ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

ການກໍ່ການຮ້າຍ ຢູ່ເຂດເອເຊຍ ໄດ້ຫຼຸດລົງ ຫຼັງຈາກ ການໂຈມຕີຢູ່ສະຫະລັດ (ເບິ່ງວີດີໂອພາສາອັງກິດ)

  • ໄພສານ ວໍຣະຈັກ

ເຮືອບິນລຳທີ 2 ໂຈມຕີຕຶກສູນກາງການຄ້າໂລກ ທີ່ນະຄອນນິວຢອກ ໃນວັນທີ 11 ກັນຍາ ປີ 2001.

ການໂຈມຕີຕໍ່ສະຫະລັດອະເມຣິກາຂອງພວກກໍ່ການຮ້າຍໃນວັນທີ 11 ກັນຍາປີ 2001 ໃນຂັ້ນຕົ້ນນັ້ນໄດ້ກະຕຸກຊຸກຍູ້ກຸ່ມອິສລາມຫົວຮຸນແຮງຈັດຈຳນວນນຶ່ງໃນເຂດເອເຊຍ ແຕ່ ໃນໄລຍະນຶ່ງທົດສະວັດຜ່ານມານີ້ ໄພຂົ່ມຂູ່ຂອງພວກກໍ່ການຮ້າຍໃນເອເຊຍໄດ້ຫຼຸດນ້ອຍ ຖອຍລົງ ຫຼືບໍ່ກໍໄດ້ຖືກຈຳກັດໃຫ້ຢູ່ໃນເຂດທີ່ສອກຫຼີກຫ່າງໄກຈາກຫົວເມືອງສຳຄັນໆແລະ ຈຸດໝາຍປາຍທາງຂອງພວກນັກທ່ອງທ່ຽວ. ດັ່ງທີ່ຜູ້ສື່ຂ່າວຂອງວີໂອເອ Brian Padden ລາຍງານມາຈາກກຸງຈາກາຕ້າ ກໍແມ່ນວ່າຄວາມສຳເລັດໃນການເຮັດສົງຄາມຕໍ່ຕ້ານພວກ ກໍ່ການຮ້າຍຢູ່ໃນເຂດເອເຊຍ ສ່ວນນຶ່ງແລ້ວ ແມ່ນເປັນຍ້ອນການປະຕິບັດກົດໝາຍ ທີ່ໄດ້ ປະສິດທິຜົນ ແຕ່ນອກນັ້ນ ຍັງເປັນຍ້ອນເງື່ອນໄຂຕ່າງໆ ທີ່ໃຫ້ການສະໜັບສະໜຸນແບບ ຍືນຍົງຕໍ່ຂະບວນການກໍ່ການຮ້າຍນັ້ນ ແມ່ນບໍ່ໄດ້ມີເລີຍ ຢູ່ໃນເຂດສ່ວນໃຫຍ່ຂອງເອເຊຍ.

ຫຼັງຈາກໄດ້ເຫັນການຕອບໂຕ້ຂອງກອງທັບສະຫະລັດ ຕໍ່ການໂຈມຕີກໍ່ການຮ້າຍຢູ່ອະເມຣິກາ
ໃນປີ 2001 ນັ້ນແລ້ວ ບັນດາກຸ່ມຫົວຮຸນແຮງອິສລາມຂອງອິນໂດເນເຊຍ ກໍໄດ້ຫັນປ່ຽນຈຸດ
ເພັ່ງເລັງຂອງຕົນຈາກການໂຈມຕີພວກທີ່ນັບຖືສາສະໜາຄຣິສຕ໌ໃນເຂດທ້ອງຖິ່ນ ໄປໃສ່ການ
ເຮັດສົງຄາມສັກສິດຈີຮາດ ຕໍ່ຕ້ານພວກຕາເວັນຕົກ ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງກຸ່ມກໍ່ການຮ້າຍ
ຂ້າມຊາດອາລກາຍດາ. ການປ່ຽນແປງໃນຍຸດທະສາດທີ່ວ່ານີ້ໄດ້ນຳພາໂດຍກົງໄປສູ່ການວາງ
ລະເບີດຢູ່ເກາະບາຫຼີໃນປີ 2002 ທີ່ເຮັດໃຫ້ມີຜູ້ເສຍຊີວິດ 200 ກວ່າຄົນຊຶ່ງສ່ວນໃຫຍ່ແລ້ວ
ເປັນພວກນັກທ່ອງທ່ຽວຊາວອອສເຕຣເລຍ. ມີການໂຈມຕີອື່ນໆທີ່ຕິດຕາມມາ ອີກຼຫາຍໆຄັ້ງ. ແຕ່ການດຳເນີນຄວາມພະຍາຍາມຂອງພວກເຈົ້າໜ້າທີ່ປະຕິບັດກົດໝາຍ ເພື່ອລົບກວນແລະ
ທັບມ້າງກຸ່ມກໍ່ການຮ້າຍ ພາຍໃນໄລຍະ 10 ປີຜ່ານມານີ້ ແມ່ນໄດ້ປະສົບກັບຄວາມສຳເລັດ
ແລະການດຳເນີນຄະດີຢ່າງເປັນການເປີດເຜີຍ ໄດ້ຫັນປ່ຽນຫາງສຽງຂອງມະຫາຊົນຕໍ່ຕ້ານບັນ
ດາກຸ່ມທີ່ພົວພັນນຳການສັງຫານປະຊາຊົນທີ່ບໍ່ມີຄວາມຜິດ.

ທ່ານນາງ Sidney Jones ນັກວິເຄາະໃນດ້ານຄວາມໝັ້ນຄົງກ່ຽວກັບເຂດເອເຊຍຕາເວັນ
ອອກສຽງໃຕ້ຂອງກຸ່ມຮັບມືກັບວິກິດການນາໆຊາດ ກ່າວວ່າ ນອກນັ້ນແລ້ວ ຍຸດທະສາດໃນ
ການໂຈມຕີເປົ້າໝາຍຂອງປະເທດຕາເວັນຕົກ ຍັງໄດ້ພິສູດໃຫ້ເຫັນ ໃນໄລຍະຜ່ານມານີ້ວ່າ
ບໍ່ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຢູ່ໃນວົງການພວກຫົວຮຸນແຮງໃນເຂດທ້ອງຖິ່ນ.

ທ່ານນາງ Jones: “ຜູ້ຄົນທີ່ເຂົ້າພົວພັນນຳຂະບວນການຫົວຮຸນແຮງໄດ້ພາກັນເຂົ້າ
ພົວພັນຢ່າງຖ້ວມລົ້ນກໍຍ້ອນເຫດຜົນທ້ອງຖິ່ນ ເຖິງແມ່ນຄວາມສາມັກຄີພ້ອມພຽງ
ກັບຊາວມຸສລິມ ທີ່ຖືກປະຫັດປະຫານຢູ່ໃນຕ່າງປະເທດ ເປັນພາກສ່ວນທີ່ສຳຄັນ
ໃນການໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ກໍຈິງ ແຕ່ແຮງຂັບດັນແມ່ນມາຈາກທ້ອງຖິ່ນ.”

ໜ່ວຍສືບສວນຂອງຕຳຫຼວດອິນໂດເນເຊຍ ພວມກວດກາເບິ່ງບ່ອນທີ່ ປື້ມບັນຈຸລະເບີດ ໄດ້ແຕກຂຶ້ນ ທີ່ນະຄອນຫຼວງຈາກາຕ້າ (16 ມີນາ 2011)
ໜ່ວຍສືບສວນຂອງຕຳຫຼວດອິນໂດເນເຊຍ ພວມກວດກາເບິ່ງບ່ອນທີ່ ປື້ມບັນຈຸລະເບີດ ໄດ້ແຕກຂຶ້ນ ທີ່ນະຄອນຫຼວງຈາກາຕ້າ (16 ມີນາ 2011)

ທ່ານນາງເວົ້າວ່າ ເວລານີ້ກຸ່ມ
ຫົວຮຸນແຮງຈັດອິນໂດເນເຊຍ
ໃນປັດຈຸບັນນີ້ ພວມຫັນປ່ຽນ
ກັບຄືນໄປສູ່ ການໂຈມຕີເປົ້າ
ໝາຍທ້ອງຖິ່ນ. ການໂຈມຕີກໍ່
ການຮ້າຍທີ່ສຳຄັນເທື່ອລ່າສຸດ
ແມ່ນການວາງລະເບີດໃສ່ໂຮງ
ແຮມ 2 ຫຼັງໃນປີ 2009 ທີ່
ນະຄອນຫຼວງຈາກາຕ້າ ແຕ່
ການໂຈມຕີຕໍ່ພວກສາສະໜາ
ກຸ່ມນ້ອຍໃນເຂດທ້ອງຖິ່ນແລະ
ຕໍ່ຕຳຫຼວດແມ່ນພວມເພີ່ມທະ
ວີຂຶ້ນ.

ທີ່ປະເທດມາເລເຊຍ ຟີລິບປິນ
ຈີນ ແລະໄທ ບັນຫາທີ່ຂັບດັນ
ໃຫ້ກຸ່ມອິສລາມຫົວຮຸນແຮງ ກໍ
ແມ່ນມາຈາກເຂດທ້ອງຖິ່ນເຊ່ນ
ກັນ.

ຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງໄທ ການວາງລະເບີດແລະການໂຈມຕີແບບບໍ່ເລືອກໜ້າຕໍ່ພົນລະເຮືອນແມ່ນ
ໄດ້ມີການຖິ້ມໂທດໃສ່ ຂະບວນການກະບົດຂອງພວກມຸສລິມທີ່ຕໍ່ສູ້ ເພື່ອຄວາມເປັນເອກກະ
ລາດ.

ທ່ານສຣີສົມພົບ ຈິດພິຣົມສຣີຜູ້ອຳນວຍການກຸ່ມສັງເກດການເບິ່ງການກໍ່ກະບົດໃນເຂດພາກ
ໃຕ້ຂອງໄທກ່າວວ່າກຸ່ມຕ່າງໆທີ່ພົວພັນໃນການກໍ່ຄວາມຮຸນແຮງຢູ່ໃນປະເທດໄທບໍ່ໄດ້ມີສ່ວນ
ພົວພັນກັບບັນດາອົງການກໍ່ການຮ້າຍນາໆຊາດ. ທ່ານເວົ້າວ່າ ຮາກເຫງົ້າຂອງບັນຫາຂັດ
ແຍ້ງແມ່ນກ່ຽວກັບການຈຳແນກກີດກັນຕໍ່ຊາວມາເລຫຼາຍກວ່າແນວຄິດທາງດ້ານສາສະໜາ.

ທ່ານສຣີສົມພົບເວົ້າວ່າ “ຄວາມເປັນເອກກະລັກແບບນີ້ ໄດ້ຖືກກົດຂີ່ ຫຼືບໍ່ກໍຖືກປາບ ປາມໂດຍລັດຖະບານກາງໃນໄລຍະຫຼາຍໆທົດສະວັດ. ທ່ານອາດສາມາດເວົ້າໄດ້
ວ່າເມື່ອ 100 ປີກ່ອນ ມັນໄດ້ມີວິວັດທະນາການມາ ນັບແຕ່ເຂດດັ່ງກ່າວໃນພາກ
ໃຕ້ຂອງໄທໄດ້ຖືກຜະໜວກຫຼືປະກາດໂຮມເຂົ້າເປັນດິນແດນຂອງປະເທດໄທຫຼືລາດ
ຊະອານາຈາກໄທ.”

ທ່ານກ່າວວ່າ ບັນຫາຂັດແຍ້ງດັ່ງກ່າວ ຈະດຳເນີນຕໍ່ໄປແບບຄ່ອຍໆຈົນກວ່າການແກ້ໄຂທາງ ດ້ານການເມືອງຈະສາມາດບັນລຸກັນໄດ້.

ເບິ່ງວີດີໂອລາຍງານພາສາອັງກິດ:

ສ່ວນຢູ່ຈີນ ກໍໄດ້ມີເຫດຮ້າຍທີ່ຮຸນແຮງແລະຄວາມເຄັ່ງຕຶງຢູ່ທີ່ແຂວງຊິນຈຽງທາງພາກຕາເວັນ ຕົກລະຫວ່າງປະຊາຊົນມຸສລິມເຜົ່າວີເກີ້ແລະພວກຊາວຮັນທີ່ຍົກຍ້າຍເຂົ້າໄປຢູ່. ທ່ານ Chien
peng Chung ຮອງສາດສະດາຈານສອນວິຊາລັດຖະສາດທີ່ມະຫາວິທະຍາໄລ Lingnan
ທີ່ຮົງກົງກ່າວວ່າບັນຫາທາງດ້ານເສດຖະກິດແມ່ນເປັນໝາກຫົວໃຈຂອງບັນຫາຂັດແຍ້ງແລະ
ມາຮອດປັດຈຸບັນ ຈີນກໍບໍ່ໄດ້ໃຊ້ການຂົ່ມຂູ່ຂອງພວກກໍ່ການຮ້າຍທຳການປາບປາມພວກມຸສ
ລິມກຸ່ມນ້ອຍທີ່ມີຄວາມບໍ່ພໍໃຈນັ້ນ.

ສາດສະດາຈານ Chung ເວົ້າວ່າ “ຂ້າພະເຈົ້າ ບໍ່ສາມາດເວົ້າໄດ້ວ່າ ໄດ້ມີການປາບ
ປາມຢ່າງເປັນລະບົບຕໍ່ພວກຊົນກຸ່ມນ້ອຍກ່ຽວກັບຄວາມບໍ່ພໍໃຈຂອງພວກເຂົາເຈົ້າ.
ແນ່ນອນຈົນເທົ່າ ແລະນອກຈາກວ່າ ມັນເກີດເປັນຄວາມຮຸນແຮງຂຶ້ນ ຫຼັງຈາກນັ້ນ
ລັດຖະບານຈີນຈຶ່ງມີທ່າທາງວ່າຈະເອົາມາດຕະການບາງຢ່າງ.”

ທ່ານກ່າວວ່າ ຈີນພວມເອົາບາດກ້າວໃນທິດທາງທີ່ຖືກຕ້ອງເພື່ອແກ້ໄຂສາເຫດຂອງບັນຫາ
ຂັດແຍ້ງໂດຍໃຫ້ທຶນການສຶກສາຂັ້ນມະຫາວິທະຍາໄລຈຳນວນນຶ່ງ ແລະວຽກການນຳລັດຖະ ບານແກ່ຊາວວີເກີ້ທີ່ເປັນຊົນກຸ່ມນ້ອຍ.

ແຕ່ປະເທດອິນໂດເນເຊຍ ຊຶ່ງມີປະຊາກອນຊາວມຸສລິມຫຼາຍທີ່ສຸດໃນໂລກນັ້ນ​ແມ່ນບ່ອນທີ່
ໄພຂົ່ມຂູ່ຂອງພວກກໍ່ການຮ້າຍໃຫຍ່ຫຼວງ​ທີ່ສຸດ ລຸນຫຼັງການໂຈມຕີໃນວັນທີ 11 ເດືອນກັນ
ຍາ.

ທ່ານ​ນາງ Jones ນັກວິ​ເຄາະ​ທາງ​ດ້ານ​ຄວາມ​ໝັ້ນຄົງກ່າວ​ວ່າ ​ໃນ​ຂະນະ​ທີ່ການທັບ​ມ້າງ
ກຸ່ມ​ຫົວຮຸນ​ແຮງ​ຕ່າງໆ​ແລະ​ແກ້​ໄຂ​ບັນຫາ​ຄວາມ​ບໍ່ພໍ​ໃຈ​ຢ່າງ​ແທ້​ຈິງ ​ມີຄວາມ​ສຳຄັນ​ນັ້ນ
ຄວາມ​ສຳ​ເລັດ​ຂອງ​ອິນ​ໂດ​ເນ​ເຊຍ​ໃນ​ການຫຼຸດຜ່ອນ​ການ​ໂຈມກໍ່​ການ​ຮ້າຍ ​ສ່ວນ​ນຶ່ງ​ແມ່ນ
ເນື່ອງ​ມາ​ຈາກ​ການ​ເຕີບ​ໃຫຍ່​ຂະຫຍາຍ​ໂຕ​ຂອງ​ການປົກຄອງ​ແບບ​ປະຊາທິປະ​ໄຕ.

ທ່ານ​ນາງ Jones ​ເວົ້າວ່າ “ຖ້າ​ທ່ານ​ຫາກ​ເບິ່ງ​ໄປ​ຍັງ​ບ່ອນ​ທີ່​ມີ​ການ​ກໍ່​ການຮ້າຍ​ເກີດ​
ຂຶ້ນນັ້ນ ຕາມ​ປົກກະຕິ​ແລ້ວ​ແມ່ນ​ມີ​ມູນ​ເຫດ​ຢູ່ 3 ປະການ ຄື​ບ່ອນດັ່ງກ່າວ​ແມ່ນ​ຢູ່​
ພາຍ​ໃຕ້​ການ​ຢຶດຄອງ ເຊ່ນ​ປາ​ແລ​ສ​ໄຕ​ນ໌ຫຼື Chenchnya ຫຼືສະຖານ​ທີ່​ແຫ່ງ​ນັ້ນ
ປະ​ເຊີນ​ກັບ​ການ​ກົດ​ຂີ່​ຂອງ​ລັດຖະບານ ຫຼືບໍ່​ກໍ​ສ້າງ​ຄວາມບາດໝາງ​ໃຫ້​ແກ່​ປະຊາ​
ຄົມ​ພວກ​ອົບ​ພະຍົບແລະ​ອິນ​ໂດ​ເນ​ເຊຍ​ກໍ​ບໍ່​ມີທັງ 3 ຢ່າງ​ທີ່​ກ່າວ​ມາ​ຂ້າງ​ເທິງ​ນັ້ນ.”

ຂະນະ​ທີ່​ການ​ກໍ່​ການ​ຮ້າຍ​ຢູ່​ເອ​ເຊຍ ມາ​ຮອດ​ປັດຈຸບັນ​ນີ້ ຍັງ​ສາມາດ​ຄວບ​ຄຸມ​ໄດ້​ຢູ່ ​ແຕ່​ທ່ານ
ນາງ Jones ກໍ​ເວົ້າວ່າ ພວກ​ເຈົ້າໜ້າ​ທີ່​ແລະສາທາລະນະ​ຊົນ ຕ້ອງ​ໄດ້​ສືບ​ຕໍ່​ເຝົ້າລະວັງ​ແມ່ນ
ແຕ່​ພວກ​ຫົວ​ຮຸນ​ແຮງ​ຈັດຈຳນວນ​ນ້ອຍໆ ທີ່ຕັ້ງ​ໃຈ​ຈະ​ໃຊ້​ຄວາມ​ຮຸນ​ແຮງ​ ເພື່ອ​ບີບ​ບັງຄັບ​ໃຫ້
ປະຕິບັດ​ຕາມ​ຄວາມ​ປາດ​ຖະໜາ​ຂອງພວກ​ເຂົາ​ນັ້ນ.

XS
SM
MD
LG