສະ​ແດງຄວາມ​ຄິດ​ເຫັນຂອງ​ເຂົາ​ເຈົ້າ ຖ້າ​ຫາກ​ວ່າຢາກ​ໃຫ້
ຂັ້ນຕອນ​ການ​ສ້າງ​ຄວາມ​ປອງ​ດອງ​ຊາດ ​ໃນ​ມຽນມາມີ​ຄວາມ​ຄືບໜ້າ​ໄປ​ໄດ້.

ທ່ານ​ນາງ ອອງຊານ ຊູ​ຈີ ຜູ້​ນໍາ​ພັກ​ສັນ​ນິ ບາດ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ເພື່ອປະຊາທິ​ປະ​ໄຕ ທີ່ຖືກກັກຂັງທີ່ກຸງຢ້າງກຸ້ງ ປະເທດມຽນມາ
ທ່ານ​ນາງ ອອງຊານ ຊູ​ຈີ ຜູ້​ນໍາ​ພັກ​ສັນ​ນິ ບາດ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ເພື່ອປະຊາທິ​ປະ​ໄຕ ທີ່ຖືກກັກຂັງທີ່ກຸງຢ້າງກຸ້ງ ປະເທດມຽນມາ

ທ່ານ​ກ່າວ​ອີ​ກວ່າ ນຶ່ງ​ໃນຫລາຍໆຄົນ​ນັ້ນກໍ​ຄື
ທ່ານ​ນາງ ອອງຊານ ຊູ​ຈີ ຜູ້​ນໍາ​ພັກ​ສັນ​ນິບາດ
ແຫ່ງ​ຊາດ​ເພື່ອປະຊາທິ​ປະ​ໄຕ​ ຊຶ່ງ​ພັກຂອງ
ທ່ານ​ນາງໄດ້​ຮັບໄຊຊະນະໃນ​ການ​ເລືອກ​ຕັ້ງ
ຄັ້ງ​ແລ້ວນີ້ ທີ່​ຈັດ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ປີ 1990 ນັ້ນ ​ແຕ່​ບໍ່​
ເຄີຍ​ໄດ້ຮັບອະນຸ ຍາດ​ໃຫ້​ເຂົ້າກໍາ​ອໍານາດ​ຈັກ​
ເທື່ອ. ​ໃນ​ລະຫວ່າງ​ຊຸມ​ປີ ຕັ້ງ​ແຕ່​ນັ້ນ​ມາ​ຈົນ​
ຮອດ​ປັດຈຸບັນ​ນີ້ ທ່ານ​ນາງໄດ້​ຖືກກັກ​ຂັງ​ເປັນ
ໄລຍະໆ ​ ເປັນເວລາຫລາຍ​ໆປີ. ກໍານົດ​ການ
ຖືກກັກ​ຂັງບໍລິ​ເວນຂອງ​ທ່ານ​ນາງ ​ໃນ​ປັດຈະ
ບັນ​ນີ້ ແມ່ນຈະສິ້ນສຸດລົງ ໃນ​ສອງສາມມື້ລຸນ
ຫລັງການ​ເລືອກ​ຕັ້ງໃນ​ຄັ້ງ​ນີ້ ​ຊຶ່ງ​ເຮັດ​ໃຫ້​ທ່ານ​
ນາງ​ ບໍ່ມີສິດ​ເຂົ້າຮ່ວມໃນ​ການເລືອກຕັ້ງຜູ້​
ແທນ​ໃນ​ຄັ້ງນີ້​ໄດ້.

ທ່ານ Quintana ຜູ້ລາຍ​ງານພິ​ເສດຂອງ​ສະຫະ​ປະຊາ​ຊາດ ​ໄດ້ຮຽກຮ້ອງ​ໃຫ້​ປ່ອຍ​ຕົວ
ທ່ານ​ນາງ ອອງຊານ ຊູ​ຈີ ​ພ້ອມ​ກັບ​ນັກ​ໂທດ​ການ​ເມືອງຫລາຍ​ກວ່າ 2 ພັນ​ຄົນ ​ໃນ​ມຽນ
ມາ.

ທ່ານຍັງ​ກ່າວ​ອີກ​ວ່າ ຄວາມ​ຍຸດຕິ​ທໍາ ​ແລະ ການ​ມີ​ຄວາມຮັບຜິດ​ຊອບ ​ແມ່ນເປັນສິ່ງ​ຈໍາ
ເປັນ ​ຕໍ່​ການ​ດໍາ​ເນີນ​ຂັ້ນຕອນການ​ສ້າງ​ຄວາມ​ປອງ​ດອງ​ຊາດ ທີ່​ຈະ​ເຮັດ​ໃຫ້ການຂ້າມ​ຜ່ານ
ໄປ​ສູ່​ປະຊາ​ທິ​ປະ​ໄຕສໍາ​ເລັດ​ຜົນ​ໄດ້. ທ່ານ​ກ່າວ​ຕື່ມ​ວ່າ ​ແນວ​ຄິດ​ນຶ່ງທີ່​ສາມາດ​ເຮັດ​ໄດ້​ກໍ​ຄື​ໃຫ້
ຈັດ​ຕັ້ງຄະນະ​ກໍາມາ​ທິການສືບສວນສອບ​ສວນ ເບິ່ງກໍລະນີກໍ່ອາຊະ​ຍາ​ກໍາສົງຄາມ ຫລື ກໍ່​
ໂທດ​ກໍາ​ຕ້ານມະນຸດຊາດ ທີ່​ອາດ​ໄດ້ມີຂຶ້ນນັ້ນ. ທ່ານ​ກ່າວ​ຕໍ່​ໄປ​ວ່າ:

ຄະນະ​ກໍາມາ​ທິການສືບສວນ​ສອບ​ສວນ ບໍ່​ຄວນ​ຖືກ​ຕີ​ລາຄາ​ວ່າ​ເປັນ​ພາ​ຫາ​ນະ​ເພື່ອ
ທໍາ​ການ​ລົງ​ໂທດ​ລັດ​ຖະ​ບານມຽນມາ​ ​ແຕ່​ຄວນ​ຖືກ​ເບິ່ງ​ເຫັນ​ວ່າອາ​ດສາມາດ
ເປັນ
ເຄື່ອງມື​ ເພ່ືອຊ່ອຍ​ມຽນມາ​ໃຫ້​ຫາ​ທາງ​ຫລີກ​ເວ້ນເລື້ອງ​ການ​ລົງ​ໂທດ​ ແລະ​ປ້ອງ​
ກັນການລະ​ເມີດ​ສິດທິ​ມະນຸດ​ໃນ​ອະນາຄົດ.


ທ່ານ Quintana ​ເວົ້າວ່າ ​ໃນ​ຕອນ​ທີ່​ທ່ານນໍາ​ສະ​ເໜີ ລາຍ​ງານ​ສະບັບຫລ້າ​ສຸດຂອງ​ທ່ານ​ຕໍ່​
ສະມັດຊາໃຫຍ່ ສະຫະ​ປະຊາ​ຊາດ ​ໃນ​ວັນ​ພຸດອາທິດ​ແລ້ວນີ້ ກໍໄດ້ມີ​ຫລາຍໆປະ​ເທດ ລວມ
ທັງສະຫະລັດນໍາທີ່​ໄດ້​ສະ​ແດງການ​ສະໜັບສະໜຸນ​ເຫັນ​ດີນໍາແນວ ​ຄິດດັ່ງກ່າວ. ​ພວກ​ກຸ່ມ
ປົກ​ປ້ອງ​ສິດທິ​ມະນຸດ ກໍ​ໄດ້​ກົດ​ດັນ​ຢາກ​ໃຫ້​ຕັ້ງ​ຄະນະ​ກໍາມາ​ທິການ​ແບບ​ນັ້ນ ຂຶ້ນ​ເຊ່ນ​ກັນ.

ຜູ້ລາຍ​ງານພິ​ເສດຂອງ​ສະຫະ​ປະຊາ​ຊາດທ່ານ​ນີ້ ​ໄດ້​ເດີນທາງ​ໄປມຽນມາ 3 ຄັ້ງ ​ແຕ່​ວ່າ
ການ​ຂໍໄປຢ້ຽມຢາມປະ​ເທດ​ດັ່ງກ່າວ​ໃນ​ເທື່ອ​ສຸດ​ທ້າຍ​ ​ກ່ອນໜ້າການ​ເລືອກ​ຕັ້ງນັ້ນ ໄດ້ຖືກ​
ປະຕິ​ເສດ. ​ແຕ່ຢ່າງ​ໃດກໍ​ຕາມ ທ່ານ​ກໍ​ໄດ້​ກ່າວ​ຊົມ​ເຊີຍ ລັດຖະບານມຽນມາ ທີ່ໄດ້​ໃຫ້
ຄວາມຮ່ວມມື​ແກ່​ທ່ານ ​ໃນການຢ້ຽມຢາມຄັ້ງກ່ອນໆ ຂອງທ່ານ ຊຶ່ງ​ທ່ານເວົ້າວ່າ​ ທ່ານ​ໄດ້
ໄປ​ຢ້ຽມຢາມ ນັກ​ໂທດ​ການ​ເມືອງຫລາຍ​ຄົນ ​ໄດ້ພົບ​ກັບຜູ້ຕາງໜ້າພັກ​ການ​ເມືອງ​ຕ່າງໆ
ແລະ​ໄດ້​ເດີນທາງ​ໄປ​ຍັງເຂດ​ຊາຍ​ແດນ ລວມທັງ​ເຂດ​ເໜືອຂອງ​ແຄວ້ນຣາຄິນ ​ແລະ ​ແຄວ້ນ
ກາ​ຢິນ.

XS
SM
MD
LG