ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

ວັນພະຫັດ, 06 ຕຸລາ 2022

​ການ​ສຳ​ຫລວດ​​ສຸ​ຂະ​ພາບຈິດ ​​ອະ​ດີດ​ອົບ​ພະ​ບົບ​ອິນ​ດູ​ຈີນຂອງມະ​ຫາ​ວິ​ທະ​ຍາ​ໄລ ຊິ​ຄາ​ໂກ


​ຍາ​ນາງ​ນ້ອຍ ເຈິມ​ຈັນ ຜູ້​ຊ່​ວຍ​ສຳ​ຫລວດ​ຈິດຕະ​ແພດ ທີ່​ມະ​ຫາ​ວິ​ທະ​ຍາ​ໄລ​ຊິ​ຄາ​ໂກ

ສະບາຍດີທ່ານຜູ້ຟັງທີ່ເຄົາລົບ ໃນ​ລາຍ​ການ​ຊີ​ວິດ​ຊາວ​ລາວ ​ໃນ​ຕ່າງ​ແດນ ​ຂອງວີ​ໂອ​ເອ ​ປະ​ຈຳແລງ​ວັນ​ພະ​ຫັດ​ມື້​ນີ້ ເຮົາ​ຈະ​ນຳ​ເອົາການ​ໂອ້​ລົມກັບ​ຍາ​ນາງ​ນ້ອຍ ເຈີມ​ຈັນ ຜູ້​ຊ່ວຍຈິດ​ຕະແພດ​ຢູ່​ມະ​ຫາ​ວິ​ທະ​ຍາ​ໄລ​ຊິ​ຄາ​ໂກທີ່​ກຳ​ລັງ​ທຳ​ການ​ ຄົ້ນ​ຄວ້າ ກ່ຽວ​ກັບ​ປະ​ສົບ​ການ​ອົບ​ພະ​ຍົບ​ອິນ​ດູ​ຈີນ ທີ່​ໄດ້ຫ​ລົບ​ໜີ​ຈາກໄພສົງ​ຄາມ​ຫວຽດ​ນາມ ​ເມື່ອ​ສີ່​ທົດ​ສະ​ວັດ​ກ່ອນ ແລະການ​ສຳຫລວດ ​ເພື່ອ​ເກັບ​ກຳ​ຂໍ້​ມູນ​ຈາກບັນ​ດາ​ພໍ່​ແມ່ ຕິດ​ຕາມ​ດ້ວຍ​ລູກ ແລະ​ຫລານ ທີ່​ໄດ້ມ​າເຕີບ​ໃຫຍ່ ແລະ​ເກີດ​ຢູ່​ໃນ​ສະ​ຫະ​ລັດ ເພື່ອ​ຢາກ​ຮູ້​ວ່າ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ມີ​ປະ​ສົບ​ການ ແລະໄດ້ຖ່ອຍ​ທອດບັ​ນ​ຫາດ້ານຈິດໃຈ​ນີ້​ຢ່າງໃດ ຊຶ່ງ ​ກິ່ງ​ສະ​ຫວັນ ຈະ​ນຳ​ມາ​ສະ​ເໜີ​ທ່ານ ໃນ​ອັນ​ດັບ​ຕໍ່​ໄປ.

ມະ​ຫາ​ວິ​ທະ​ຍາ​ໄລ​ຊິ​ຄາ​ໂກ (University of Chicago) ຕັ້ງ​ຢູ່​ທາງ​ພາກ​ເໜືອ​ຕອນ​ກາງ​ຂອງ​ສະ​ຫະ​ລັດ ກຳ​ລັງ​ດຳ​ເນີນໂຄງ​ການ​ສຳ​ພາດ​ອະ​ດີດ​ອົບ​ພະ​ຍົບ​ອິນ​ດູ​ຈີນ ​ທີ່ໄດ້​ເດີ​ນທາງ​ມາ​ຈາກ​ລາວ ກຳ​ປູເຈຍ ແລະ ​ຫວ​ຽດ​ນາມ ເມື່ອ​ສີ່​ທົດ​ສະ​ວັດ​ກ່ອນ. ຈຸດ​ປະ​ສົງ​ກໍເພື່ອເກັບ​ກຳ​ຂໍ້​ມູນ​ ແລະ​ຢາກ​ຮູ້ວ່າ ລູກຫລານ ຂອງ​ອະ​ດີດຊ​າວ​ອົບ​ພະ​ຍົບເຫລົ່າ​ນີ້ ໄດ້​ຮັບ​ຜົນ​ກະ​ທົບ​ຈາກ​ໄພສົງ​ຄາມ​ອິນ​ດູ​ຈີນ ​ທີ່​ພໍ່​ແມ່ນຂອງ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ໄດ້​ມີ​ປະ​ສົບ​ການ ແລະ​ໄດ້ຖືກ​ຖ່າຍ​ທອດ​ມ​າ​ສູ່ເຂົາ ​ເຈົ້​າ​ຢ່າງ​ໃດໃນໄລ​ຍະ​ສີ່​ທົດ​ສະ​ວັດ​ທີ່​ຜ່ານ​ມາ.

ໂຣກຈິດ ຫລື​ໂຣກ​ປະ​ສາດ ພາ​ສາ​ອັງ​ກິດ​ຮ້ອງວ່າ mental illness ນາຍ​ແພດ​ປິ່ນ​ປົວ​ໂຣກ​ຈິດ​ຮ້ອງວ່າ Psychiatrist​. ​ໂຣກ​ຈິດເກີດ​ມາ​ຈາກ​ຫຼາຍບັນ​ຫາທີ່​ສະຫ​ລັບ​ຊັບຊ້ອນ​ໃນ​ສັງ​ຄົມ​ຊີ​ວິດ ເຊັ່ນ​ວ່າ ກັງ​ວົນ​ໃຈ ອຸກໃຈ ຜິດ​ຫວັງ ແລະເສຍ​ໃຈ​ຍ້ອນ​ສາ​ເຫດຕ່າງໆ ທີ​່ເຮັດ​ໃຫ້ເກີດ​ຄວາມຫງອຍ​ເຫງົາແລະ​ບາງ​ຄັ້ງ​ສະ​ແດງ ​ປະ​ຕິ​ກິ​ລິ​ຍາ​ອອກ​ມາ​ແບບ​ບໍ່ປົກ​ກະ​ຕິ. ໂ​ຣກ​ຈິດ​ຍັງເກີດ​ມາ​ຈາກກຳ​ມະ​ພັນທີ່​ມີ​ຢູ່​ໃນ​ຄອບ​ຄົວ. ​ຢູ່​ໃນປະ​ເທດອຸດ​ສາ​ຫະ​ກຳ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ມີນາຍ​ແພດ ທີ່​ສຳ​ເລັດ​ຫລັກ​ສູດ​ຮຽນຝ່າຍ​ໂຣກ​ຈິດ ມີ​ຄ​ລິ​ນິກ​ປິ່ນ​ປົວ ແລະໃຫ້​ຄຳ​ແນະ​ນຳ​ກ່ຽວ​ກັບ​ເລື້ອງ​ນີ້.

ແຕ່​ກົງ​ກັນ​ຂ້າມ ຢູ່ໃນ​ບັນ​ດາປະ​ເທດທີ່ກຳ​ລັງ​ພັດ​ທະ​ນາ ປະ​ຊາ​ຄົມ​ຍັງບໍ່​ສາ​ມາດ​ເຂົ້າ​ໃຈ​ເຖິງ​ບັນ​ຫາ​ໂຣກ​ຈິດ ຊຶ່ງປະ​ເພ​ນີ​ທີ່ເຫັນ​ວ່າ ໂ​ຣກ​ຈິດເປັນ​ເລື້ອງ​ອັບ​ອາຍ​ແກ່​ຕົນ​ເອງ ແລະຄອບ​ຄົວ. ເພາະ​ສະ​ນັ້ນ​ບັນ​ຫາ​ນີ້ໄດ້​ຖືກປົກ​ປິດ​ ແລະ​ປ່ອຍໄວ້ຕາມ​ລໍ​າ​ພັງ. ນອກ​ຈາກ​ນັ້ນ ​ຍັງ​ບໍ່ມີນາຍ​ແພດ​ໃຫ້​ການ​ປິ່ນ​ປົວ ​ບໍ່​ມີຄ​ລິ​ນິກ​ ແລະຫລັກ​ສູດ​ການ​ສອນ​ຢູ່​ໃນສະ​ຖາ​ບັນການ​ສຶກ​ສາ​ຊັ້ນ​ສູງ​.

ຍາ​ນາງ​ນ້ອຍ ເຈີມ​ຈັນ ປັດ​ຈຸ​ບັນ​ກຳ​ລັງ​ຕຽມ​ເອົາ​ປະ​ລິນ​ຍາ​ເອກ​ຝ່າ​ຍຢາ​ພື້ນ​ເມືອງ ແມ່ນ​ຜູ້​ນຶ່ງ​ທີ່​ໄດ້​ຊ່ວຍ​ສຳ​ພ​າດ ​ເກັບ​ກຳ​ຂໍ້​ມູນ​ຈາກ​ຊາວ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກັນ ​ເຊື້ອ​ສາຍ​ລາວ ກ່ຽວ​ກັບ​ປະ​ສົບ​ກ​ານ ຫລົບ​ໜີ​ຈາກ​ໄພ​ສົງ​ຄາມ ​ແ​ລະ​ຄວາມຍ້ານ​ກົວ​ຕ່າງໆ ທີ່ຍັງ​ເກັບ​ກຳ​ເອົາ​ໄວ້​ໃນ​ໃຈ ຊຶ່ງ​ຍາ​ນາງ​ນ້​ອຍ​ກ່າວສູ່ ວີ​ໂອ​ເອ ຟັງ​ດັ່ງ​ນີ້:

ລິງໂດຍກົງ

​ເປັນ​ເວ​ລາ​ສີ່​ທົດ​ສະ​ວັດ​ທີ່​ຜ່ານ​ມາ ບາດ​ແຜ​ດ້ານ​ຈິດ​ໃຈຫລາຍໆ​ຢ່າງ​ຂອງ​ຊ​າວ​ອົບ​ພະ​ຍົບ ​ທີ່​ມີ​ປະ​ສົບ​ການ​ຈາກໄພ​ສົງ​ຄາມ ຍັງ​ຖືກ​ປົກ​ປິດ​ໄວ້ ​ມາ​ຈົນ​ເຖິງ​ເທົ່າ​ປັດ​ຈຸ​ບັນ ເຊັ່ນ​ຄວາມ​ຢ້ານ​ກົວ ແລະຄວາມ​ອັບ​ອາຍຕ່າງໆ ໃນອັນ​ທີ່​ນັກ​ວິ​ຊາ​ການ​ເຫັນ​ວ່າ ​ເປັນ​ໂຣກ​ຈິດ​ທີ່​ຜູ້​ມີ​ບັນ​ຫາ​ບໍ່ຮັບ​ຮູ້ ຊຶ່ງ​ຍາ​ນາງ​ນ້ອຍ ກ່າວ​ຕໍ່​ໄປ​ອີກວ່າ:

ລິງໂດຍກົງ

ຍາ​ນາງ​ນ້ອຍ​ກ່າວ​ວ່າ ຊາວ​ກຳ​ປູ​ເຈຍ​ ເປັນ​ກຸ່ມ​ທີ່ໄດ້​ຮັບຜົນ​ກະ​ທົບຮ້າຍ​ແຮງ​ທີ່​ສຸດ ​ຈາກ​ການ​ຂ້າ​ລ້າງ ພາຍ​ໃຕ້ລະ​ບອບຂະ​ເໝນ​ແດງ. ​ເພາະ​ສະ​ນັ້ນການສຳ​ພາດ​ມີຄວາມ​ຍາກ​ລຳ​ບາກເປັນ​ພິ​ເສດ ເພາະ​ຊາວ​ກຳ​ປູ​ເຈຍບໍ່​ຢາກ​ກ່າວ​ເຖິງເລື້ອງ​ນີ້​ອີກ. ສຳ​ລັບ​ຄົນ​ລາວ​ແລ້ວ ຍັງມີ​ບັນ​ຫາ​ຄວາມ​ຢ້ານກົວຕ່າງ​ໆ​ນາໆ ແລະ​ບໍ່​ກ້າ​ລະ​ບາຍ​ອອກ​ມາ ຊຶ່ງ​ຍາ​ນາງ​ນ້ອຍ​ກ່າວ​ຕໍ່​ໄປ​ວ່າ​:

ລິງໂດຍກົງ

ການ​ສຳ​ພາດ​ເກັບ​ກຳ​ເອົາ​ຂໍ້​ມູນ​ ຈາກປະ​ສົບ​ການ ​ຂອງ​ຊາວ​ອົບ​ພະ​ຍົບ​ອິນ​ດູ​ຈີນ ໄດ້​ສິ້​ນ​ສຸດ​ລົງ​ໄປ​ແລ້ວ ແລະຍ​າ​ນາງ​ນ້ອຍ ໄດ້​ກ່າວ​ສະ​ຫລຸບສູ່ ວີ​ໂອ​ເອ ຟັງ​ດັ່ງ​ນີ້:

ລິງໂດຍກົງ

​ຊາວ​ອົບ​ພະ​ຍົບ​ອິນ​ດູ​ຈີນ ໄດ້​ເຂົ້າ​ມາ​ຕັ້ງ​ຖິ່ນ​ຖານ​ຢູ່​ໃນ​ສະ​ຫະ​ລັດ ແລະ​ປະ​ເທດ​ຕ່າງໆ​ມາ​ເປັນ​ເວ​ລາກວ່າສີ່​ທົດ​ສະ​ວັດ​ແລ້ວ. ​ເຂົາເຈົ້າປະ​ສົບ​ຜົນ​ສຳ​ເລັດ​ຫລາຍ​ຢ່າງ ​ເຖິງ​ແມ່ນວ່າບັນ​ດາ​ປະ​ເທດເຫລົ່າ​ນີ້ ​ມີ​ເສ​ລີພ​າບ ແລະ​ຊາ​ທິ​ປະ​ໄຕ​ ໃນ​ການ​ປາກ​ເວົ້າ ແຕ່​ປະ​ສົບ​ການ​ຄວາມ​ຊອກ​ຊ້ຳ​ຂອງ​ຊີ​ວິດ ອັນ​ເກີດຈາກ​ໄພ​ສົງ​ຄາມ​ຍັງ​ສືບ​ຕໍ່ເກັບເປັນຄວາມລັບ ແລະ​ຢ້ານ​ກົວ​ຢູ່ອີກຕໍ່​ໄປ.

ທ່ານອາດຈະມັກເລື້ອງນີ້ຄືກັນ

XS
SM
MD
LG