ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

logo-print

ມີຄວາມກັງວົນ ແລະຍ້ານກົວ ພາຍໃນບັນດາພັນທະມິດ ຂອງສະຫະລັດ ທີ່ກຳລັງຫາທາງຍົກຍ້າຍ ອອກຈາກອັຟການິສຖານ


ອົງການເນໂຕ້ ທີ່ເປັນພັນທະມິດຂອງອາເມຣິກາກຳລັງຫາວິທີທາງຍົກຍ້າຍພົນລະເມືອງຂອງຕົນອອກຈາກອັຟການິສຖານ ພາຍຫຼັງຈາກກຳລັງທະຫານສະຫະລັດ ຖອນໂຕອອກຈາກປະເທດນີ້ ແລະເຮັດໃຫ້ ລັດຖະບານ ອັຟການິສຖານ ລົ້ມລະລາຍລົງ. ເຈົ້າໜ້າທີ່ຂອງປະເທດໃນຢູໂຣບຫຼາຍທ່ານ ໄດ້ສະແດງຄວາມກັງວົນວ່າ ການເຂົ້າຍຶດອຳນາດຂອງກຸ່ມຕາລີບານ ຈະເພີ້ມຄວາມສ່ຽງໃນການກໍ່ການຮ້າຍ ແລະກໍ່ໃຫ້ເກີດການຫລັ່ງໄຫລຂອງອົບພະຍົບຄືນໃໝ່ອີກ. ເຮັນຣີ ຣິຈແວລ ລາຍງານຈາກນະຄອນ ຫຼວງລອນດອນ ຊຶ່ງໄຊຈະເລີນສຸກ ຈະນຳລາຍລະອຽດມາສະເໜີທ່ານໃນອັນ ດັບຕໍ່ໄປ.

ອັງກິດ ແລະບັນດາປະເທດພັນທະມິດອື່ນໆໃນອົງການເນໂຕ້ ເລີ້ມຍົກຍ້າຍພົນລະເມືອງຂອງພວກເຂົາອອກຈາກອັຟການິສຖານ ໃນວັນອາທິດຜ່ານມາ ພ້ອມດ້ວຍພົນລະເມືອງຊາວອັຟການິສຖານ ຜູ້ທີ່ເຮັດວຽກຄຽງບ່າຄຽງໄຫລ່ກັບພວກເຂົາເຈົ້າ.

ບັນດາປະເທດພັນທະມິດໃນອົງການເນໂຕ້ ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງສະຫະ ລັດໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມການບຸກເຂົ້າໄປໃນອັຟການິສຖານໃນປີ 2001. ອົງການເນໂຕ້ ໄດ້ເຂົ້າຄວບຄຸມກອງກຳລັງສາກົນຊ່ອຍເຫຼືອດ້ານຄວາມໝັ້ນຄົງ ຢູ່ໃນ ອັຟການິສຖານ ສອງປີຕໍ່ມາ. ນອກເໜືອຈາກການສູນເສຍກຳລັງທະຫານ ຂອງອາເມຣິກາ ແລ້ວ ທະຫານຂອງອົງການເນໂຕ້ ຫຼາຍຮ້ອຍຄົນ ກໍໄດ້ຖືກຂ້າຕາຍ ໃນບັນຫາຂັດແຍ້ງທີ່ແກ່ຍາວມາໄດ້ສອງທົດສະວັດ.

ໃນກອງປະຊຸມຖະແຫລງຂ່າວ ເມື່ອວັນອັງຄານຜ່ານມານີ້ ເລຂາທິການໃຫຍ່ຂອງອົງການເນໂຕ້ ໄດ້ຖິ້ມໂທດໃສ່ພວກຜູ້ນຳທາງດ້ານການເມືອງຂອງອັຟການິສຖານ ໃນການຍອມແພ້ຕໍ່ກຸ່ມຕາລີບານ.

ທ່ານ ເຈັນສ໌ ສໂຕລເທັນເບີກ ເລຂາທິການໃຫຍ່ອົງການເນໂຕ້ (NATO) ກ່າວວ່າ “ໃນທີ່ສຸດ ຄະນະນໍາພາດ້ານການເມືອງຂອງອັຟການິສຖານ ກໍບໍ່ສາມາດລຸກຂຶ້ນຕ້ານຢັນກັບກຸ່ມຕາລີບານ ແລະບັນລຸການແກ້ໄຂຢ່າງສັນຕິວິທີ ທີ່ ອັຟການິສຖານຕ້ອງການເປັນຢ່າງຍິ່ງ.”

ທ່ານນາງ ນາຕາຊາ ລິນສແຕດຕ໌ ນັກວິເຄາະ ກ່າວວ່າ ຄວາມລົ້ມແຫຼວທີ່ຈະບັນລຸການແກ້ໄຂອັນນັ້ນ ອາດມີພົນສະທ້ອນໃນຂອບເຂດທີ່ກວ້າງຂວ້າງສຳລັບອົງການເນໂຕ້.

ທ່ານນາງ ນາຕາຊາ ລິນສແຕດຕ໌ ເປັນນັກວິເຄາະດ້ານນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດ ຢູ່ມະຫາວິທະຍາໄລ ແອັສເສັກສ໌ (Essex) ກ່າວຜ່ານທາງ ສໄກ້ປ໌ ວ່າ “ຂ້າພະເຈົ້າຄຶດວ່າ ອົງການເນໂຕ້ ອາດກັບຄືນໄປສູ່ການຕັ້ງເປົ້າໝາຍທີ່ຈໍາກັດຄືນອີກ ໃນດ້ານການພະຍາຍາມຮັກສາສະຖຽນລະພາບ ແລະການສະກັດກັ້ນ ແທນທີ່ຈະມີສ່ວນຮ່ວມໃນການແຊກແຊງຂະໜາດ
ໃຫຍ່ເຫຼົ່ານີ້.”

ລັດຖະມົນຕີກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດຂອງອັງກິດ ໄດ້ຖິ້ມໂທດການພັງທະ ລາຍລົງຂອງລັດຖະບານອັຟການິສຖານ ໃສ່ຂໍ້ຕົກລົງປີ 2020 ທີ່ໄດ້ຕົກລົງກັບກຸ່ມຕາລີບານ ໂດຍອະດີດປະທານາທິບໍດີ ສະຫະລັດ ທ່ານດໍໂນລ ທຣຳ.

ທ່ານເບັນ ວອລເລສ໌ ລັດຖະມົນຕີກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດຂອງອັງກິດ ກ່າວວ່າ “ມັນໄດ້ຖືກເຮັດໄປໂດຍກົງກັບກຸ່ມຕາລີບານ. ມັນບໍ່ໄດ້ໃຫ້ລັດຖະບານ ອັຟການິສຖານມີສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງນຳ ສະນັ້ນແລ້ວ ມັນອາດເປັນການບ່ອນທຳ ລາຍລັດຖະບານໃນວັນນັ້ນ ໃຫ້ເສຍຫາຍຢ່າງຮ້າຍແຮງໄດ້. ພວກເຮົາໃນຖານະເປັນຄູ່ພາຄີຂອງຕ່າງປະເທດ ໄດ້ພົບເຫັນວ່າ ມັນເຮັດໃຫ້ບໍ່ສະບາຍໃຈເລີຍ ເພາະວ່າ ພວກເຮົາໄດ້ສົ່ງກຳລັງໄປປະຈຳການ ໂດຍຜ່ານໂຄງສ້າງການປະຕິບັດງານຂອງສະຫະລັດ. ພວກເຮົາບໍ່ໄດ້ສົ່ງກຳລັງໄປປະຈຳການໃນລັກສະນະຝ່າຍດຽວ. ສະນັ້ນ ເມື່ອພວກເຂົາໄດ້ຖອນໂຄງສ້າງປະຕິບັດງານອັນນັ້ນ ພວກເຮົາກໍຕ້ອງໄດ້ອອກໄປ.”

ແຕ່ຫຼາຍຄົນ ຍັງໄດ້ຕ້ອງຕິລັກສະນະຂອງການຖອນກຳລັງທະຫານຂອງສະຫະລັດ.

ທ່ານນາງນາຕາຊາ ລິນສແຕດຕ໌ ກ່າວຜ່ານທາງສໄກ້ປ໌ ອີກວ່າ “ມັນໄດ້ເກີດຂຶ້ນກະທັນຫັນແທ້ໆ ແລະມັນບໍ່ໄດ້ມີການປະສານງານກັນ ແລະບໍ່ໄດ້ມີການປຶກສາຫາລືກັນຫຼາຍເລີຍ ຈາກທ່ານໄບເດັນແລະຄະນະລັດຖະບານຂອງທ່ານ ກັບບັນດາພັນທະມິດໃນອົງການເນໂຕ້ ນັ້ນ.”

ສ່ວນປະທານາທິບໍດີ ຝຣັ່ງ ທ່ານແອມແມນູແອລ ມາກຣົງ ກ່າວເຕືອນວ່າ ການພັງທະລາຍລົງຂອງລັດຖະບານອັຟການິສຖານຈະມີ “ຜົນສະທ້ອນຂະໜາດໃຫຍ່ ສຳລັບປະຊາຄົມນານາຊາດທັງໝົດ.”

ປະທານາທິບໍດີ ມາກຣົງ ກ່າວອີກວ່າ “ພວກກຸ່ມກໍ່ການຮ້າຍ ທີ່ມີຢູ່ໃນອັຟການິສຖານ ແລະຈະສະແຫວງຫາຜົນປະໂຫຍດຈາກການບໍ່ມີຄວາມໝັ້ນຄົງນີ້.”

ບັນດານັກວິເຄາະກ່າວວ່າ ໄພຂົ່ມຂູ່ອັນນັ້ນ ຂະຫຍາຍອອກໄປນອກຂົງເຂດນີ້ ແລະຈະມີຜົນກະທົບໃນການຕໍ່ສູ້ຕ້ານການກໍ່ການຮ້າຍໃນທົ່ວໂລກ.

ທ່ານຣາຟແຟລໂລ ປານຕູຊີ ປະຈຳໂຮງຮຽນດ້ານການສຶກສາລະຫວ່າງປະເທດ ແອັສ ຣາຈາຣານາມ ກ່າວວ່າ “ຂ້າພະເຈົ້າຄຶດວ່າ ຈະມີຄວາມຮູ້ສຶກຂອງສາຍລົມແຫ່ງໄຊຊະນະຢ່າງບໍ່ຕ້ອງສົງໄສ ທີ່ພັດເຂົ້າມາທາງພວກນັກ ລົບເພື່ອສາສະໜາໃນທົ່ວໂລກ ດັ່ງທີ່ພວກເຂົາ ກ່າວວ່າ ‘ເບິ່ງ ໄຊຊະນະທີ່ບັນລຸໄດ້. ອັນນີ້ ບໍ່ແມ່ນການສູ້ຊົນທີ່ສິ້ນຫວັງ, ຈົ່ງຕໍ່ສູູ້ຕໍ່ໄປ, ຍຶດໝັ້ນໃນຄວາມເຊື່ອຖືຂອງເຈົ້າ ແລະ 20 ປີຕໍ່ມາ ໃນທີ່ສຸດ ເຈົ້າກໍສາມາດ ຊະນະສົງຄາມອັນນີ້.’ ແລະຂ້າພະເຈົ້າຄຶດວ່າ ຄຳບັນຍາຍນີ້ ຈະນຳເອົາພວກເຂົາກ້າວໄປໜ້າໃນອະນາຄົດໄດ້ ສຳລັບຊ່ວງໄລຍະນຶ່ງ.”

ບັນດາຜູ້ນຳຂອງປະເທດໃນຢູໂຣບ ຍັງໄດ້ກ່າວເຕືອນເຖິງການຫລັ່ງໄຫລໃໝ່ຂອງຊາວອົບພະຍົບອັຟການິສຖານ. ຊາວອັຟການິສຖານຫຼາຍພັນຄົນ ຜູ້ສະແຫວງຫາການຂໍລີ້ໄພຍັງຕົກຄ້າງຢູ່ໃນເກາະເລສໂອສ໌ຂອງກຣິສຢູ່ນັ້ນ. ພວກເຂົາເຈົ້າໄດ້ຈັດຕັ້ງການປະທ້ວງຂຶ້ນ ໃນວັນຈັນຜ່ານມາ ເພື່ອຕໍ່ຕ້ານການເຂົ້າຍຶດອຳນາດຂອງກຸ່ມຕາລີບານ.

ນາງ ເອລີນາ ອົບພະຍົບຊາວອັຟການິສຖານຢູ່ໃນເກາະເລສໂບສ໌ ກ່າວວ່າ “ແມ່ນຫຍັງຈະເກີດຂຶ້ນ ບັດນີ້ ຢູ່ໃນອັຟການິສຖານ ສໍາລັບຊາວໜຸ່ມລຸ້ນໃໝ່? ສຳລັບພວກເດັກນ້ອຍ? ສຳລັບສິດທິຂອງພວກແມ່ຍິງ? ທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງ ໄດ້ຖືກທຳລາຍໂດຍກຸ່ມຕາລີບານ.”

ຄຳຖາມທັງຫຼາຍນີ້ ທີ່ຍັງບໍ່ສາມາດຕອບໄດ້ນັ້ນ ໃນຂະນະທີ່ບັນດາປະເທດຕາເວັນຕົກທັງຫຼາຍ ຟ້າວໜີອອກໄປ ແລະກຸ່ມຕາລີບານ ໄດ້ເຂົ້າມາກຳອຳ ນາດຄືນອີກຄັ້ງນຶ່ງ ໃນອັຟການິສຖານ.

America’s NATO allies are scrambling to evacuate their citizens from Afghanistan following the U.S military withdrawal from the country, and the collapse of the Afghan government. Many European officials have voiced fears that the Taliban takeover will increase the risk of terrorism and cause a renewed influx of refugees. Henry Ridgwell reports from London.

Britain and other NATO allies began evacuating their citizens from Afghanistan Sunday, along with hundreds of Afghan citizens who worked alongside them.

NATO allies joined the U.S.-led invasion of Afghanistan in 2001. NATO took control of the International Security Assistance Force in Afghanistan two years later. In addition to American losses, hundreds of NATO troops have been killed in two decades of conflict.

In a press conference Tuesday, NATO’s Secretary General blamed Afghanistan’s political leadership for the capitulation to the Taliban.

(Jens Stoltenberg, NATO Secretary General)

“Ultimately the Afghan political leadership failed to stand up to the Taliban and to achieve the peaceful solution that Afghan’s desperately wanted.”

The failure to achieve that solution could have wider implications for NATO, says analyst Natasha Lindstaedt.

(Natasha Lindstaedt, Foreign Policy Analyst at University of Essex) (Skype)

“I think NATO might return to more limited aims, of just trying to maintain stability and deter, rather than to engage in these grand interventions.”

Britain’s defense secretary blamed the collapse of the Afghan government on the 2020 deal struck with the Taliban by former U.S. President Donald Trump.

(Ben Wallace, British Defense Secretary)

“It was done directly with the Taliban. It didn't involve the Afghan government, so (it) fatally potentially undermined the government of that day. We as international partners found it uncomfortable because we had deployed through a U.S. framework. We hadn't deployed in a unilateral manner. So, when they pulled that framework, we had to leave.”

But many have also criticized the manner of the U.S. withdrawal.

(Natasha Lindstaedt, Foreign Policy Analyst at University of Essex) (Skype)

“It was very abrupt, and it wasn’t coordinated, and there wasn’t much consultation at all from Biden and his administration with its NATO allies.”

French President Emmanuel Macron warns the collapse of the Afghan government would have “major consequences for the entire international community.”

(Emmanuel Macron, French President) (in French)

“Terrorist groups are present in Afghanistan and seek to profit from the destabilization.”

That threat extends beyond the region – and has implications for the global fight against terrorism, say analysts.

(Raffaello Pantucci, S. Rajaratnam School of International Studies)

“I think there's going to be an undoubted sense of wind of victory, blowing through the sails of jihadists around the world as they say, 'Look, victory is attainable. This isn't a hopeless struggle, keep to the fight, stick to your beliefs, and 20 years later, you can end up winning this war.' And I think that narrative will carry them forwards for some time into the future.”

European leaders have also warned of a new influx of Afghan refugees. Several thousand Afghan asylum-seekers remain stranded on the Greek island of Lesbos. They staged a protest Monday against the Taliban takeover.

(Elena, Afghan Refugee in Lesbos)

“What will happen now in Afghanistan for young generation? For children? For women’s rights? Everything is destroyed by the Taliban.”

Questions that remain unanswered, as Western nations rush to leave and the Taliban retakes the reins of power in Afghanistan.

ທ່ານອາດຈະມັກເລື້ອງນີ້ຄືກັນ

XS
SM
MD
LG