ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

logo-print

ບັນດາທ່ານໝໍເຕືອນວ່າ ໂຄວິດ-19 ອາດ ເຮັດໃຫ້ຄົນເສຍຊີວິດຍ້ອນວັນນະໂຣກ, ໄຂ້ມາເລເຣຍ ແລະ ໂຣກເອດສ໌ ເພີ້ມຂຶ້ນໄດ້


ເດັກນ້ອຍທີ່ອາໄສຢູ່ໃນເຂດຊາຍແດນລະຫວ່າງໄທກັບມຽນມາ ເຂົ້າໄປຫາຄລີນິກເພື່ອກວດເບິ່ງໄຂ້ມາເລເຣຍ ໃນເມືອງ ໄຊໂຢກ, ຈັງຫວັດການຈະນະບູຣີຂອງໄທໃນວັນ 26 ຕຸລາ, 2012.

ທ່ານໝໍທັງຫລາຍເຕືອນວ່າ ຈໍານວນຄົນເສຍຊີວິດຍ້ອນພະຍາດຕ່າງໆເຊັ່ນວ່າວັນນະໂຣກ, ໄຂ້ມາເລເຣຍ ແລະເຊື້ອເອັສໄອວີ (HIV) ຫຼືໂຣກເອດສ໌ ສາມາດຖີບຕົວສູງຂຶ້ນຢ່າງວ່ອງໄວໄດ້ໃນປີນີ້ ຍ້ອນການຢຸດສະງັກລົງຂອງ ການບໍລິການດ້ານການປິ່ນປົວສຸຂະພາບ ທີ່ມີສາເຫດມາຈາກການລະບາດ ຢ່າງໜັກຂອງໄວຣັສໂຄໂຣນາ. ບົດລາຍງານສະບັບນຶ່ງເຕືອນວ່າ ຈໍານວນຄົນເສຍຊີວິດຍ້ອນໄຂ້ມາເລເຣຍໃນທະວີບອາຟຣິກາອາດຈະເພີ້ມຂຶ້ນເປັນສອງເທົ່າໃນປີ 2020 ນີ້. Henry Ridgwell ມີລາຍງານເລື້ອງນີ້ມາຈາກນະຄອນລອນດອນ ຂອງອັງກິດ ຊຶ່ງບົວສະຫວັນ ຈະນໍາມາສະເໜີທ່ານ ໃນອັນດັບຕໍ່ໄປ.


ນາງ ຊີບອງຈີລ ຊູລູ (Sibongile Zulu) ເປັນຜູ້ນຶ່ງໃນຊາວອາຟຣິກາໃຕ້ 7 ລ້ານ 7 ແສນຄົນ ທີ່ຕິດເຊື້ອເອັສໄອວີ (HIV) ຫລືໂຣກເອດສ໌. ນາງໄດ້ກິນຢາຕ້ານໄວຣັສປະສົມກັນ ເພື່ອລະງັບໄວຣັສດັ່ງກ່າວໄວ້.

ເມື່ອປະເທດອາຟຣິກາໃຕ້ວາງມາດຕະການປິດປະເທດໄວ້ໃນເດືອນມີນາ ທີ່ ຜ່ານມາ ນາງຊູລູ ໄດ້ເສຍວຽກເຮັດງານທໍາໄປ. ໃນຫລາຍອາທິດຕໍ່ມາ ຄລີ ນິກໃນທ້ອງຖິ່ນຂອງນາງເລີ້ມຂາດແຄນຢາຈໍານວນນຶ່ງ.

ນາງ ຊີບອງຈີລ ຊູລູ (Sibongile Zulu), ຄົນປ່ວຍມີເຊື້ອເອັສໄອວີ ເວົ້າ ເປັນພາສາອັງກິດວ່າ:
“ໄດ້ສອງເດືອນມາແລ້ວ ທີ່ຂ້ອຍໃຊ້ຢາແຕ່ພຽງແຜງດຽວ, ຂ້ອຍຄວນຈະໃຊ້ ຢາສອງແຜງ. ແລະຖ້າຫາກຂ້ອຍບໍ່ໃຊ້ຢາທັງສອງແຜງ ມັນກໍເຮັດໃຫ້ມີ ຄວາມສ່ຽງ ຢ່າງໃຫຍ່ຫລວງ ແລະຂ້ອຍອາດຈະລົ້ມປ່ວຍລົງ ກໍເປັນໄດ້.”

ຢູ່ທົ່ວໂລກ, ພວກທ່ານໝໍເວົ້າວ່າ ການລະບາດຢ່າງໜັກຂອງໄວຣັສໂຄໂຣນາ ແລະການປິດປະເທດທີ່ຕາມມານັ້ນ ຂ້ອນຂ້າງຈະກີດກັ້ນການຕໍ່ຕ້ານກັບພະຍາດອື່ນ ທີ່ສັງຫານຊີວິດຄົນ ເຊັ່ນວັນນະໂຣກ ຫລື TB ໄຂ້ມາເລເຣຍ ແລະເຊື້ອເອັສໄອວີ (HIV) ຫລື ໂຣກເອດສ໌.

ນັກຊ່ຽວຊານດ້ານການລະບາດຂອງພະຍາດ ດຣ. ຊາລິມ ເອສ ອັບດູລ ຄາຣິມ (Salim S. Abdool Karim) ໃຫ້ການແນະນໍາແກ່ລັດຖະບານອາຟຣິກາໃຕ້ກ່ຽວກັບໄວຣັສໂຄໂຣນາ ແລະໄດ້ນໍາພາການຄົ້ນຄວ້າເບິ່ງ ພະຍາດຕິດແປດຊະນິດອື່ນ ໃນທະວີບອາຟຣິກາ.

ດຣ. ຊາລິມ ເອສ ອັບດູລ ຄາຣິມ (Salim S. Abdool Karim) ຈາກສູນກາງຄົ້ນຄວ້າຂອງໂຄງການໂຣກເອດສ໌ (AIDS) ກ່າວວ່າ:

“ຄົນພາກັນບໍ່ກ້າໄປຮັບການບໍລິການດ້ານປິ່ນປົວສຸຂະພາບ. ພວກເຮົາໄດ້ ເຫັນການຫລຸດລົງ ຂອງຈໍານວນການກວດຫາວັນນະໂຣກ. ພວກເຮົາໄດ້ ເຫັນການຫລຸດລົງຂອງຈໍານວນຄົນປ່ວຍເຂົ້າມາຮັບເອົາຢາໄປກິນ. ສະນັ້ນ ສິ່ງນັ້ນ ເປັນເລື້ອງທີ່ໜ້າເປັນຫ່ວງຢ່າງເລິກເຊິ່ງ ເພາະວ່າມັນອາດຈະເຮັດ ໃຫ້ຜົນຂອງການເຮັດວຽກມາໄດ້ຫລາຍປີກວ່າຈະມາເຖິງຈຸດນີ້ໄດ້ ຕ້ອງຖືກ
ເລີກລົ້ມໄປໝົດ.”

ຈໍານວນຄົນເປັນວັນນະໂຣກ ຫລື TB ແລະການເສຍຊີວິດຍ້ອນພະຍາດດັ່ງ ກ່າວໄດ້ຫລຸດລົງ ຈາກປີຕໍ່ປີໄປ ຢູ່ໃນອາຟຣິກາໃຕ້ ແລະໃນຫລາຍປະເທດ ອື່ນໆ. ແຕ່ວ່າ ມັນຍັງເປັນພະຍາດທີ່ສັງຫານຊີວິດ ຄົນຫລາຍທີ່ສຸດຊະນິດ ນຶ່ງຂອງໂລກຢູ່ ໂດຍທີ່ມີຄົນເສຍຊີວິດປະມານ 1 ລ້ານ 5 ແສນຄົນໃນ ປີກາຍນີ້.

ດຣ. ຟິນ ແມັກເຄວດ (Finn McQuaid) ຈາກໂຮງຮຽນແພດສາດ້ານສຸຂະ ອານະໄມ ແລະພະຍາດເຂດຮ້ອນໃນນະຄອນລອນດອນຂອງອັງກິດກ່າວວ່າ:
“ພວກເຮົາຮູ້ວ່າ ມີການກວດພະຍາດວັນນະໂຣກ ຫລື TB ຫລຸດລົງ 50 ເປີເຊັນ ຢູ່ໃນອາຟຣິກາໃຕ້ໃນເວລານີ້. ສະນັ້ນ ຄົນບໍ່ສາມາດໄປຫາຄລີນິກ ຫລືໄປໂຮງໝໍ ແລະອື່ນໆ ໄດ້ ແລະພວກເຂົາເຈົ້າບໍ່ຖືກວິນິໄສວ່າ ເປັນວັນ ນະໂຣກ ຫລື TB TB. ແລະອັນນີ້ ກໍໝາຍຄວາມວ່າ ຈາກນັ້ນເຂົາເຈົ້າກໍສາມາດເອົາ TB ໄປຕິດ ໃສ່ຄົນອື່ນອີກໄດ້. ສະນັ້ນແລ້ວ, ມັນກໍຂ້ອນຂ້າງວ່າ ຈະມີແຕ່ຕິດຕໍ່ກັນໄປເທົ່ານັ້ນ.”

ການເສຍຊີວິດຍ້ອນໄຂ້ມາເລເຣຍຢູ່ໃນທະວີບອາຟຣິກາສາມາດເພີ້ມສູງຂຶ້ນ ເທົ່າຕົວໄດ້ໃນປີ 2020, ນັ້ນຄືຄໍາເຕືອນຂອງພວກນັກຄົ້ນຄວ້າຈາກມະຫາວິ ທະຍາໄລອິມເພີຣຽວ (Imperial) ໃນລອນດອນ-ເວັ້ນເສຍແຕ່ວ່າ ການບໍລິການທີ່ຖືກຢຸດສະງັກລົງເຊັ່ນການແຈກຢາຍມຸ້ງ ແລະການປິ່ນປົວໄຂ້ມາເລເຣຍ ຈະຖືກຮັກສາໄວ້ຄືເກົ່າ.

ເຖິງແມ່ນວ່າມີການຄາດຄະເນວ່າຈະມີຄວາມຮ້າຍແຮງຢູ່ກໍຕາມ ແຕ່ດຣ. ຄາຣິມ ກໍເວົ້າວ່າ ມັນຍັງມີໂອກາດຢູ່ຊຶ່ງທ່ານກ່າວດັ່ງນີ້:
“ໂອກາດທີ່ຈະຊອກຫາການຮວມຕົວເຂົ້າກັນ. ການຮວມຕົວເຂົ້າກັນລະຫວ່າງ ພະຍາດ COVID, HIV, TB ແລະການປ່ວຍຍ້ອນພະຍາດອື່ນໆ ເຂົ້າໃສ່ ກັນ. ສະນັ້ນ ເມື່ອພວກເຮົາກໍາລັງຊອກຫາວິທີການເຝົ້າລະວັງຂອງເຮົາຕໍ່ໄວຣັສໂຄໂຣນາຢູ່ນີ້ ພວກເຮົາໄດ້ຜົນປະໂຫຍດ ບໍ່ພຽງແຕ່ໃນດ້ານການລະບາດຂອງພະຍາດໂຄວິດເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງໃນເລື້ອງການລະບາດຂອງເຊື້ອເອັສໄອວີ ແລະ TB ອີກດ້ວຍ.”

ດຣ. ແມັກເຄວດ (McQuaid) ເວົ້າວ່າ ປະຊາຄົມໂລກຕ້ອງເບິ່ງພາບລວມທີ່ໃຫຍ່ກວ່ານັ້ນ.
“ພວກເຮົາຢືນຢູ່ໃນຈຸດທີ່ສູນເສຍສິ່ງທີ່ພວກເຮົາໄດ້ຮັບມາໃນຫລາຍປີເມື່ອມໍ່ໆ ມານີ້, ຊຶ່ງເປັນການໄດ້ມາດ້ວຍການຕໍ່ສູ້ຢ່າງໜັັກ ແລະພວກເຮົາອາດສາ ມາດຖືກຜັກດັນໃຫ້ກັບຄືນໄປກະທັ້ງຫາຈຸດທີ່ຢູ່ໃນ 5 ປີ, 10, 20 ປີ ນັ້ນ ກໍເປັນໄດ້.”

ຊັບພະຍາກອນອັນໃຫຍ່ຫລວງ ໄດ້ຖືກທຸ້ມເທໃສ່ການຕ້ານໄວຣັສໂຄໂຣນາ. ບັນດາທ່ານ ໝໍເວົ້າວ່າ ການທີ່ພວກເຮົາບໍ່ໄດ້ລະເຫລີງຕໍ່ພະຍາດ ທີ່ເປັນອັນຕະລາຍຮ້າຍແຮງອັນອື່ນ ກໍເປັນເລື້ອງທີ່ສໍາຄັນຫລາຍ.

ອ່ານແລະເບິ່ງວີດິໂອຂ່າວນີ້ເພີ້ມເປັນພາສາອັງກິດ

ທ່ານອາດຈະມັກເລື້ອງນີ້ຄືກັນ

XS
SM
MD
LG