ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

ໄຂ້ມະເລເຣຍໃນໂລກ ອາດຖືກກໍາຈັດໃຫ້ໝົດໄດ້

  • Jessica Berman
  • ບົວສະຫວັນ
  • ທອງປານ ເທບວົງສາ

ເດັກນ້ອຍສອງຄົນທີ່ເປັນໂຣກໄຂ້ມະເລເຣຍ ກໍາລັງນອນຢູ່ໃນມຸ້ງກັບແມ່ ຢູ່ໂຮງໝໍ ແຫ່ງນຶ່ງ ຢູ່ໃນບ້ານ Walikale ຊຶ່ງເປັນບ້ານນ້ອຍໆ ບ້ານນຶ່ງໃນກົງໂກ ໃນວັນທີ 19 ກັນຍາ, 2010. (AP Photo/Schalk van Zuydam)

ການສຶກສາຄົ້ນຄວ້າໃໝ່ ໃຫ້ຂໍ້ສະຫລຸບວ່າ ໂຣກໄຂ້ມະເລເຣຍ ຫລື ໄຂ້ຍຸງຊຶ່ງເປັນພະ ຍາດທີ່ເປັນອັນຕະລາຍ ທີ່ເກີດຈາກຍຸງຢູ່ໃນເຂດຮ້ອນນັ້ນ ສາມາດກໍາຈັດໃຫ້ໝົດໄປຈາກ ພາກສ່ວນໃຫຍ່ຂອງໂລກໄດ້ ໃນທົດສະວັດໜ້ານີ້ ຖ້າຫາກວ່າ ອັດຕາການແຜ່ຜາຍ ເຊື້ອຂອງໂຣກນີ້ ໃນຂົງເຂດທີ່ມີການແຜ່ລະບາດຫລາຍນັ້ນ ສາມາດຫລຸດຜ່ອນລົງຢ່າງ ຫລວງຫລາຍໄດ້.

ນັກຄົ້ນຄວ້າ ທໍານາຍວ່າ ຮູບ​ແບບ​ທີ່​ເປັນ​ອັນ​ຕະລາຍຮ້າຍ
ແຮງສຸດຂອງໄຂ້ຍູງ ທີ່​ກີດຈາກເຊື້ອ​ທີ່ຊື່ວ່າ plasmodium
falciparum ນັ້ນ ສາມາດຖືກລົບ​ລ້າງ​ໃຫ້ໝົດ​ໄປ​ຈາກ​ໂລກ​
ໄດ້ ຖ້າອັດຕາ​ການແຜ່​ຜາຍເຊື້ອດັ່ງກ່າວໂດຍ​ຍຸງ ຫາກຖືກ​
ຕັດຮອນລົງ​ໃຫ້​ຍັງ​ເຫລືອ​ໃນ​ລະ​ດັບ​ເທົ່າໆກັນ​ກັບອັດຕາ
ຂອງ​ປີ 2007.

ເຊື້ອກາຝາກ plasmodium falciparum ທີ່ເປັນເຊື້ອໂຣກອັນ ຕະລາຍຮ້າຍແຮງສຸດ ທີ່ນໍາໄປແຜ່ ຜາຍໂດຍຍຸງ
ເຊື້ອກາຝາກ plasmodium falciparum ທີ່ເປັນເຊື້ອໂຣກອັນ ຕະລາຍຮ້າຍແຮງສຸດ ທີ່ນໍາໄປແຜ່ ຜາຍໂດຍຍຸງ

ພວກ​ນັກວິທະຍາສາດ ​ໄດ້ສ້າງ​ຖານ​ຂໍ້​ມູນ ​ໂດຍ​ໃຊ້ແບບຄິດ​ໄລ່​ເລກ ​ແລະ​ແຜນ​ທີ່​ໂລກ​ຂອງ​ຂົງ​ເຂດ​ຕ່າງໆ ທີ່​ໂຣກ​ໄຂ້​ມະ​ເລ​ເຣຍໄດ້​ຖືກ
ລົບ​ລ້າງ​ຢ່າງ​ສໍາ​ເລັດຜົນ​ດີ ຊຶ່ງ​ລວມມີ ສະຫະລັດ, ພວກ​ປະ
ເທດ​ໃນ​ທະວີບ​ເອີຣົບຫລາຍ​ປະ​ເທດ ​ແລະກໍ​ຍັງມີ​ຫລາຍໆ
ປະ​ເທດ ທີ່ກໍາລັງ​ຈະ​ກໍາຈັດພະຍາດ​ນີ້ໃຫ້ຈະໝົດ​ໄປ​.

ນັກຄົ້ນຄວ້າ ເລື້ອງໄຂ້ມະເລເຣຍ ທ່ານາງ Sornsuda Setaphan ກຳລັງ ກຽມເອົາຕົວຢ່າງເລືອດໄປກວດ ທີ່ໂຮງໝໍ Pailin ຂອງ ກຳປູເຈຍ (file photo)
ນັກຄົ້ນຄວ້າ ເລື້ອງໄຂ້ມະເລເຣຍ ທ່ານາງ Sornsuda Setaphan ກຳລັງ ກຽມເອົາຕົວຢ່າງເລືອດໄປກວດ ທີ່ໂຮງໝໍ Pailin ຂອງ ກຳປູເຈຍ (file photo)

ການ​ສຶກສາຄົ້ນຄວ້າ​ໃໝ່​ ຊຶ່ງ​ໄດ້
ທໍ​າການ​ປະ​ເມີນ​ການ​ສຶກສາ
ຄວາມ​ເປັນ​ໄປ​ໄດ້​ ໃນ​ການກໍ​າ
ຈັດ​ພະຍາດນີ້​ໃນ​ທົ່ວ​ໂລກ ໄດ້​
ດໍາ​ເນີນ​ໄປ​ພາຍ​ໃຕ້​ການນໍາພາ
ຂອງ​ທ່ານ Andrew Tatem,
ຈາກ​ມະຫາວິທະຍາ​ໄລ ຟລໍຣິດາ
ຊຶ່ງທ່ານໄດ້ກ່າວ​ວ່າ ມີ​ຫລາຍ
ປະ​ເດັນ ທີ່​ຊ່ວຍໃຫ້​ບັນດາ​ປະ​
ເທດ​ຕ່າງໆ ສາມາດກໍາຈັດ​ພະ
ຍາດ ທີ່​ເກີດ​ມາ​ຈາກ​ຍຸງຊະນິດນີ້
ປະສົບ​ຜົນສໍາ​ເລັດ​ໄດ້.

“ປັດ​ໄຈ​ຕ່າງໆ​ທີ່​ພາ​ໃຫ້​ມີ​ຄວາມ​ສ່ຽງ​ຕໍ່​ການ​ຕິດ​ເຊື້ອ​ໄຂ້​
ຍຸງ​ຫລື​ໄຂ້​ມາ​ເລເຣຍ ຕໍ່າ​ນັ້ນ
ແມ່ນ​ເລີ່​ມຕົ້ນ​ຈາກພວກ​ປະ​
ເທດ​ທີ່​ມີສະຖຽນ​ລະ​ພາບ​ທາງ​ການ​ເມືອງ, ມີລະບົບ​ສຸຂະພາບ​ທີ່​ດີ ​ແລະ ມີລະດັບ​
ການ​ເຄຶ່ອນ​ຍ້າຍໄປມາ​ຂອງ​ພວກ​ປະຊາຊົນຕໍ່າ​ ທີ່​ວ່ານໍາເອົາ​ການ​ຕິດເຊື້ອມາ​ຈາກ
ແຫ່ງ​ອື່ນໆ.”

ອີ​ງຕາມ​ລາຍ​ງານ​ການຄົ້ນຄວ້າແລ້ວ, ມັນເປັນ​ໄປໄດ້ ທີ່​ຈະ​ກໍາຈັດ​ໂຣກ​ໄຂ້​ມະ​ເລ​ເຣຍ​ໃຫ້ ໝົດ​ໄປ ​ຢູ່ໃນບັນດາປະ​ເທດທີ່​ມີ​ການ​ແຜ່​ລະບາດ​ຂອງ​ເຊື້ອ​ໂຣກນີ້ ​ທີ່​ໄດ້ໃຊ້​ຄວາມ​ພະຍາ ຍາມ​ຢ່າງ​ບໍ່ລົດ​ລະ​ເປັນ​ເວລາ​ດົນ​ນານນັ້ນ ໂດຍການ​ໃຊ້​ວີ​ທີຄວບ​ຄຸມພະ​ຍາດທີ່ໄດ້ຜົນມາ ແລ້ວນີ້ ​ເຊັ່ນສີດ​ຢາຂ້າ​ຍຸງ ​ແລະ​ນອນໃນມຸ້ງ.

ທ່ານ Tatem, ອາຈານສອນ​ຜູ້​ນຶ່ງທີ່ສະ​ຖາ​ບັນວ່າ​ດ້ວຍ​ເຊື້ອໂຣກທີ່​ກໍາລັງ​ໂຜ່​ໂຕ​ຂຶ້ນ ​ແລະ
ສູນ​ສຶກສາກ່ຽວກັບທະວີບອາ​ຟຣິກາ ຫລື Emerging PathogensInstitute and
Center for African Studies ຂອງມະຫາວິທະຍາ​ໄລ ​ຟລໍຣິດາ ກ່າວ​ວ່າ ປະມານ 32
ປະ​ເທດ​ທີ່​ມີໂຣກໄຂ້​ມະ​ເລ​ເຣຍ​ແຜ່​ລະບາດ ​ໄດ້​ມີ​ຄວາມ​ກ້າວໜ້າຢ່າງ​ຫລວງຫລາຍໃນ​ການ
ກໍາຈັດພະຍາດ​ນີ້ໃຫ້ໝົດ​ໄປ​ໃນ​ເຂດຊາຍ​ແດນ​ຂອງ​ປະເທດເຫລົ່ານັ້ນ.

ເຂດສີແດງໃນແຜນທີ່ໂລກໝາຍ ເຖິງເປັນເຂດທີ່ໂຣກໄຂ້ມະເລເຣຍ ຍັງຄຸກຄາມຢູ່ຢ່າງຫລວງຫລາຍ.
ເຂດສີແດງໃນແຜນທີ່ໂລກໝາຍ ເຖິງເປັນເຂດທີ່ໂຣກໄຂ້ມະເລເຣຍ ຍັງຄຸກຄາມຢູ່ຢ່າງຫລວງຫລາຍ.

ແລະ​ກໍ​ມີ​ອີກ 70 ປະ​ເທດ, ສ່ວນ​ຫລາຍ​ແມ່ນ​ຢູ່​ໃນ​ເຂດ​ໃຕ້​ທະ​ເລ​ຊາຍ ຊາຮາຣາ ​ໃນອາ​ຟຣິກກາ, ຍັງຢູ່​ໃນ​ອັນ​ດັບ​ລາກ​ທ້າຍຂອງ​ບັນຊີລາຍ​ຊື່​ປະ​ເທດ ທີ່​ຮວບຮວມ​ໂດຍ​ນັກຄົ້ນຄວ້າ ທີ່ມີ​ທ່າ​ທີ​ວ່າ​ຈະບໍ່ສາມາດກໍາຈັດ​ພະຍາດ​ນີ້ໃຫ້ໝົດ​ໄປໄດ້. ບັນດາ​ປະ​ເທ​ດ​ເຫລົ່ານີ້ລວມມີ ອັງ​ໂກລາ, ຈຊາດ, ​ໂຊ​ມາ​ເລຍ ​ແລະສາທາລະນະ​ລັດ ປະຊາທິປະໄຕກົງ​ໂກ ຊຶ່ງ​ເປັນປະ
ເທດ​ທີ່​ວຸ້ນວາຍຍ້ອນຂາດ​ສະ​ເຖຍຣະພາບ​ດ້ານ​ການ​ເມືອງ.

ທ່ານ Tatem ກ່າວ​ອີກ​ວ່າ ການ​ສຶກສາຄົ້ນຄວ້ານີ້ ​ແມ່ນ​ມີ​ຈຸດ ປະສົງ​ທີ່​ຈະ​ຊ່ວຍ​ໃຫ້​ຜູ້​ວາງ​ນະ​ໂຍບາຍ ​ເພັ່ງ​ເລັງການ​ຊ່ວຍ​ເຫລືອ​ໄປໃສ່ບ່ອນທີ່​ມີ​ໂອກາດ​ທີ່​ຈະ​ໄດ້ມີຜົນ​ສໍາ​ເລັດ​ດີ​ທີ່​ສຸດ.

XS
SM
MD
LG