ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

ສານດໍາເນີນຄະດີຂະເໝນແດງ ຕໍາໜິສື່ມວນຊົນ

  • Dara Baccam

ພວກອະດີດຜູ້ນໍາຂະເໝນແດງ 4 ຄົນ ທີ່ພວມຖືກດໍາເນີນຄະດີ ໂດຍສານອາຍານາໆຊາດ ຢູ່ນອກນະຄອນຫລວງ ພະນົມເປັນ. ຈາກຊ້າຍໄປຂວາ: ອະດີດປະທານ ຂຽວ ສໍາພັນ, ອະດີດລັດຖະມົນຕີຕ່າງປະເທດ ອ່ຽງ ສາຣີ, ແລະ ພັນລະຍາ ອະດີດລັດຖະມົນຕີກິດຈະການສັງຄົມ ອ່ຽງ ທິຣິດ ແລະນວນ ເຈຍ ຜູ້ນໍາໝາຍເລກສອງ ທີ່ເອີ້ນ

ຜູ້ພິພາກສາຄົນນຶ່ງທີ່ສານດໍາເນີນຄະດີພວກຂະເໝນແດງ ທີ່ໜຸນຫລັງໂດຍອົງການສະຫະ ປະຊາຊາດໃນກໍາປູເຈຍນັ້ນ ໄດ້ຕໍາໜິຕິຕຽນສື່ມວນຊົນ ທີ່ລາຍງານຂ່າວກ່ຽວກັບການພິຈາ ລະນາຄະດີອາຊະຍາກຳສົງຄາມ ທີ່ພວມດໍາເນີນໄປຢູ່ນັ້ນ ຫລັງຈາກມີລາຍງານຂ່າວອອກ ມາຕິດຕໍ່ກັນເປັນລໍາດັບ ທີ່ບັນຈຸຂໍ້ມູນທີ່ທາງສານປິດໄວ້ເປັນຄວາມລັບນັ້ນ. ຜູ້ສື່ຂ່າວວີໂອເອ Daniel Schearf ລາຍງານຈາກບາງກອກວ່າ ພວກນັກວິຈານສານບາງຄົນ ກ່າວວ່າ ຄວາມຮູ້ສຶກທີ່ວ່າມີການແຊກແຊງດ້ານການເມືອງນັ້ນ ພາໃຫ້ເກີດມີການຮົ່ວໄຫລອອກມາ ຂອງຂໍ້ມູນລັບ. ດາຣາ ມີເລຶ່ອງນີ້ມາສະເໜີທ່ານ.

ຜູ້​ພິພາກສາຄົນ​ນຶ່ງ​ທີ່​ສານ​ສູງ​ສຸດ​ສໍາລັບ​ການດໍາ​ເນີນ​ຄະ​ດີ​ພວກຂະ​ເໝນ​ແດງ​ໃນ​ກໍາປູ​ເຈ​ຍ ​ໄດ້​ມີ​ຄວາມ​ເຫັນ​ທີ່​ໃຊ້ຖ້ອຍ​ຄໍາ​ທີ່​ຮຸນ​ແຮງ​ ກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ລາຍ​ງານຂ່າວ​ການ​ດໍາ​ເນີນ​ຄະດີ​ຂອງ​ວົງ​ການ​ສື່​ມ​ວນຊົນ ​ໃນ​ຕອນ​ແລງ​ວັນ​ພະຫັດ​ ອາທິດ​ແລ້ວ​ນີ້.

​ເມື່ອ​ປີກາຍ​ນີ້ ສານ​ດັ່ງກ່າວ​ໄດ້​ຕັດສິນໂທດອະດີດ​ຜູ້​ນໍາ​ຂະ​ເໝນແດງ​ຄົນ​ນຶ່ງ ​ໃນ​ຂໍ້​ຫາ​ກໍ່​ອາ​ຊະ​ຍາ​ກໍາ​ໃນ​ສະ​ໄໝ​ທ້າຍ​ຊຸມ​ປີ 1970 ​ແລະ​ກໍ​ກໍາລັງ​ພະຍາຍາມຈະ​ດໍາ​ເນີນ​ຄະດີ​ພວກ​ຜູ້​ນໍາ​ສູງ​ສຸດ​ຂະ​ເໝນ​ແດງອີກ​ສີ່​ຄົນ ​ໃນ​ຄະດີ​ທີ​ສອງ​.

​ແຕ່​ກໍ​ປາກົດ​ວ່າ​ມີ​ການ​ອະພິປາຍ​ຖົກ​ຖຽງ​ກັນຢ່າງ​ໃຫຍ່​ກ່ຽວ​ກັບ​ວ່າ ພວກ​ຜູ້​ນໍາ​ຂ​ະ​ເໝນແດງ​ເຫລົ່ານັ້ນ​ຈະ​ຖືກ​ດໍາ​ເນີນ​ຄະດີເປັນ​ກໍ​ລະ​ນີທີ່​ສາມ​ທີ່​ສີ່​ຕໍ່​ໄປ​ຫລື​ບໍ່ ຊຶ່ງລາຍ​ລະອຽດ​ຕ່າງໆ​ແມ່ນ​ໄດ້​ຖືກ​ຮົ່ວ​ໄຫລ​ໄປ​ສູ່​ວົງ​ການ​ສື່​ມວນ​ຊົນໃນ​ຕອນ​ຕົ້ນປີ​ນີ້.

ຜູ້ພິພາກສາສານອາຍານາໆຊາດ ທີ່ດໍາເນີນຄະດີ ພວກຂະເໝນແດງໃນກໍາປູເຈຍ ທ່ານນາງ Agnieszka Klonowiecka-Milart ສາບານໂຕ ເຂົ້າຮັບຕໍາແໜ່ງ ທີ່ພະລາດຊະວັງໃນນະຄອນ ຫລວງພະນົມເປັນ, ວັນທີ 3 ກໍລະກົດ 2006. (REUTERS/Chor Sokunthea)
ຜູ້ພິພາກສາສານອາຍານາໆຊາດ ທີ່ດໍາເນີນຄະດີ ພວກຂະເໝນແດງໃນກໍາປູເຈຍ ທ່ານນາງ Agnieszka Klonowiecka-Milart ສາບານໂຕ ເຂົ້າຮັບຕໍາແໜ່ງ ທີ່ພະລາດຊະວັງໃນນະຄອນ ຫລວງພະນົມເປັນ, ວັນທີ 3 ກໍລະກົດ 2006. (REUTERS/Chor Sokunthea)

ຜູ້​ພິພາກສາ​ ເເອັກ​ນີ​ແອ​ສກາ ​ໂຄລ​ໂນ​ວີ
​ເອກ​າ ມີ​ລາຕ (Agnieszka Klono-
wiecka-Milart) ​ໄດ້​ກ່າວ​ໂຈມ​ຕີ​ລາຍ​ງານ
​ຂອງ​ສື່ມວນ​ຊົນ​ເມື່ອ​ໝໍ່ໆ​ມານີ້ ກ່ຽວ​ກັບ
ພວກ​ຈໍາ​ເລີຍ​ຊຸດ​ໃໝ່​ທີ່​ອາດ​ຖືກ​ນໍາ​ມາ​ດໍາ
​ເນີນຄະດີ ທີ່​ຊື່​ຂອງ​ພວກ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ໄດ້​ຖືກ
​ເປີດ​ເຜີຍ​ຢູ່​ໃນ​ເອກະສານ​ຕ່າງໆ​ຂອງສານ​ ທີ່​ຮົ່ວ​ໄຫລ​ອອກ​ມານັ້ນ.

​ໃນ​ຄໍາ​ປາ​ໃສ​ຢູ່​ທີ່ສະ​ໂມ​ສອນນັກ​ຂ່າວ​ຕ່າງ
ປະ​ເທດ​ຂອງ​ໄທທີ່​ບາງກອກ ວັນ​ສຸກ​ອາທິດ
​ແລ້ວ​ນີ້ ທ່ານ​ນາງ Klonowiecka-Milart
ກ່າວ​ວ່າ ສິ່ງ​ທີ່​ຄວນ​ຈະ​ເປັນ​ການ​ສືບສວນ
​ສອບສວນ​ຢ່າງ​ລັບໆ​ນັ້ນ ​ໄດ້ຖືກ​ວົງ​ການ​ສື່
​ມວນ​ຊົນ ຈີ້​ເອົາ​ໄປ. ທ່ານ​ນາງ Klonowiecka-Milart ​ເວົ້າ​ວ່າ:

“ການ​ຖົກ​ຖຽງໂຕ້​ແຍ້​ງຕ່າງໆ​ແມ່ນ​ພວມ​ດໍາ​ເນີນ​ໄປ​ຢູ່​ໃນ​ເວທີ​ຂອງ​ພວກສື່​ມວນ​ຊົນ​ ​ແທນ​ທີ່​ຈະ​ແມ່ນ​ຢູ່​ໃນ​ສານ. ​ແລະ​ຂ້າພະ​ເຈົ້າຄິດ​ວ່າ ການ​ທີ່ມີ​ການ​ເອົາເອກະສານ​ລັບ​ຕ່າງໆ​ຂອງ​ສານ ​ອອກໄປ​ເປີ​ດ​ເຜີຍ ບໍ່​ວ່າ​ຈະເຮັດ​ໄປ​ໂດຍການ​ໝິ່ນປະໝາດຕໍ່​ສານ ຫລືບໍ່​ກໍ​ຕາມນັ້ນ ​ບໍ່​ຕ້ອງ​ເວົ້າ​ມັນ​ແຫລະ ​ແຕ່​ມັນເປັນ​ການ​ກະທໍາ​ທີ່ຕໍ່າຊ້າ​ ບໍ່​ສົມຄວນ​ເຮັດ. ​ເຖິງ​ແມ່ນວ່າ​ມັນ​ໄດ້​ຖືກ​ເປີ​ດ​ເຜີຍ​ອອກ​ມາ​ແລ້ວ​ກໍ​ຕາມ ມັນ​ກໍ​ເປັນ​ສິ່ງ​ທີ່ບໍ່​ຖືກຕ້ອງ ທີ່ເລື່ອງ​ນີ້ໄດ້​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ ​ແລະ​ມັນ​ບໍ່​ແມ່ນ​ເຫດຜົນ​ ທີ່​ຈະປ່ອຍ​ໃຫ້​ມັນ​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ອີກ ຫລື​ນໍາ​ມາ​ເປີດ​ເຜີຍ​ອີກ.”

​ໃນ​ອາທິດ​ແລ້ວ​ນີ້ ບັນດາ​ຜູ້​ພິພາກສາທີ່ຮ່ວມໃນການ​ສືບສວນ​ກ່ຽວ​ກັບ​ເລື່ອງ​ນີ້ ​ໄດ້​ຢື່ນ​ເອ​ກະ
ສາ​ນ​ຟ້ອງ​ຮ້ອງ​ ​ໃນ​ຂໍ້​ຫາໝິ່ນປະໝາດ ຕໍ່ວິທະຍຸ ສຽງ​ອາ​ເມຣິກາ ​ພະ​ແນ​ກພາສາ​ຂະ​ເໝນ ທີ່​
ໄດ້​ອ້າງຂໍ້​ມູນ​ຈາກ​ເອ​ກະສານ​ລັບ​ທີ່​ຖືກ​ຮົ່ວ​ໄຫລສະບັບ​ນຶ່ງ ​ແລະ​ນໍາ​ເອົາພາບ​ຂອງ​ເອກະສານ​
ດັ່ງກ່າວ​ນັ້ນ ອອກ​ອາກາ​ດ.​

ເອກະສານລັບຂອງສານດໍາເນີນຄະດີພວກຂະເໝນແດງ ທີ່ວິທະຍຸວີໂອເອ ພະແນກພາສາຂະເໝນ ນໍາອອກອາ ກາດ ທາງ YouTube ກ່ຽວກັບຄະດີທີ 003 ແລະ 004 ທີ່ທາງສານພິຈາລະນາຈະດໍາເນີນການຕໍ່ພວກ ອະດີດຜູ້ນໍາຂະເໝນແດງ ໃນຂັ້ນຕໍ່ໄປ. ເອກະສານ ດັ່ງກ່າວ ທີ່ບົ່ງຊື່ຂອງຈໍາເລີຍທີ່ຈະຖືກດໍາເນີນຄະດີ ແມ່ນໄ
ເອກະສານລັບຂອງສານດໍາເນີນຄະດີພວກຂະເໝນແດງ ທີ່ວິທະຍຸວີໂອເອ ພະແນກພາສາຂະເໝນ ນໍາອອກອາ ກາດ ທາງ YouTube ກ່ຽວກັບຄະດີທີ 003 ແລະ 004 ທີ່ທາງສານພິຈາລະນາຈະດໍາເນີນການຕໍ່ພວກ ອະດີດຜູ້ນໍາຂະເໝນແດງ ໃນຂັ້ນຕໍ່ໄປ. ເອກະສານ ດັ່ງກ່າວ ທີ່ບົ່ງຊື່ຂອງຈໍາເລີຍທີ່ຈະຖືກດໍາເນີນຄະດີ ແມ່ນໄ

​ເອກະສານສະບັບ​ນັ້ນ​ຂອງ​ສານແມ່ນໄດ້​ຖືກ​ຮົ່ວ​ໄຫລ​ອອກ​ມາໃນ​ຕົ້ນ​ປີ​ນີ້ ​ແລະ​ເນື້ອ​ໃນ​ຂອງ​ເອກະສານ​ ​ກໍ​ໄດ້​ຖືກ​ເປີດ​ເຜີຍ​ຢູ່​ໃນ​ລາຍງານ​ຂອງ​ສື່​ມວນ​ຊົນ​ອື່ນໆ ​ແຕ່ສານ​ບົ່ງ​ຊື່ແຕ່ວິທະຍຸ​ວີ​ໂອ​ເອ​ເທົ່າ​ນັ້ນ​ ​ໃນ​ຄໍາ​ຟ້ອງ ຮ້ອງຂອງຕົນ.

ວີ​ໂອ​ເອ ​ໄດ້​ອອກ​ຖະ​ແຫລ​ງການ​ສະ​ບັບນຶ່ງ​
​ສະ​ແດງ​ຄວາມ​ເປັນ​ຫ່ວງ ກ່ຽວ​ກັບຜົນ​ສະ
ທ້ອນ​ທີ່​ໜ້າ​ຢ້ານ​ ທີ່​ອາດຕິດຕາມ​ມາ ​ຈາກ
​ການ​ຂົ່ມຂູ່​ດັ່ງກ່າວ​ຂອງ​ສານ ທີ່ອາດ​ມີ​ຕໍ່
​ການ​ເອົາ​ຂ່າວຂອງ​ວົງ​ການ​ສື່​ມວນ​ຊົນ ກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ດໍາ​ເນີນ​ຄະດີຂອງ​ສານນັ້ນ.

ທ່ານ​ນາງ ແອນ ຮາຍແດລ (Anne Heindel) ​ເປັນທີ່​ປຶກສາ​ດ້ານ​ກົດໝາຍ ປະ​ຈໍາ​ສູນ​ກາງ ເກັບເອກະສານ​ຂອງ​ກໍ​າປູ​ເຈຍ​
ຊຶ່ງ​ເປັນ​ອົງການ​ທີ່ເກັບ​ກໍາ​ຫລັກ​ຖານ​ກ່ຽວ​ກັບ
ອາຊະຍາກໍາ​ຕ່າງໆ​ທີ່​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ ໃນ​ລະຫວ່າງ​ຍຸກ​ຂະ​ເໝນ​ແດງ​.

​ໃນ​ຄໍາ​ປາ​ໃສ​ຕໍ່​ສະ​ໂມ​ສອນ​ນັກ​ຂ່າວຕ່າງປະ​ເທດ​ຂອງ​ໄທເຊ່ນ​ກັນ​ນັ້ນ ທ່ານ​ນາງ Heindel ກ່າວວ່າ ການ​ນໍາ​ເອົາ​ເອກະສານ​ລັບ​ມາ​ເປີດ​ເຜີຍດັ່ງກ່າວ​ແມ່ນ​ຖືກ​ຂັບ​ດັນ ​ໂດຍພາກ​ປະຕິບັດ​ຂອງ​ສານ​ທີ່ຮັກສາ​ຂໍ້​ມູນ​ຕ່າງໆ​ໄວ້​ເປັນ ຄວາມ​ລັບ ຕະຫລອດ​ໄລຍະ​ຂອງ​ການ​ສືບ​ສວນ​ສອບ​ສວນ​ແລະດໍາ​ເນີນ​ຄະດີ ທີ່​ສ້າງ​ຄວາມທໍ້​ໃຈໃຫ້ພວກ​ປະຊາຊົນທີ່​ຢາກ​ຮູ້ຈັກ​ເລື່ອງ​ລາວ ​ແລະ ​ມີ​ແຕ່​ເພີ່ມການ​ຕໍາ​ໜິຕິຕຽນ​ຕໍ່​ສານ​ເທົ່າ​ນັ້ນ. ທ່ານ​ນາງ Heindel ​ເວົ້າ​ວ່າ:

“ເພາະວ່າ​ພວກ​ປະຊາຊົນ​ມີ​ຄວາ​ມຮູ້ສຶກ​ວ່າ ຄະດີທີ່​ສາມ​ແລະທີ່​ສີ່​ຕໍ່​ໄປ​ນັ້ນ ບໍ່​ໄດ້​ຖືກ​ສອບ​ສວນ​ສືບສວນ​ຢ່າງພຽງພໍ ​ແລະ​ລັດຖະບານ​ກໍາປູເຈຍ​ກໍໄດ້ເວົ້າ​ວ່າ ພວກ​ເຂົາ​ເຈົ້າບໍ່​ຕ້ອງ​ການ​ໃຫ້​ມີ​ການ​ດໍາ​ເນີນ​ຄະດີເຫລົ່າ​ນີ້ ແລະແທ້ໆ​ແລ້ວ ທາງ​ຝ່າຍ​ນາໆຊາດ​ກໍ​ບໍ່ຕ້ອງການ ຈະ​ໃຫ້ເງິນ​ເປັນທຶນດໍາ​ເນີນ​ຄະດີ​ເຫລົ່າ​ນີ້. ສະ​ນັ້ນ ຈຶ່ງມີ​ຄວາມ​ຮູ້ສຶກ​ວ່າ ມັນ​ຈະ​ບໍ່​ເກີດ​ຂຶ້ນ ໂດຍ​ເຫດຜົນ​ຕ່າງໆທາງ​ການ​ເມືອງ ​ແລະ​ບໍ່​ມີ​ເຫດຜົນ​ຫຍັງຫລາຍ​ທາງດ້ານ​ກົດໝາຍ.
ມັນ​ກໍ​ເລີຍ​ກາຍ​ເປັນສາ​ເຫດໃຫ້​ຂໍ້​ມູນເລັດ​ລອດ​ອອກ​ມາ​ ທາງສື່​ທີ່​ບໍ່​ທໍາ​ມະ​ດາ ​ແລະ​ບໍ່​ໄດ້ ​ຜ່ານ​ທາງ​ສານ​ແຕ່​ປະການ​ໃດ.”

ນັບ​ຕັ້ງແຕ່​ສານ​ດໍາ​ເນີນ​ຄະດີ​ພວກ​ຜູ້​ນໍາ​ຂະເໝນ​ແດງ​ຖືກກໍ່​ຕັ້ງ​ຂຶ້ນມາ ພວກທີ່​ຕ້ອງ​ຕິ​ສານ​ນີ້ ​ໄດ້​ພາກັນ​ກ່າວ​ຫາ​ສານວ່າ ​ມີ​ການ​ສໍ້​ລາດ​ບັງ​ຫລວງ​ ໃຊ້​ຈ່າຍ​ເງິນ​ຫລາຍ​ເກີນ​ໄປ ​ແລະ​ຊັກ​ຊ້າ ພ້ອມ​ທັງ​ອ່ອນ​ແອ​ຕໍ່​ການ​ແຊກແຊງ​ດ້ານ​ການ​ເມືອງ​ນໍາ.

ນາຍົກລັດຖະມົນຕີກໍາປູ​ເຈຍ ທ່ານ ຮຸນ ​ເຊ​ນ ​ຊຶ່ງ​ທ່ານເອງກໍ​ເປັນຂະ​ເໝນ​ແດງ​ເກົ່າ​ນັ້ນ ​ໄດ້​ກ່າວ​ອອກ​ມາ​ຢ່າງ​ເປີດ​ເຜີຍ​ວ່າ ບໍ່​ຄວນ​ຈະ​ມີ​ການ​ດໍາ​ເນີນ​ຄະດີຕໍ່​ໄປ​ອີກເພາະມັນ​ອາດສາມາດ ສ້າງ​ຄວາມແຕກ​ແຍກ​ໃຫ້​ປະ​ເທດ​ຊາດ ​ແລະ​ນໍາ​ໄປ​ສູ່ສົງຄາມ​ກາງ​ເມືອງ​ໄດ້.

ຊາຍຄົນນື່ງຍ່າງຜ່ານ ກອງກະໂຫລກຫົວແລະກະດູກ ຂອງພວກທີ່ໄດ້ຮັບເຄາະຈາກການປົກຄອງອັນໂຫດຮ້າຍປ່າເຖື່ອນ ຂອງພວກຂະເໝນແດງ ໃນທ້າຍຊຸມປີ 1970 ທີ່ຍັງເກັບໄວ້ເປັນອະນຸສອນ ຢູ່ໂຮງຮຽນແຫ່ງນຶ່ງ ໃນເຂດຊານນະຄອນຫລວງພະນົມເປັນ.
ຊາຍຄົນນື່ງຍ່າງຜ່ານ ກອງກະໂຫລກຫົວແລະກະດູກ ຂອງພວກທີ່ໄດ້ຮັບເຄາະຈາກການປົກຄອງອັນໂຫດຮ້າຍປ່າເຖື່ອນ ຂອງພວກຂະເໝນແດງ ໃນທ້າຍຊຸມປີ 1970 ທີ່ຍັງເກັບໄວ້ເປັນອະນຸສອນ ຢູ່ໂຮງຮຽນແຫ່ງນຶ່ງ ໃນເຂດຊານນະຄອນຫລວງພະນົມເປັນ.

ພວກ​ຫົວ​ຄອມ​ມິ​ວນິສຕ໌ຈັດຂະ​ເໝນ​ແດງ​
ພາຍໃຕ້​ການ​ນໍາພາ​ຂອງ ​ພອລ ພົດ ​ໄດ້
​ປົກຄອງ​ກໍາປູ​ເຈຍ ຕັ້ງ​ແຕ່​ປີ 1975 ຫາ
1979. ​ໃນ​ຄວາມ​ພະຍາຍາມ​ເພື່ອ​ສ້າງ
​ກໍາປູ​ເຈ​ຍ ​ໃຫ້​ເປັນ​ສະຫວັ​ນຂອງ​ຊາວ​ຊົນ
ນະບົດ​ນັ້ນ ພວກ​ເຂົາ​ໄດ້​ເຂ່ນຂ້າປະຊາຊົນ
ຂະ​ເໝນຫລາຍ​ເຖິງ​ສອງ​ລ້ານ​ຄົນ ຊຶ່ງ
ເກືອບເທົ່າ​ກັບ​ປະມານ ນຶ່ງ​ສ່ວນ​ສີ່ ຂອງ​
ພົນລະ ເມືອງ​ທັງ​ໝົດ​ຂອງ​ປະ​ເທດ​ໃນ
​ເວລາ​ນັ້ນ ​ໂດຍ​ການ​ປະຫານ​ຊີວິດ ປ່ອຍ
​ໃຫ້​ອຶດຫິວຕາຍ ​ແລະ ​ບັງຄັບ​ໃຫ້​ອອກ
​ແຮງ​ງາ​ນໜັກ ຈົນ​ເສຍ​ຊີວິດ.

XS
SM
MD
LG