ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

logo-print

ຊາວປະມົງຟີລິບປີນ ຍັງບໍ່ກ້າ ເຂົ້າໄປຫາປາ ໃນເຂດນ່ານນ້ຳ ທີ່ເປັນຂໍ້ຂັດແຍ້ງກັນ ກັບຈີນ (ສະໄລດ໌)


ທ້າງ Macario Sepulveda ກັບຕັນເຮືອຫາປາ Prince John Paul ເວົ້າວ່າ ດຽວນີ້ເຮືອຂອງລາວບໍ່ເຂົ້າໄປຮອດ ວົງລັດສະໝີ 55 ຫລັກ ຈາກເຂດທະເລຕື້ນ Scarborough Shoal ດ້ວຍຊ້ຳ, ວັນທີ 24 ມີນາ 2014. (Simone Orendain/VOA)
ເມື່ອເກືອບ 2 ປີກ່ອນ​ນີ້ ເຮືອລົບຂອງປະເທດຈີນແລະຟີລິບປີນ ໄດ້ປະເຊີນໜ້າກັນເປັນເວລາຫຼາຍເດືອນ ຢູ່​ບໍລິ​ເວນທະເລຕື້ນ
​ແຫ່ງ​ນຶ່ງ​ທີ່​ເປັນຂໍ້ຂັດແຍ້ງກັນ ຢູ່ໃນເຂດທະເລຈີນໃຕ້. ມາ​ຮອດ
ອາທິດ​ນີ້ ຊາວປະ ມົງທ້ອງຖິ່ນບາງ​ຄົນ ຍັງຫຼີກລ່ຽງບໍລິ​ເວ​ນນັ້ນ​ຢູ່.
ຂໍ້ຂັດແຍ້ງກ່ຽວ​ກັບ​ບໍລິ​ເວນ​ດັ່ງກ່າວນີ້ ຍັງມີການໂຕ້ແຍ້ງກັນຢ່າງ
ຮ້ອນແຮງ ​ເຖິງ​ແມ່ນ​ວ່າ​ໃກ້​ຈະ​ຮອດວັນ​ກຳນົດ​ເສ້ນ​ຕາຍ ສຳ​ຫລັບ​ໃຫ້ຟີລິບປີນຍື່ນຄຳຮ້ອງຮຽນຂອງ​ຕົນ ຕໍ່ສານໄກ່ເກ່ຍສາກົນ ຕ້ານ​
ປະ​ເທດຈີນ​ກ່ຽວ​ກັບການ​ຍາດແຍ່ງດິນ ແດນກັນ​ດັ່ງກ່າວ​ກໍ​ຕາມ.
ຜູ້​ສື່​ຂ່າວ​ວີ​ໂອ​ເອ Simone Orendain ໄດ້ໄປຢ້ຽມຢາມເມືອງ
Masinloc ທີ່ຕັ້ງຢູ່ແຄມ ຝັ່ງທະເລຈີນໃຕ້ ແລະສົ່ງລາຍງານມາ
ຊຶ່ງ​ດາຣາຈະ​ນຳ​ມາສະເໜີທ່ານ.

Macario Sepulveda ​ຫາປາຢູ່ໃນເຂດທະເລຈີນໃຕ້ ມາໄດ້ດົນກ່ວາ 30 ປີ. ລາວເວົ້າ
ວ່າ ລາວ​ເຄີຍຂັບເຮືອທີ່​ລາວ​ເປັນກັບຕັນ​ນັ້ນ ໄປຫາ​ປາຢູ່​ເຂດ Scarborough Shoal ​
ເປັນປະຈຳ ຈົນມາຮອດປະມານ 2 ປີກ່ອນ. ລາວກ່າວວ່່າ ພວກເຮືອສຳ​ຫລວດນ້ອຍໆ
ທີ່ສື່ສານກັບເຮືອຫາປາລຳໃຫຍ່ ເພື່ອແຈ້ງ​ໃຫ້​ຮູ້​ກ່ຽວ​ກັບ​ເຂດ​ທີ່ອຸດົມສົມບູນ​ໄປ​ດ້ວຍປາ
ຢູ່​ໃກ້​ບໍລິ​ເວນທະເລຕື້ນນັ້ນ ກຳລັງຖືກຂັບໄລ່ອອກຈາກບໍລິ​ເວນດັ່ງກ່າວ ໂດຍເຮືອສັງ
ເກດການຂອງຈີນ.

Sepulveda ເວົ້າ​ວ່າ: “ເວລາ​ໃດທີ່ພວກເຮົານຳເອົາປາທີ່ຫາໄດ້ນັ້ນ ກັບ​ເມືອບ້ານ ພວກເຮົາຈະປະເຮືອສຳ​ຫລວດໄວ້ຢູ່ກາງທະເລ. ແລະຖ້າຫາກວ່າ ນ້ຳທະເລປັ່ນ​ປ່ວນມີຄື້ນແຮງ ​ແຕ່​ກ່ອນເຂົາ​ເຈົ້າ​ແມ່ນ​ຈະສາມາດກັບເຂົ້າໄປພັກອາ​ໄສຢູ່ໃນ
ເຂດທະ​ເລຕື້ນນັ້ນ​ໄດ້. ​ແຕ່ດຽວນີ້ ພວກເຂົາບໍ່ສາມາດເຮັດແນວນັ້ນໄດ້ອີກ.”


Sepulveda ເວົ້າວ່າ ບໍລິ​ເວນອ້ອມ​ເຂດທະເລຕື້ນ Scarborough ທີ່ຄົນທ້ອງຖິ່ນເອີ້ນ
ກັນວ່າ Bajo de Masinloc ນັ້ນ ​ແມ່ນປັ່ນ​ປ່ວນ ເຕັມໄປດ້ວຍຄື້ນ​ແຮງ ທີ່​ສາມາດຊັດ​
ເຮືອຂະ​ໜາດ​ນ້ອຍ​ໃຫ້​ໂຍກ​ໄປ​ໂຍກ​ມາ​ໄດ້​. ລາວ​ເວົ້າວ່າ ດຽວນີ້ ເຮືອລຳນ້ອຍໆບໍ່ອອກ
ໄປນອກເຂດທະເລ ຕື້ນ ກາຍ 55 ກິໂລແມັດ ຊຶ່ງໄດ້ເຮັດໃຫ້ປະລິ​ມານ​ປາ ​ທີ່​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ຫາ​ໄດ້ຈາກ​ເຂດ​ນັ້ນ ຫຼຸດນ້ອຍລົງຫຼາຍ.
ໝູ່ເກາະ Spratly ໃນເຂດທະເລຈີນໃຕ້ ທີ່ຫລາຍໆປະເທດຍາດກັນອ້າງເອົາກຳມະສິດ.
ໝູ່ເກາະ Spratly ໃນເຂດທະເລຈີນໃຕ້ ທີ່ຫລາຍໆປະເທດຍາດກັນອ້າງເອົາກຳມະສິດ.

ເຈົ້າໜ້າທີ່ການປະມົງຂອງເມືອງ Masinloc ທ່ານ Jerry
Escape ກ່າວວ່າ ​ແຕ່​ກ່​ອນ ມີຊາວປະມົງຮອດ 10 ທີມ
ອອກໄປຫາ​ປາ​ຢູ່​ເຂດ Scarborough Shoal ຊຶ່ງ​ຢູ່​ຫ່າງ
​ອອກ​ໄປ 225 ກິໂລແມັດ ທາງທິດ ຕາເວັນຕົກຂອງເມືອງ.
ດຽວນີ້ ລາວວ່າມີພຽງແຕ່ເຮືອ 3 ລຳ​ເທົ່າ​ນັ້ນ ທີ່ສາມາດອອກ
​ໄປ​ຫາ​ປາ ຮອດ​ເຂດ​ນັ້ນໄດ້.

ທ່ານ Escape ​ເວົ້າ​ວ່າ “ບັນຫາກໍ​ຄືຄ່າໃຊ້ຈ່າຍຂອງ​ເຂົາ​
ເຈົ້າ ເວລາທີ່ເຂົາເຈົ້າອອກໄປຫາ​ປາ​ຮອດ​ພຸ້ນ ຄ່າ​ໃຊ້ຈ່າຍ
​ແມ່ນ​ຫຼາຍໂພດ. ໃນເມື່ອພວກເຂົາຈ່າຍຫຼາຍປານນັ້ນແລ້ວ ເວລາພວກເຂົາກັບຄືນ
ມາ ໂດຍທີ່ບໍ່ມີຫຍັງກັບມາຂາຍນັ້ນ ມັນ​ເຮັດ​ໃຫ້​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ທຸກ​ລົງ.”

ທ່ານ Escape ເວົ້າວ່າ ການອອກຫາປາຖ້ຽວ​ນຶ່ງ ຊຶ່ງໃຊ້ເວລາດົນປະມານນຶ່ງອາທິດ ກ່ວາໆ
​ນັ້ນ ມີຄ່າໃຊ້ຈ່າຍປະມານ $2,000 ໂດລ່າ. ຕາມປົກກະຕິ ແມ່ນຫາປາໄດ້ປະມານ 1 ໂຕນ
ແລະສາມາດຂາຍປາ​ໄດ້ ໃນລາຄາ $2.20 ຫາ $3.30 ໂດລ່າ ຕໍ່ກິໂລ.

ທ່ານ Escape ເວົ້າຕື່ມວ່າ ການປະມົງແມ່ນນຶ່ງໃນສາມອຸດສາຫະກຳຫຼັກ ຢູ່ໃນເມືອງນີ້
ແລະລັດຖະບານທ້ອງຖິ່ນກຳລັງພະຍາຍາມແກ້ໄຂ ດ້ວຍການຈັດວາງບ່ອນຢູ່ອາໄສ
ຂອງປາຂຶ້ນຢູ່​ໃກ້​ແຄມຝັ່ງ ເພື່ອດຶງດູດປາ​ເຂົ້າມາ.

ລັດຖະບານຟີລິບປີນ ຢືນຢັນ​ວ່າ ເຂດທະເລຕື້ນ​ Scarborough Shoal ນັ້ນຢູ່ພາຍໃນ
ບໍລິ​ເວນ 370 ກິໂລແມັດຂອງເຂດເສດຖະກິດສະເພາະຂອງຕົນ ອິງຕາມກົດໝາຍສາ
ກົນ. ແຕ່່ຈີນ ທີ່ເອີ້ນເຂດນັ້ນວ່າ Huangyan ກ່າວວ່າ ຕົນມີ ອະທິປະ​ໄຕທີ່​ໂຕ້​ແຍ້​ງບໍ່​
ໄດ້ ​ເໜືອ​ພວກ​ໝູ່​ເກາະ​ໃນ
ທະເລຈີນໃຕ້ ແລະບໍລິ​ເວນ​ນ່ານນ້ຳທີ່ຢູ່ໃກ້ຄຽງ ຮວມທັ​ງ​ເຂດ
ທະເລຕື້ນ Huangyan
.

ປະເທດ ບຣູ​ໄນ ມາເລເຊຍ ຫວຽດນາມ ແລະໄຕ້ຫວັນ ຕ່າງ​ກໍ​ໄດ້​ອ້າງເອົາ​ກຳມະສິດ​
ເປັນ​ບາງ​ສ່ວນ​ຫຼືທັງ​ໝົດ ໃນບໍລິເວນທະເລຈີນ​ໃຕ້ ທີ່ມີ ປາຫຼວງຫຼາຍ ທັງຍັງເປັນເສັ້ນ
ທາງ​ການ​ຄ້າ​ທີ່​ສຳຄັນ ແລະເຊື່ອກັນວ່າ ມີ​ບໍ່​ທາດ hydrocarbon ສຳລອງຢ່າງຫຼວງ
ຫຼາຍນຳ. ​ໃນ​ບໍ່​ເທົ່າ​ໃດ​ປີຜ່ານມາ​ນີ້ ຈີນ​ໄດ້​ເພີ້​ມທະວີ​ການ​ລາດຕະ​ເວນ​ກວດກາ ຢູ່​ບໍລິ​
ເວນ​ນ່ານນ້ຳ​ດັ່ງກ່າວ​ຫຼາຍຂຶ້ນ.

​ໃນທ້າຍເດືອນມັງກອນ ຊາວປະມົງຈາກ​ເມືອງ Masinloc ​ໄດ້ລາຍງານຕໍ່ກອງທັບເຮືອ
ຟີລິບປີນວ່າ ເຮືອສັງເກດການຂອງຈີນໄດ້ໃຊ້ ປືນນ້ຳ ຂັບໄລ່ພວກເຂົາອອກໄປຈາກ
ເຂດນັ້ນ. ລັດຖະບານມານີລາ ສົ່ງໜັງ​ສືປະທ້ວງຕໍ່​ປັກກິ່ງ ກ່ຽວ​ກັບເຫດການທີ່ເກີດຂຶ້ນ.

ເດືອນນຶ່ງຕໍ່ມາ ກະຊວງການຕ່າງປະເທດຈີນ ກ່າວວ່າ ຕົນໄດ້ຂັບໄລ່ເຮືອ ຈຳນວນນຶ່ງ
ຈາກຟີລິບປີນ ທີ່ໄດ້ນຳ​ເອົາ​ອັນ​ທີ່​ຈີນເອີ້ນ​ວ່າ ອຸບປະກອນວັດຖຸກໍ່ສ້າງ ເຂົ້າໄປ​ເຂດ​ທະ​
ເລ​ຕື້ນ​ທີ່​ຊື່ວ່າ Second Thomas Shoal ອັນ​ເປັນ​ເຂດ​ຂັດ​ແຍ້​ງກັນອີກແຫ່ງນຶ່ງ ຢູ່​ໃນ​
ທະເລ​ຈີນ​ໃຕ້ ຕັ້ງຢູ່ທາງທິດຕາເວັນຕົກຂອງແຂວງ Palawan.

ຟີລິບປີນໄດ້ຍື່ນໜັງສືປະທ້ວງອີກຄັ້ງ​ນຶ່ງ ແລະຢືນຢັນວ່າ ຕົນ​ມີສິດທີ່ຈະຂົນສົ່ງສະບຽງ
ໄປໃຫ້ພະນັກງານທະຫານຂອງ​ຕົນ ທີ່ປະຈຳການຢູ່​ໃນເຂດທະເລຕື້ນ​ແຫ່ງນັ້ນ.

ໃນເດືອນມັງກອນປີແລ້ວນີ້ ຟີລິບປີນໄດ້ຍືນໝັງ​ສື​ຟ້ອງຮ້ອງ​ໄປ​ຍັງ​ສານ​ໄກ່ເກ່ຍສາກົນ
ກ່ຽວ​ກັບກໍລະນີ​ຂັດ​ແຍ້​ງກັນ​ ທີ່ທາງຟີລິບປີນເອີ້ນວ່າ ​ເປັນການ ກ່າວ​ອ້າງຫຼາຍ​ເກີນ​ໄປ​
ຂອງຈີນ ​ໃນ​ການອ້າງ​ເອົາ​ກຳມະສິດ​ເໜືອ​ເກືອບ​ວ່າເຂດແດນທັງໝົດໃນທະເລຈີນນັ້ນ.

ຈີນ ທີ່​ອິງ​ການ​ອ້າງ​ອຳມະ​ສິດ​ຂອງ​ຕົນ ໃສ່ແຜນທີ່ເກົ່າແກ່ນັ້ນ ໄດ້ປະຕິເສດຕໍ່ຄຳຟ້ອງ
ຮ້ອງ ແລະຍັງບໍ່ໄດ້ໃຫ້ຄຳຕອບ​ໃດໆ.

​ສ່ວນ​ທາງຟີ​ລິບ​ປິນນັ້ນ ກໍ​ໄດ້​ຢື່ນສະ​ເໜີ ​ເອກະສານຍາວ 4 ພັນ​ໜ້າ ​ສະໜັບສະໜຸນ​ຄຳ​
ຟ້ອງ​ຮ້ອງ​ຂອງ​ຕົ​ນ ຕໍ່​ສານ​ສາກົນ​ທີ່​ນະຄອນ Hague ນັ້ນ ໃນ​ວັນອາທິດ​ວານ​ນີ້.
XS
SM
MD
LG