ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

ມຽນມາຮັບປາກວ່າ ຈະຢຸດໃຊ້ ກົດໝາຍເຊັນເຊີ ຫລືກວດກາຂ່າວ ໃນທ້າຍປີນີ້ (ເບິ່ງວີດີໂອ)

  • ທອງປານ ເທບວົງສາ

ມຽນມາ​ເປັນ​ປະ​ເທດ​ນຶ່ງ ທີ່​ມີ​ກົດໝາຍ​ເຊັນ​ເຊີຫລືກວດກາຂ່າວ ບາງ​ຂໍ້​ທີ່​ເຂັ້ມ​ງວດ​ທີ່​ສຸດໃນ ໂລກ ​ແຕ່​ລັດຖະບານ​ຊຸດ​ໃໝ່​ໄດ້​ເລິ່ມຮ່າງ​ ກົດໝາຍ​ດ້ານ​ສື່​ມວນ​ຊົນ​ຊຸດ​ໃໝ່ ຂຶ້ນມາ ທີ່​ຄາດ​ໝາຍກັນວ່າ ​ຈະມີ​ການ​ປ່ຽນ​ແປງ​ຄັ້ງ​ໃຫຍ່. Danielle Bernstein ຜູ້​ສື່​ຂ່າວ​ວີ​ໂອ​ເອ ມີລາຍ​ງານ ກ່ຽວ​ກັບ​ບັນຍາກາດ​ດ້ານສື່​ມວນ​ຊົນ​ ຢູ່ໃນນະຄອນຢ່າງກຸ້ງ ພາຍ​ໃຕ້​ການ​ປະຕິຮູບ ​ຊຶ່ງ​ທອງ​ປານຈະນໍາມາສະ​ເໜີ​ທ່ານ​.

ເບິ່ງວີດີໂອລາຍງານພາສາອັງກິດ:

ພວກ​ໜັງສືພິມ​ທີ່ໜ້າປົກລົງ​ພາບ​ຂອງ​ຜູ້​ນໍາ​ປະຊາທິປະ​ໄຕ ທ່ານ​ນາງ ອອງ ຊານ ຊູ​ຈີ ທີ່ຄັ້ງ​ນຶ່ງ​ເຄີຍ​ຖືກຫ້າມ​ນັ້ນ ​ແມ່ນມີຂາຍຢູ່ທົ່ວໄປ ​ໃນ​ຢາງ​ກຸ້ງ​ໃນ​ປັດຈຸບັນ​ນີ້. ​ແຕ່​ກົດໝາຍເຊັນ​ເຊີ ຫລືກວດກາຂ່າວ ​ທີ່​ມີ​ອາຍຸ 50 ປີ ທີ່​ຕົກ​ທອດ​ມາ​ຈາກ​ຍຸກ​ສັງຄົມ​ນິຍົມນັ້ນ ກໍຍັງ​ມີ​ຜົນ​ບັງຄັບ​ໃຊ້​ກັນ​ຢູ່.

ທີ່​ກອງ​ປະຊຸມ​ສໍາ​ມະ​ນາ​ບັ້ນ​ນຶ່ງ​ເມື່ອ​ໝໍ່ໆ​ມານີ້ ກ່ຽວ​ກັບ​ເສລີພາບ​ດ້ານ​ສື່​ມວນ​ຊົນ ທ່ານ Ye Htut ຈາກ​ກະຊວງ​ຖະ​ແຫລ​ງຂ່າວ ​ໄດ້ກ່າວໃຫ້ເຫດຜົນ ກ່ຽວກັບວ່າ ເປັນຫຍັງກົດໝາຍ​ເຊັນ​ເຊີ​ຍັງໃຊ້​ກັນ​ມາ​ຢູ່ ​ແຕ່ກໍຮັບປາກ​ວ່າ​ຈະຢຸດເຊົາໃຊ້ກົດໝາຍ​ນີ້​ພານ​ໃນ​ທ້າຍ​ປີ​. ທ່ານ Ye Htut ເວົ້າວ່າ:

“ພວກ​ເຮົາ​ຢາກ​ຮັກສາ​ສະຖຽນ​ລະ​ພາບ​ ແລະ​ກົດໝາຍ​ ແລະ​ຄວາມ​ເປັນ​
ລະບຽບຮຽບຮ້ອຍ​ຢູ່​ໃນ​ປະ​ເທດ​ຊາດ​ຂອງ​ພວກ​ເຮົາ.ໃນ​ລັດຖະບານ​ຊຸດ​ກ່ອນ
ກ່ອນປີ 1962 ນັ້ນ ​ເຮົາ​ມີ​ເສລີພາບ​ດ້ານການຂ່າວ​ຢູ່​ໃນ​ປະ​ເທດ​ຂອງ​ພວກ​
ເຮົາ ​ແຕ່​ແທນ​ທີ່​ຈະ​ແຈ້ງ​ຂ່າວໃຫ້​ມະຫາຊົນ​ທົ່ວ​ໄປ​ຊາບ ສື່​ມວນ​ຊົນ​ເອງກັບ​
ເປັນຕົວ​ສ້າງ​ວິ​ກິດ​ການ.”

ກຸ່ມ​ສື່​ມວນ​ຊົນ​ຂອງຊາວມຽນມາພັດ​ຖິ່ນ​ ກໍ​ໄດ້​ເຂົ້າຮ່ວມ​ກອງ​ປະຊຸມ​ສໍ​າມະ​ນາ​ຄັ້ງ​ນີ້ນໍາ. ສໍາລັບ​ບາງຄົນນັ້ນ ແມ່ນ​ເປັນ​ການ​ກັບ​ຄືນ​ໄປ​ຢ້ຽມຢາມ​ບ້ານເທື່ອ ທໍາອິດ​ ໃນ​ໄລຍະ 23 ປີ. ນາຍ Toe Zaw Latt ​ເປັນ​ຫົວໜ້າ​ຫ້ອງການ ສໍານັກງານຂ່າວໂທລະພາບ ສຽງ​ປະຊາທິປະ​ໄຕ​ຂອງ​ມຽນມາ​ ຫລື Democratic Voice of Burma ທີ່ປະເທດນໍເວ. ນາຍ Toe Zaw Latt ກ່າວວ່າ:

“ມື້​ວັນ​ອັງຄານ​ອາທິດ​ຜ່ານ​ມາ​ນີ້ ລັດຖະ ມົນຕີ​ກະຊວງ​ຖະ​ແຫລ​ງຂ່າວ ກໍ​ໄດ້
ມາທີ່​ນີ້. ລາວ​ໄດ້​ເວົ້າຢາງ​ເປີດ​ແປນ​ວ່າ ລັດຖະບານ​ຕັ້ງ​ໃຈ​ທີ່​ຈະ​ປ່ຽນ​ແປງ ​
ແລະ​ທໍາການ​ປະຕິ​ຮູບ ຊຶ່ງ​ເປັນ​ການໃຫ້​ກໍາລັງ​ໃຈ​ຫລາຍ. ທ່ານລັດຖະມົນຕີ​
ກ່າວ​ວ່າ ບົດບາດ​ຂອງລັດ​ໃນການ​ພັດທະນາ​ດ້ານ​ສື່​ມວນ​ຊົນ ​ກໍ​ຄື ການ​ໃຫ້​
ຄວາມ​ສະດວກ​ ບໍ່​ແມ່ນ​ຄວບ​ຄຸມ ຊຶ່ງ​ນັບ​ວ່າ​ມັນ​ເປັນ​ຖະ​ແຫລ​ງການ ທີ່​ໜ້າ​
ປະຫລາດ​ໃຈຫລາຍ​ສົມຄວນ​ ຈາກພັກ​ທີ່​ຮັບຜິດຊອບ​ປະ​ເທດ​ຊາດ​ເວລານີ້.”

ເຖິງ​ແມ່ນ​ວ່າ​ພວກ​ບັນນາທິການ​ແລະ​ນັກ​ຂ່າວ​ ໄດ້ພາກັນ​ຄາດ​ໝາຍໄວ້ວ່າ​ກົດໝາຍ​ເຊັນ​ເຊີຈະ​ສິ້ນ​ສຸດ​ລົງກໍ​ຈິງ ​ແຕ່ຕິດຕາມມາພ້ອມກັບ​ເສລີພາບ​ທີ່​ໄດ້​ມາ​ໃໝ່ໆນັ້ນ ກໍຄືຄວາມບໍ່ແນ່ນອນ ຢູ່ໃນ​ຕະຫລາດ​ທີ່ມີການແຂ່ງຂັນ​ກັນ​ສໍາ ​ຫລັບ​ຜູ້ຈັດ​ພິມທັງຫລາຍ​ ດັ່ງ​ເຊັ່ນນາຍ Ross Dunkley ​ເຈົ້າຂອງວາລະ ສານລາຍ​ສັບປະດາ ພາສາ​ອັງກິດ The Myanmar Times ນັ້ນ. ນາຍ Ross Dunkley ເວົ້າວ່າ:

“ມັນ​ຈະ​ເປັນ​ການ​ແຂ່ງ​ກັນ​ຢ່າງ​ດຸ​ເດືອດ​ທີ່​ສຸດ ຂ້າພະ​ເຈົ້າໝາຍ​ເຖິງ​ວ່າ
ມັນ​ເປັນ​ຈິງ​ຢ່າງ​ເດັດຂາດ ທີ່​ວ່າ​ ຈະ​ມີ​ພວກ​ໜັງສືພິມລາຍ​ວັນໂຜ່ໂຕຂຶ້ນມາ
ແລະພິມຈໍາໜ່າຍ. ບາດ​ແລ້ວ​ຂ້າພະ​ເຈົ້າຄິດ​ ວ່າ​ທ່ານຈະໄດ້​ເຫັນ​ໜັງສືພິມ​
ຕາ​ຍ​ໄປ​ຢ່າງ​ໜ້ອຍ 100 ສະບັບ​ໃນ​ປີ​ທໍ​າອິດ.”

ໜັງສືພິມ ມີວາງຂາຍຢູ່ທົ່ວໄປ ໃນນະຄອນຢ່າງກຸ້ງ
ໜັງສືພິມ ມີວາງຂາຍຢູ່ທົ່ວໄປ ໃນນະຄອນຢ່າງກຸ້ງ

ບາງ​ເລຶ່ອງນັ້ນແມ່ນຍັງ​ເປັນເລື່ອງທີ່ຫລໍ່
ແຫລມ ເວົ້າເຖິງບໍ່ໄດ້ຢູ່ ​ເຊັ່ນ​ເລື່ອງການ​
ກໍ່​ຕັ້ງ​ກໍາມະບານ ​ຄື​ເມື່ອ​ອາທິດກ່ອນ​ນັ້ນ ​
ລາຍງານຂ່າວ​ໃນ​ໜັງສືພິມ Myanmar
Times ກ່ຽວ​ກັບ​ກອງ​ປະຊຸມເທື່ອທໍາ
ອິດ​ຂອງ​ອັນ ທີ່ຈະກາຍມາ​ເປັນ​ກໍາມະ
ບານໃໝ່ ຫລືສະຫະພັນໃໝ່ຂອງ​ພວກ
ນັກ​ຂ່າວ​ອິດສະຫລະ​ຂອງ​ມຽນມານັ້ນ
ໄດ້​ຖືກຕັດອອກໄປ ໂດຍພວກເຊັນ​ເຊີ​
ຫລືພວກທີ່ກວດກາຂ່າວ.

ມີ​ໜັງສືພິມ​ລາຍ​ວັນ​ພຽງ​ສະບັບ​ດຽວ ​ຄື
the New Light of Myanmar ຫລື
ແສງສະຫວ່າງໃໝ່ຂອງມຽນມາ ທີ່​ລັດ​ເປັນຜູ້ຈັດພິມ​. ​ແຕ່​ວ່າກົດໝາຍ​ສະ​ບັບ​ໃໝ່​ທີ່ໃຫ້ເສລີ
ພາບ ກໍ​ອາດຈະ​ໝາຍ​ເຖິງການມີໜັງ​ສື​ພິມ​ລາຍ​ວັນ​ອິດສະຫລະ​ເປັນ​ເທື່ອ​ທໍາ​ອິດ​ ນັບ​ຕັ້ງ​ແຕ່
ປີ 1962 ​ເປັນ​ຕົ້ນມາ.

ຢ່າງໃດກໍຕາມ ສະຫະພັນນັກຂ່າວອິດສະລະກໍ​ກໍາລັງ​ຮ່າງ​ລັດຖະທໍາ​ມະນູນ​ຂອງ​ຕົນ​ຂຶ້ນມາຢູ່ ​ແຕ່​ກໍ​ຍັງ​ບໍ່ແຈ້ງ​ຂາວ​ເທື່ອ​ວ່າ​ ແມ່ນຫຍັງ​ຈະ​ມາ​ແທນ​ທີ່ ກະຊວງ​ຖະ​ແຫລ​ງຂ່າວ ​ໃນຖານະ​ເປັນ​ອົງກອນຄວບຄຸມ​ທີ່​ເປັນ​ອິດສະຫລະ ນັ້ນ. ນາງ Aye Aye Win ຜູ້​ສື່​ຂ່າວ AP ​ກໍ​ເປັນ​ຜູ້ນຶ່ງ​ໃນບັນດ​ຜູ້​ຮ່ວມ​ກໍ່​ຕັ້ງ​ສະຫະພັນໃໝ່ຂອງພວກນັກຂ່າວ​. ນາງ Aye Aye Win ກ່າວວ່າ:

“ໄດ້​ປີ​ນຶ່ງ​ແລ້ວ ທີ່​ລັດຖະບານ​ຊຸດ​ໃໝ່​ຂອງ​ມຽນມາໄດ້​ເຂົ້າມາ​ກໍາ​ອໍານາດ
ດັ່ງນັ້ນ​ ຂ້ອຍ​ຈຶ່ງ​ຄິດ​ວ່າ ​ມັນ​ເຖິງເວລາ​ທີ່​ພວກ​ອົງການ​ລະດັບ​ມີ​ອາຊີບ​ຕ່າງໆ​
ຄວນຈະ​ກໍ່​ຕັ້ງ​ສະມາຄົມ​ຂອງ​ພວກ​ເຂົາ​ເຈົ້າຂຶ້ນມາ​ເອງ ​ເພື່ອ​ຊ່ວຍ​ສະໜັບສະ
ໜຸນ ພິທັກ​ປົກ​ປ້ອງ​ພວກ​ເຂົາ​ເຈົ້າ ​ແລະ​ຊຸກຍູ້​ສົ່ງ​ເສີມ​ສິດທິ​ຂອງພວກ​ເຂົາ​ເຈົ້າ.”

ການ​ສິ້ນ​ສຸດ​ລົງ​ຂອງ​ກົດໝາຍ​ເຊັນ​ເຊີ ​ແລະ​ການ​ແຂ່ງຂັນ​ກັນທີ່ຈະມີ ເພີ່ມ​ຫລາຍ​ຂຶ້ນ​ນັ້ນ ​ແມ່ນ
ຈະ​ນໍາ​ມາຊຶ່ງການ​ປ່ຽນ​ແປງ​ຄັ້ງ​ຍິ່ງ​ໃຫຍ່​ສໍາລັບ​ວົງ​ການອຸດສາຫະກໍາ​ຂ່າວ​ຂອງ​ມຽນມາ ​ແລະ​
ສໍາລັບບັນດາ​ພວກ​ອຸບປະ​ໂພ​ກບໍລິ​ ໂພ​ກຂ່າວ​ຂອງ​ປະ​ເທດ​ນັ້ນນໍາ.

XS
SM
MD
LG