ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

ຄວາມບໍ່ຍຸດຕິທໍາ ໃນ ກົດໝາຍສະຫະລັດ ກ່ຽວກັບ ການຕັດສິນໂທດ ຄ້າຢາເສບຕິດ (ວີດິໂອ ຮຽນພາສາອັງກິດ)

  • Jim Tedder
  • ດຣ. ສິມມາລາ

ເຮົາ​ຂໍ​ສະ​ເໜີ ສາລະຄະດີທີ່​ໜ້າ​ສົນ​​ໃຈທົ່ວໄປ ຂອງພະ​ແນ​ກພາສາ​ອັງກິດ​ພິ​ເສດ ຫລື Special English General Interest Report ຂອງວີໂອເອ ກ່ຽວກັບບັນຫາຄວາມບໍ່ຍຸດຕິທໍາ ໃນລະ ບົບກົດໝາຍຂອງສະຫະລັດ ໃນການ ຕັດສິນໂທດດ້ານການ​ຄ້າຢາເສບຕິດ. ຜູ້ສື່ຂ່າວ VOA Jim Tedder ມີລາຍລະອຽດເລື້ອງນີ້ ຊຶ່ງບົວສະຫວັນ ຈະນໍາມາສະເໜີທ່ານ ໃນອັນດັບຕໍ່ໄປ:

ເບິ່ງວີດິໂອພາສາອັງກິດກ່ຽວກັບເລື້ອງນີ້

ໃນປີ 1998, ທ້າວລໍເຣນສ໌ ​ແກຣິສັນ (Lawrence Garrison) ແລະນ້ອງຊາຍ ທ້າວ​ລາ
​ມ້ອນ​ທ໌ (Lamont) ເປັນນັກສຶກສາທີ່ມະຫາວິທະຍາໄລ Howard ຢູ່ໃນນະຄອນຫລວງ
ວໍຊິງຕັນ. ພວກເຂົາເຈົ້າທັງສອງ ເຮັດວຽກໃຫ້ ກະຊວງຍຸດຕິທໍາ ແລະມີແຜນທີ່ຈະເຂົ້າຮຽນ
ໃນ ໂຮງຮຽນກົດໝາຍ. ແຕ່ວ່າ ຊາຍຜູ້ນຶ່ງທີ່ແປງລົດໃຫ້ເຂົາເຈົ້າ ຖືກຈັບ​ໃນ​ຂໍ້​ຫາຄ້າຢາເສບ
ຕິດ. ຜູ້ກ່ຽວບອກ ພວກສືບສວນສອບສວນວ່າ ສອງອ້າຍນ້ອງແກຣິສັນ ​ໄດ້ມີສ່ວນກ່ຽວ
ຂ້ອງພົວພັນນໍາ.

ທ້າວ ລໍເຣນສ໌ ​ເວົ້າວ່າ: “ແລະພວກເຂົາເຈົ້າກໍສອບປາກ​ຄໍາຂ້ອຍ. ໃນຕອນນັ້ນ ພວກ
ເຂົາເຈົ້າເອົາຮູບ Tito Abea ໃຫ້ຂ້ອຍເບິ່ງ ແລ້ວຖາມຂ້ອຍວ່າ ເຈົ້າເຄີຍເຫັນຄົນຜູ້ນີ້ບໍ່?
ຂ້ອຍຕອບວ່າ ‘ເຄີຍເຫັນ ລາວແປງລົດໃຫ້ຂ້ອຍ.’”

ຊາຍແປງລົດຜູ້ນັ້ນ ສາມາດຖືກຕັດສິນ​ໂທດ ໃຫ້ຈໍາຄຸກດົນເຖິງ 10 ປີ ໄດ້ ຍ້ອນຂາຍຢາ
ເສບຕິດ. ມີວິທີດຽວທີ່ຈະສາມາດຫລຸດໄລຍະເວລາຕິດຄຸກລົງໄດ້ ກໍຄືບອກວ່າ ມີຜູ້ອື່ນ
ກ່ຽວຂ້ອງນໍາ ອິງ​ຕາມກົດໝາຍ​ສະຫະລັດ.

ພວກຕໍານິກົດໝາຍດັ່ງກ່າວ ເວົ້າວ່າ ຜູ້ທີ່ຕ້ອງສົງໃສວ່າ ລະເມີດກົດໝາຍ ຢາເສບຕິດນັ້ນ ມັກຈະກ່າວຫາຜູ້ອື່ນແບບຜິດໆ. ທ່ານນາງ ຈູລີ ສະຕວດ (Julie Stewart) ເປັນປະທານ
ຂອງ ສະມາຄົມບັນດາຄອບຄົວທີ່ຕໍ່ຕ້ານ ການບັງຄັບ​ໃຫ້ຕັດສິນຈໍາຄຸກລະດັບ​ຕໍ່າສຸດ.

ທ່ານນາງ ສະຕວດ ເວົ້າວ່າ “ສະນັ້ນ ພວກຖືກຈັບຈະບອກຊື່ຜູ້ໃດຜູ້ນຶ່ງທີ່​ມີ​ສ່ວນ​ກ່ຽວ
ຂ້ອງ​ພົວພັນ​ນໍາ. ມີ​ຢູ່​ເລື້ອຍໆ ທີ່​ເຂົາ​ເຈົ້າເອີ່ຍຊື່​ໃດ​ຊື່ນຶ່ງ ທີ່​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ຕັ້ງ​ຂຶ້ນ​ມາ​ເອງ​ນັ້ນ
ຂຶ້ນມາແລະເວົ້າວ່າ ‘ເອີ ຜູ້ນັ້ນ ຜູ້ນີ້ ​ເປັນ​ຄົນເຮັດ​ ເຈົ້າຮູ້ບໍ່--ຂ້ອຍຮູ້ ຂ້ອຍ​ເຄີຍເຫັນລາວ
ເຮັດຄັ້ງນຶ່ງ.’”

ທ້າວ​ລາ​ມ້ອນ​ທ໌ ​ແກຣີສັນ (Lamont Garrison) ຈໍາໄດ້ວ່າ ລາວໄດ້ຖືກສະເໜີ ໃຫ້ໂອກາດ ທີ່ຈະຫລຸດເວລາຈໍາຄຸກຂອງລາວລົງໄດ້.

ທ້າວ​ລາ​ມ້ອນ​ທ໌ ເວົ້າວ່າ: “ແລະພວກເຂົາເຈົ້າເວົ້າວ່າ ‘ໂອເຄ ທ່ານ ແກຣີສັນ ມັນແມ່ນໂອ
ກາດຂອງເຈົ້າ ເຈົ້າຮູ້ບໍ່ ເພື່ອຊ່ວຍຕົວເຈົ້າເອງ’ ແລະຂ້ອຍກໍເວົ້າວ່າ ເອີ່ ເພື່ອຊ່ວຍຂ້ອຍເອງ? ເຈົ້າໝາຍຄວາມວ່າຈັ່ງໃດ?’ ‘ເອີ ເຈົ້າກໍຮູ້ດີ ເຈົ້າຮູ້ ຈັກດີວ່າ ນີ້ແມ່ນກ່ຽວກັບຫຍັງ ພວກເຈົ້າ
ເປັນຜູ້ທີ່ເຮັດຜິດ, ເຮັດນັ້ນເຮັດນີ້ຜິດ ເຈົ້າຮູ້ບໍ່ ເຈົ້າຕ້ອງບອກພວກເຮົາວ່າ ພວກເຈົ້າໄດ້
ເຮັດຫຍັງ​ແດ່’ ຂ້ອຍຕອບວ່າ ພວກຂ້ອຍບໍ່ໄດ້ເຮັດຫຍັງຜິດ ສະນັ້ນ ກໍບໍ່ມີຫຍັງທີ່ຕ້ອງ
ເວົ້າໃຫ້ຟັງເລີຍ.”

ສານສູງສຸດຂອງສະຫະລັດ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ນະຄອນຫລວງວໍຊິງຕັນ (AP Photo/J. Scott Applewhite)

ທ່ານນາງ ຈູລີ ສະຕວດ ກ່າວອີກເພີ້ມວ່າ: “ພວກເຂົາເຈົ້າເອີ້ນ ການເຮັດ ແນວນັ້ນວ່າ ເປັນ ເຄື່ອງມືທີ່ດີທີ່ສຸດຢູ່ໃນຄັງສໍາພາວຸດຂອງພວກເຂົາເຈົ້າ. ເພາະພວກເຂົາເຈົ້າ ສາມາດທີ່ຈະ
ຖືຄ້ອນຕີ ຕອກລົງໃສ່ຫົວຈໍາເລີຍ ແລະເວົ້າວ່າ ‘ຖ້າຫາກເຈົ້າ ບໍ່ເລືອກເອົາວ່າ ຈະບອກຂໍ້ມູນ
ໃຫ້ພວກເຮົາຮູ້ເພີ້ມ ເຕີມອີກ ພວກເຈົ້າກໍຈະ​ໄດ້​ຮັບ​ໂທດ​ອັນ​ນີ້ ຄື​ຈໍາຄຸກຫ້າ ຫລື 10 ປີ.’”

ອ້າຍ​ນ້ອງ​ແກຣີສັນ ບໍ່ໄດ້ຖືກຕັ້ງຂໍ້ຫາວ່າ ມີຢາເສບຕິດຢູ່ໃນຄອບຄອງ ພຽງແຕ່ ຖືກຂໍ້ຫາຖານ
ສົມຮູ້ຮ່ວມຄິດ. ຄະນະກໍາມະ​ສານ​ສອບ​ສວນ​ຄະດີຂອງລັດຖະບານ ກາງຢູ່ລັດເວີຈີເນຍ ໄດ້
ລົງ​ຄວາມ​ເຫັນ​ວ່າ ພວກເຂົາເຈົ້າ ມີ​ຄວາມ​ຜິດ​ໃນ​ຂໍ້​ຫາ​ດັ່ງກ່າວ ຍ້ອນອີງໃສ່ຄໍາເວົ້າຂອງຄົນແປງ
ລົດ ແລະອ້າຍຂອງຜູ້ກ່ຽວ. ທະນາຍ ຄວາມຂອງຝ່າຍລັດຖະບານ ບໍ່ໄດ້ສະແດງຫລັກຖານ
ອື່ນ​ໃດອີກ ຕໍ່​ສານ.

ທ່ານນາງ ຈູລີ ສະຕວດ ໃຫ້ຄໍາເຫັນອີກວ່າ: “ສະນັ້ນ, ຈຶ່ງ​ວ່າມີເລື້ອງທີ່ຫລໍ່ແຫລມ ຢ່າງ​
ຫລວງລາຍເຖິງຂັ້ນນັ້ນ​ແຫລະ ກ່ຽວພັນກັບບັນຫາຢາ​ເສບ​ຕິດໂຄເຄນ ຈົນຂ້ອຍຄິດວ່າ ເຈົ້າສາມາດທີ່ຈະຈັບເອົາໃຜກໍໄດ້ມາດໍາເນີນຄະດີ ແລະຕັ້ງຂໍ້ຫາໃສ່ເຂົາເຈົ້າ, ຄື ກ່າວຫາ
ເຂົາເຈົ້າວ່າ ໄດ້ກະທໍາຜິດແບບໃດ ແບບນຶ່ງ ກ່ຽວກັບຢາໂຄເຄນ ແລ້ວກໍຕັດສິນວ່າ
ພວກເຂົາມີຄວາມຜິດ.”

ທ້າວ ລໍເຣນສ໌ ​ແກຣິສັນ ​ໄດ້ຮັບ​ໃຊ້​ໂທດຈໍາຄຸກ 12 ປີ. ສ່ວນນ້ອງຊາຍຂອງລາວ ແມ່ນຕິດ
ຄຸກເກືອບຮອດ 14 ປີ ໃນຂະນະທີ່ຜູ້ຊາຍແປງລົດ ຖືກຈໍາຄຸກ ​ແຕ່​ພຽງ 18 ເດືອນ ເທົ່ານັ້ນ.

ແຕ່ນັ້ນມາ ສອງອ້າຍນ້ອງ ແກຣິສັນ ກໍບໍ່ມີຄວາມສົນໃຈໃນເລື້ອງກົດໝາຍ ອີກເລີຍ. ພວກເຂົາ
ເຈົ້າເວົ້າວ່າ ລະບົບອັນນີ້ບໍ່​ຍຸດຕິ​ທໍາ.

ຄວາມເຫັນຂອງທ່ານ

ສະແດງຄວາມເຫັນໃຫ້ເບິ່ງ

XS
SM
MD
LG