ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

ກະເສດຕະກອນກໍາປູເຈຍ ຍັງສືບຕໍ່ໄດ້ຮັບ ອັນຕະລາຍ ຈາກຢາຂ້າແມງໄມ້

  • ທອງປານ ເທບວົງສາ

ກະສັດສີຫານຸ ແລະມະເຫສີ ອະດີດປະມຸກກໍາປູເຈຍ ທີ່່ປະຊາຊົນຍັງເຄົາລົບນັບຖື

ການສຶກສາຄົ້ນຄວ້າຊຸດໃໝ່ພົບວ່າ ພວກຊາວສວນປູກຜັກ​ໃນກໍາປູເຈຍ ຫລາຍໆຄົນ ​ໄດ້ ເຈັບປ່ວຍຍ້ອນພິດຢາຂ້າແມງໄມ້ຢ່າງ​ຮ້າຍ​ແຮງ. ການສຶກສາຄົ້ນ​ຄວ້າດັ່ງກ່າວ ​ແມ່ນເປັນຄັ້ງ ຫລ້າສຸດໃນຂົງເຂດ​ເອ​ເຊຍ​ອາຄະ​ເນ ທີ່ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າປະເທດກໍາປູເຈຍ ກໍຄືກັນກັບປະເທດ ພວມພັດທະນາອື່ນໆ ທີ່ກໍາລັງດິ້ນຮົນເພື່ອພິທັກປົກປ້ອງ ພວກຊາວນາຊາວສວນແລະຜູ້ອຸບ ປະໂພກບໍລິໂພກ ຈາກໄພອັນຕະລາຍຂອງຢາຂ້າແມງໄມ້.

ນາງ Srey Kuot ອາຍຸຊາວສອງປີ ເປັນຊາວສວນຮັບ
ເໝົາປູກຜັກ ຢູ່ທີ່ດິນຕອນນຶ່ງ ນອກນະຄອນຫລວງພະ ນົມເປັນ.

ຄືກັນກັບພວກຊາວນາຊາວສວນກໍາປູເຈຍສ່ວນຫລາຍນັ້ນ
ນາງຮູ້ດີວ່າຢາ ຂ້າແມງໄມ້ສາມາດເປັນໄພຕໍ່ສຸຂະພາບຂອງ
ນາງໄດ້ ແຕ່ກໍເຊັ່ນດຽວກັບຄົນສ່ວນຫລາຍ ນາງກໍ​ຍັງ​ເອົາ
ມັນ​ມາ​ໃຊ້ ​ແລະ​ໃຊ້​ຫລາຍໆ​ຢ່າງ​ປະສົມ​ກັນ ​ເພື່ອ​ຂ້າ​ແມງ​ໄມ້ ​ທີ່​ມາ​ກິນ​ຜັກ​ຂອງ​ນາງ​.

// ສຽງ​ນາງ Srey Kuot ​ເປັນ​ພາສາ​ຂະ​ເໝນ //

ນາງ Srey Kuot ກ່າວວ່າ ເວລານາງສີດຢາຂ້າແມງໄມ້
ນາງໃສ່ຖົງມື ໃສ່ເກີບໂບກ ໜ້າກາກອັດດັງ ເສື້ອແຂນຍາວ
ແລະສົ້ງຂາຍາວ ຊຶ່ງນາງກ່າວວ່າຖ້າບໍ່ເຮັດດັ່ງນີ້ແລ້ວ ຢາກໍ
ຈະແຊກຊືມເຂົ້າໄປໃນຮ່າງກາຍແລະພາໃຫ້ເຈັບປ່ວຍ ແລະ
ຍາກຕໍ່ການປິ່ນປົວໃຫ້ຫາຍຂາດໄດ້. ດັ່ງນັ້ນນາງຈຶ່ງລະມັດລະວັງເປັນພິເສດ.

ແຕ່ນາງ Srey Kuot ບໍ່ຮູ້ເລີຍວ່າ ຢາຂ້າແມງໄມ້ທີ່ຕົນໃຊ້ນັ້ນ ມີຊະນິດໃດ​ແດ່ ເພາະພວກ
ຄົນຂາຍຢູ່ຕາມຕະຫລາດໃນພະນົມເປັນ ຂາຍໃຫ້ນາງ ພ້ອມກັບບອກວິທີໃຊ້.

// ສຽງ​ນາງ Srey Kuot ​ເປັນ​ພາສາ​ຂະ​ເໝນ //

ນາງ Srey Kuot ກ່າວວ່າ ຄົນທີ່​ຂາຍຢາຂ້າແມງໄມ້ໃຫ້ນາງນັ້ນ ບອກນາງວ່າມັນແຮງສໍ່າ
ໃດ ແລະສະຫລາກຫລືປ້າຍຕິດຢູ່ຊອງຫລືຖົງຢາເຄມີເຫລົ່ານີ້ ກໍເປັນພາສາຫວຽດນາມແລະ ພາສາໄທເທົ່ານັ້ນ.

ເມື່ອໝໍ່ໆມານີ້ ກຸ່ມຄົ້ນຄວ້າຊາວ​ໂຮ​ລລັງກຸ່ມນຶ່ງ ໄດ້ສໍາພາດພວກຊາວສວນປູກຜັກ 89 ຄົນ ຢູ່ເຂດຊານເມືອງຫລວງພະນົມເປັນ ແລະພົບວ່າ 90 ເປີເຊັນຂອງຈໍານວນຜູ້ຖືກສໍາພາດນີ້
ມີອາການ​ເຈັບປ່ວຍຍ້ອນພິດຈາກຢາຂ້າແມງໄມ້ ຢ່າງຮຸນແຮງ.

ລາຍງານຜົນການຄົ້ນຄວ້າຂອງ​ເຂົາ​ເຈົ້າ ທີ່ໄດ້ຖືກພິມເຜີຍແຜ່ລົງໃນວາລະສານ Journal of
Toxicology ໃນເດືອນນີ້ ເວົ້າວ່າ ພວກຊາວສວນເຫລົ່ານີ້ສ່ວນຫລາຍແລ້ວ ບໍ່ມີເຄຶ່ອງນຸ່ງ
ປ້ອງກັນພຽງພໍ ເຖິງແມ່ນວ່າເຄິ່ງນຶ່ງຂອງຢາຂ້າແມງໄມ້ ທີ່​ໃຊ້​ໂດຍພວກຊາວນາຊາວສວນຢູ່
ໃນການສຶກສາຄົ້ນຄວ້ານັ້ນ ໄດ້ຖືກຈັດເປັນປະເພດທີ່ຢູ່​ໃນ ລະດັບ 1 ຫລື ລະດັບ 2 ຂອງ
ອົງການອະນາໄມໂລກ ຊຶ່ງໝາຍຄວາມວ່າພວກຢາເຫລົ່ານີ້ມີຄວາມແຮງ ທີ່​ເປັນອັນຕະລາຍ
ຈາກລະດັບປານກາງ ໄປຫາແຮງທີ່ສຸດ ຕໍ່ສຸຂະພາບ​ຂອງ​ມະນຸດ. ຢາຂ້າແມງໄມ້ບາງຊະນິດ
ກໍຖືກຫ້າມຂາຍຫລືໃຊ້ ແຕ່ລາຍງານຂອງພວກຄົ້ນ​ຄ້ວາຊາວ​ໂຮ​ລລັງເວົ້າວ່າ ມີການລັກລອບ ນໍາເຂົ້າໄປໃນກໍາປູເຈຍ.

ຜົນການສໍາຫລວດດັ່ງກ່າວນີ້ ແມ່ນສອດຄ່ອງກັນກັບການສໍາຫລວດອັນນຶ່ງ ໃນປີ 2008
ໂດຍເຄືອຂ່າຍປະຕິບັດການຢາຂ້າແມງໄມ້ ແຫ່ງຂົງເຂດເອເຊຍແລະປາຊິຟິກ ຫລື Pest-
icide Action Network, Asia and the Pacific ​ເອີ້ນຫຍໍ້ວ່າ PANAP ທີ່​ທໍາ​ການ​
ສຶກສາ​ເບິ່ງ​ການ​ນໍາໃຊ້​ຢາຂ້າ​ແມງ​ໄມ້ ທີ່​ເປັນ​ອັນຕະລາຍ​ສູງ ຢູ່​ໃນ 8 ​ປະ​ເທດ​ເອ​ເຊຍ ອັນ
ໂຮມ​ທັງ ກໍາປູ​ເຈຍ ສຣີລັງກາ ອິນ​ເດຍ ​ແລະ​ຈີນ ​ນໍານັ້ນ.

ຜົນການສຶກສາຄົ້ນຄວ້າຂອງເຄືອຂ່າຍ PANAP ພົບວ່າ ປະລິມານ 2/3 ຂອງຕົວຢາ
ຜະສົມສໍາຄັນຢູ່ໃນຢາຂ້າແມງໄມ້ ທີ່​ນໍາ​ໃຊ້ໂດຍພວກຊາວນາຊາວສວນ ຈໍານວນ 1,300
ຄົນທີ່ຖືກສໍາຫລວດນັ້ນ ມີລັກສະນະທີ່ເປັນອັນຕະລາຍສູງຫລາຍ ແລະຈັດ​ເຂົ້າ​ໃນ​ພວກ
ປະ​ເພດທີ່ອົງການນີ້ເອີ້ນວ່າ “​ເປັນອັນຕະລາຍສູງຕໍ່ປະຊາຄົມ ​ໃນ​ລະດັບທີ່ຮັບເອົາບໍ່ໄດ້.”

ລາຍງານຂອງພວກນັກ​ຄົ້ນ​ຄ້ວາຊາວ​ໂຮ​ລລັງເອີ້ນການໃຊ້ຢາຂ້າແມງໄມ້ ທີ່ມີທາດພິດສູງ
ຫລາຍນັ້ນ ວ່າເປັນອັນຕະລາຍທີ່​ຮ້າຍ​ແຮງທີ່ສຸດ ຕໍ່ພວກຊາວນາຊາວສວນໃນພວກປະ
ເທດທີ່ມີລາຍໄດ້ຕໍ່າ. ລາຍງານໃຫ້ຂໍ້ສັງເກດຕື່ມວ່າ ໃນຫລາຍໆປະເທດພວມພັດທະນາ
ຢາຂ້າແມງໄມ້ທີ່​ເປັນອັນຕະລາຍທີ່ສຸດ ທີ່ມີຂາຍຢ່າງ​ແພ່​ຫລາຍ​ນັ້ນ ໄດ້ກາຍມາເປັນສິ່ງທີ່
ຜູ້​ຄົນໃຊ້ກັນ​ໂດຍ​ທົ່ວ​ໄປ ​ເພື່ອຂ້າຕົວຕາຍ.

ຢາຂ້າແມງໄມ້ທີ່ມີພິດປານກາງ ສາມາດເຮັດໃຫ້ປວດຕາມກ້າມເນື້ອ ເຈັບໜ້າເອິກ ຕາຟາງ
ຮາກ ແລະອີກຫລາຍໆອາການ. ​ແຕ່ການກືນກິນຢາຂ້າແມງໄມ້ ລະດັບ 1 ແລະ 2 ນັ້ນ ສາມາດເປັນອັນຕະລາຍເຖິງຕາຍ ຢ່າງໄວໄດ້.

ຊາວນາຂະເໝນ ກໍາລັງດໍານາ ຢູ່ແຂວງ Kampong Speu.
ຊາວນາຂະເໝນ ກໍາລັງດໍານາ ຢູ່ແຂວງ Kampong Speu.
ໃນ​ສ່ວນ​ທີ່​ກ່ຽວ​ກັບກໍາປູເຈຍນັ້ນ
ການສໍາຫລວດຂອງເຄືອຂ່າຍ
PANAP ພົບວ່າ 1/3 ຂອງ
ພວກຊາວນາຊາວສວນທີ່ຖືກສໍາ
ຫລວດ ກ່າວວ່າ ພວກເຂົາເຈົ້າບໍ່
ໄດ້ໃຊ້ເຄຶ່ອງປ້ອງກັນຮ່າງກາຍ
ໃດໆ​ເລີຍ ເວລາສີດຢາຂ້າແມງ
ໄມ້ນັ້ນ ​ແລະແມ່ນແຕ່ພວກທີ່ໃຊ້
ເຄຶ່ອງປ້ອງກັນນັ້ນ ກໍບໍ່ມີຈັກຄົນ ທີ່ໃຊ້ເຄຶ່ອງກອງຫາຍໃຈ.

ການສຶກສາຄົ້ນຄວ້າຂອງທັງເຄືອ
ຂ່າຍ PANAP ແລະຂອງຊາວ​
ໂຮ​ລລັງ ພົບ​ວ່າ ​ໃນ​ຈໍານວນຢາ
ຂ້າແມງໄມ້ 95 ຊະນິດທີ່​ເຂົາ
ເຈົ້າ​ສໍາ​ຫລວດ​ນັ້ນ ປາກົດວ່າບໍ່
ມີຈັກຊະນິດ ທີ່ຕິດປ້າຍເປັນພາ
ສາຂະເໝນ​ເລີ​ຍ ເຖິງແມ່ນກົດ
ໝາຍບັງຄັບໃຫ້ຕິດປ້າຍ ເປັນພາສາຂະເໝນກໍຕາມ.

ທ່ານ ຄີມ ມາກາຣາດີ ນັກຊ່ຽວຊານດ້ານ​ເຮັດ​ສວນ​ເຮັດ​ນາ​ແລະຢາຂ້າແມງໄມ້ ປະຈໍາອົງ
ການດ້ານການກະເສດກໍາປູເຈຍ CEDAC ກ່າວວ່າ ມັນເປັນເລຶ່ອງທໍາມະດາ ຊຶ່ງ​ທ່ານກ່າວ ​ຕໍ່​ໄປ​ວ່າ:

“ພວກເຮົາສາມາດເວົ້າໄດ້ວ່າ 95 ສ່ວນຮ້ອຍຂອງຢາຂ້າແມງໄມ້ເຫລົ່າ​ນັ້ນ ​ແມ່ນ
ຕິດປ້າຍເປັນພາສາຕ່າງປະເທດ. ດັ່ງນີ້ ມັນຈຶ່ງເປັນການຍາກສໍາລັບພວກກະສິ
ກອນ
ທີ່ຈະຮູ້ໄດ້ວ່າ ເຂົາເຈົ້າໃຊ້ຢາຂ້າແມງໄມ້ແນວໃດ ແລະຄໍາແນະນໍາວິທີໃຊ້
ຢາຂ້າ
ແມງໄມ້ໃຫ້ປອດໄພນັ້ນ ກໍເຊ່ນກັນ.”

ທ່ານ ຄີມ ມາກາຣາດີ ກ່າວວ່າ ອົງການ CEDAC ແລະກຸ່ມຊ່ວຍເຫລືອດ້ານການກະເສດ
ອື່ນໆ ໄດ້ອົບລົມພວກຊາວນາຊາວສວນທັງຫລາຍ ໃຫ້ຮູ້ຈັກວິທີໃຊ້ຢາຂ້າແມງໄມ້ໃຫ້ປອດ
ໄພຂື້ນກວ່າເກົ່າ ແລະມັນກໍ​ໄດ້ຜົນ.

ທ່ານຄີມກ່າວວ່າ ​ໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນການອົບລົມນັ້ນ 80 ເປີເຊັນຂອງພວກຊາວນາຊາວສວນ ແມ່ນພາກັນໃຊ້ຢາຂ້າແມງໄມ້ຊະນິດທີ່ອັນຕະລາຍທີ່ສຸດ ແຕ່ຫລັງຈາກຈົບການອົບລົມແລ້ວ
ຈໍານວນດັ່ງກ່າວ​ໄດ້ຕົກຮວບລົງ ຊຶ່ງ​ທ່ານ​ຊີ້​ແຈງ​ວ່າ:

“ແຕ່ມາບັດນີ້ ຫລັງຈາກການເຝິກອົບລົມແລ້ວ ຈໍານວນພວກກະສິກອນທີ່ໃຊ້ຢາຂ້າ
ແມງ
ໄມ້ ທີ່ເກືອດຫ້າມແລະຈໍາກັດຮັດແຄບ ຫລືຢາຂ້າແມງມ້ທີ່ອັນຕະລາຍສູງນັ້ນ
ກໍ
ໄດ້ລົດລົງຢ່າງ​ຫລວງຫລາຍ ຊຶ່ງເວລານີ້ ມີພຽງແຕ່ 10 ສ່ວນຮ້ອຍເທົ່ານັ້ນ.”

ທ່ານຄີມກ່າວວ່າ ບັນຫາຂອງຢາຂ້າແມງໄມ້ນັ້ນ ເຮັດໃຫ້ທ່ານເປັນຫ່ວງຫລາຍ ຈົນວ່າທ່ານ
ຕ້ອງໄດ້ຊື້ໝາກໄມ້ແລະຜັກຕ່າງໆທີ່ປູກໂດຍທໍາມະຊາດເທົ່ານັ້ນ ສໍາລັບຄອບຄົວຂອງທ່ານ ແຕ່ການຈະຊື້ຜັກໝາກໄມ້ທີ່ປູກຕາມທໍາມະຊາດນັ້ນ ກໍບໍ່ແມ່ນທາງເລືອກສໍາລັບຊາວກໍາປູເຈຍ
ສ່ວນຫລາຍ ເນຶ່ອງຈາກວ່າຈໍາພວກຜັກແລະໝາກໄມ້ທີ່ປູກຕາມທໍາມະຊາດໂດຍບໍ່ໃຊ້ຢາຂ້າ
ແມງໄມ້ ຫລືປຸ໋ຍວິທະຍາສາດນັ້ນ ປົກກະຕິແລ້ວ ​ແມ່ນຈະແພງຫລາຍກວ່າ.

ພວກຄົ້ນຄວ້າຊາວ​ໂຮ​ລລັງກ່າວວ່າ ຖ້າຫາກວ່າລັດຖະບານທໍາການບັງຄັບໃຊ້ກົດໝາຍຫ້າມ
ຢາຂ້າແມງໄມ້ຈໍາພວກທີ່ວ່າອັນຕະລາຍທີ່ສຸດນັ້ນໄດ້ ຈໍານວນພວກຊາວນາຊາວສວນ ທີ່ຖືກ
ພິດຢາຂ້າແມງໄມ້ນັ້ນ ກໍຈະຕໍ່າລົງ.

ທາງຝ່າຍລັດຖະບານກໍາປູ​ເຈຍກ່າວວ່າ ຕົນກໍາລັງຮ່າງກົດໝາຍສະບັບໃໝ່ ທີ່ຈະລົງໂທດຜູ້
ຝ່າຝືນ ນໍາເຂົ້າຢາຂ້າແມງໄມ້ຊະນິດທີ່ຖືກສັ່ງຫ້າມນັ້ນ.

ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມ ກໍຍັງບໍ່ມີການກໍານົດເວລາສໍາລັບນໍາ​ເອົາກົດໝາຍກ່ຽວກັບຢາຂ້າແມງໄມ້ ອອກມາໃຊ້ເມື່ອໃດ​ເທື່ອ.

XS
SM
MD
LG