ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

WHO ວ່າ ຈໍານວນຄົນປ່ວຍ ແລະເສຍຊີວິດ ຍ້ອນວັນນະໂຣກ ກໍາລັງຫລຸດລົງ (ເບິ່ງວີດີໂອລາວ-ອັງກິດ)

  • Vidushi Sinha
  • ດາຣາ ບັກຄໍາ

WHO ວ່າ ຈໍານວນຄົນປ່ວຍ ແລະເສຍຊີວິດ ຍ້ອນວັນນະໂຣກ ກໍາລັງຫລຸດລົງ (ເບິ່ງວີດີໂອລາວ-ອັງກິດ)

WHO ວ່າ ຈໍານວນຄົນປ່ວຍ ແລະເສຍຊີວິດ ຍ້ອນວັນນະໂຣກ ກໍາລັງຫລຸດລົງ (ເບິ່ງວີດີໂອລາວ-ອັງກິດ)

ລາຍ​ງານສະບັບ​ນຶ່ງ​ຫວ່າງໝໍ່ໆມານີ້ ​ຂອງ​ອົງການ​ອະນາ​ໄມ​ໂລກ ຫລື WHO ​​ໃຫ້​ຂໍ້​ສັງ​ເກດ​ວ່າ ​ຈໍານວນ​ຄົນທີ່​​​ເຈັບ​ປ່ວຍ​ແລະ​ເສຍ​ຊີວິດ​ ຍ້ອນວັນນະໂຣກຫລື​ໂຣກປອດ​ແຫ້ງ ກໍາລັງຫລຸດ​ລົງ ຊຶ່ງ​ນັບວ່າເປັນ​ເທື່ອທໍາ​ອິດ. ​ແຕ່​ວ່າ ​ໃນ​ຂະນະ​ທີ່​ເກືອບ​ 1 ສ່ວນ 5 ຂອງ​ປະຊາກອນ​ໂລກ ຍັງ​ພາກັນ​ສູບຢາ​ຢູ່​ໃນ​ປັດຈຸບັນ​ນີ້ ​ແລະ​ກໍ​ມີ​ອີກ​ຫລາຍໆລ້ານ​ຄົນ ທີ່​ຖືກ​ເຜີຍ​ແບ​ໃສ່ຄວັນ​ຢາ ສູບນັ້ນຢູ່ ຄວາມ​ກ້າວໜ້າໃນ​ການ​ຕ້ານ​ກັບພະ​ຍາດ​ປອດ​ແຫ້ງ​ ກໍ​ອາດ​ສາມາດ​ຖືກບັ່ນ​ທອນ​ລົງ​ໄດ້. ​ແລະນັ້ນ​ຄື​ຜົນ​ສະຫລຸບ​ຂອງ​ການ​ສຶກສາຄົ້ນຄວ້າ​ບັ້ນ​ໃໝ່ ທີ່​​ທໍານາຍ​ວ່າ ການ​ສູບຢາ​ຍັງ ​ຈະ​ສືບຕໍ່ປະກອບສ່ວນ​ເຮັດ​ໃຫ້​ຄົນ​ເສຍ​ຊີວິດ​ເພີ້ມຂຶ້ນອີກ 34 ລ້ານ​ຄົນ ພາຍ​ໃນ​ປີ 2050​. ຜູ້ສື່ຂ່າວວີໂອເອ ວິ​ດຸສຊີ ຊິນ​ຫາ (Vidushi Sinha) ມີລາຍລະອຽດ​ກ່ຽວ​ກັບເລື້ອງນີ້ ຊຶ່ງ ດາຣາຈະນໍາມາສະເໜີທ່ານ.

ເບິ່ງວີດີໂອລາຍງານພາສາລາວ:

ການ​ດໍາ​ເນີນຄວາມ​ພະຍາຍາມ​ຂອງອົງການ​ອະນາ​ໄມ​ໂລກ ​ເພື່ອຈະ​ຄວບ​ຄຸມ​ການ​ແຜ່ຜາຍ​
ຂອງວັນນະໂຣກ ຫລື​ໂຣກປອດ​ແຫ້ງ​ ຫລື TB ໂດຍ​ສ່ວນ​ໃຫຍ່​ແລ້ວ ແມ່​ນໄດ້​ເພັ່ງ​ເລັງ​ໃສ່
ການກວດ​ຫາ ​ແລະການ​ປິ່ນ​ປົວ​ການ​ຕິດເຊື້ອວັນນະໂຣກ ທີ່​ຍັງຫ້າວຫັນຢູ່​ໃນ​ທົ່ວ​ໂລກ.
​ແລະ​ໄດ້​ມີການສຸມຄວາມ​ພະຍາຍາມ​ໜ້ອຍ​ກ່ວາ​ຫລາຍ ໃສ່​ການ​ແກ້​ໄຂ​ພວກສາ​ເຫດ​ທີ່​ພາ
​ໃຫ້​ເກີດ​ພະຍາດ ທີ່ມີ​ຄວາມ​ສາມາດຕິດ​ແປດ​ໄດ້​ຢ່າງ​ສູງທາງ​ລົມ​ຫາຍ​ໃຈຊະນິດນີ້​. ທ່ານໝໍ
​ແອນ​ໂທ​ນີ ​ໂຟຈີ (Anthony Fauci) ຜູ້​ອໍາ​ນວ​ຍການ​ສະ​ຖາ​ບັນ​ໂຣກພູມແພ້​ແລະ​ພະຍາດ​ທີ່
ມາ​ຈາກການ​ຕິດ​ເຊື້ອແຫ່ງ​ຊາດ​ສະຫະລັດ ເຊື່ອ​ວ່າ ການ​ປຸກລະດົມ​ໃນ​ການຕໍ່ຕ້ານພະຍາດ
ທີ່​ເປັນໂຕ​ການສັງຫານ​ຄົນ​ໃນ​ລະດັບ​ໂລກຊະນິດ​ນີ້ ຈະ​ມີ​ປະສິດທິພາບ​ແຮງ​ຂຶ້ນ ຖ້າ​ຫາກ
​ພວກ​ເຮົາ ​ກ່ອນ​ອື່ນໝົດ ມີ​ຄວາມເຂົ້າ​ໃຈ​ຢ່າງແຈ່ມແຈ້ງກວ່າ​ເກົ່າວ່າ ​ເປັນ​ຫຍັງຜູ້ຄົນ​ຈຶ່ງ​ເຈັບ​
ປ່ວຍ​ຍ້ອນ​ໂຣກປອດ​ແຫ້ງ​ນີ້. ດຣ. ແອນ​ໂທ​ນີ ​ໂຟຈີ ກ່າວ​ວ່າ:

ເຖິງ​ແມ່ນ​ວ່າ ພວກ​ເຮົາ​ໄດ້ດໍາ​ເນີນຄວາມ​ພະຍາຍາມເພື່ອຄວບ​ຄຸມພະ​ຍາດ​ນີ້ ແຕ່​ກໍ
​ຍັງມີ​ຫລາຍ​ກວ່າ 1 ລ້ານ​ຄົນ ທີ່​ກໍາລັງ​ຈະ
ເສຍ​ຊີວິດ​ຍ້ອນໂຣກ TB ນີ້ ແລະ​ມີ​ອີກ
ຫລາຍໆລ້ານ​ຄົນ ທີ່​ຕິດ​ເຊື້ອພະຍາດ​ດັ່ງກ່າວ. ພວກ​ເຮົາຮູ້​ດີ​ວ່າມັນ​ຍັງເປັນບັນຫາ
ທີ່​ສໍາຄັນ​ຫລາຍ. ສະນັ້ນ​ແລ້ວ ພວກ​ເຮົາຕ້ອງ​ເຮັດ​ໃນສິ່ງ​ທີ່​ແທດ​ເໝາະກັບ​ຕົວ​ຈິງ ກໍ​ຄື
​ປິ່ນປົວ​ຄົນ ​ແລະພ້ອມ​ດຽວກັນນັ້ນ ກໍ​ຕ້ອງ​ດໍາ​ເນີນການຄົ້ນຄ້ວາ​ໃນ​ຂັ້ນ​ພື້ນຖານ​ໄປ​ນໍາ.”

ການ​ສຶກສາຄົ້ນຄວ້າ​ບັ້ນ​ໃໝ່ ກ່ຽວ​ກັບການແຜ່​ລະບາດ​ຂອງ​ພະ​ຍາດປອດແຫ້ງຢູ່ໃນ​ທົ່ວ
​ໂລກ ​ໂດຍ​ພວກ​ພັກ​ຄົ້ນຄວ້າທີ່​ມະຫາວິທະຍາ​ໄລຄາ​ລິ​ຟໍ​ເນຍ ທີ່​ນະຄອນ​ແຊນ​ແຟຣນຊິ​ສ​ໂກ
​ໃຫ້ຂໍ້​ສະຫລູບ​ວ່າ ການ​ສູບຢາ ​ຊຶ່ງໃນຕົວ​ຂອງ​ມັນ​ເອງ​ແລ້ວ ກໍ​ເປັນບັນຫາ​ໃຫຍ່​ໃນ​ດ້ານສາ
ທາລະນະ​ສຸກນັ້ນ ​ແມ່ນ​ເປັນ​ປັ​ດໃຈສໍາຄັນ​ອັນ​ນຶ່ງ ທີ່ຕ້ານຢັນຄວາມ​ພະຍາຍາມ​ໃນ​ການ​ຄວບ
​ຄຸມພະ​ຍາດ​ປອດ​ແຫ້ງ ຫລື TB ນັ້ນ. ດຣ. ສະ​ແຕນ​ຕັນ ​ແກ​ລນສ໌ (Stanton Glantz)
ຜູ້ຮ່ວມຂຽນບົດ​ລາຍ​ງານການ​ສຶກສານີ້ ​ທັງ​ເປັນ​ຜູ້​ອໍານວຍ​ການຂອງ​ສູນ​ກາງຄົ້ນຄວ້າ​ແລະ
​ສຶກສາດ້ານ​ການ​ຄວບ​ຄຸມຢາສູບຂອງ​ມະຫາ​ວິທະຍາ​ໄລດັ່ງ​ກ່າວ ​ເວົ້າ​ວ່າ:

“ສິ່ງທີ່​ບົດ​ລາຍ​ງານ​ນີ້ສະ​ແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ກໍ​ຄື​ ​ໄດ້​ມີການ​ເອົາ​ໄປ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ​ກັນ​ຢ່າງຜິດ
ພາດ ສອງຂໍ້ທີ່​ວ່າ ​ເຮົາບໍ່ສາມາດ​ຄວບ​ຄຸມພະ​ຍາດ​ປອດ​ແຫ້ງ​ໄດ້ ຖ້າ​ຫາກ​ເຮົາບໍ່ຄວບ
​ຄຸມ​ການ​ສູບຢາ.”

WHO ກ່າວວ່າ ການສູບຢາບໍ່ພຽງແຕ່ພາໃຫ້ຄົນເສຍຊີວິດໃນທົ່ວໂລກ 4.9 ລ້ານຄົນຕໍ່ປີ ແຕ່ຍັງເຮັດໃຫ້ມີການສິ້ນເປືອງເງິນຄໍາອີກດ້ວຍ (HALTH REUTERS/David Bebber BEB/MD/DBP)

WHO ກ່າວວ່າ ການສູບຢາບໍ່ພຽງແຕ່ພາໃຫ້ຄົນເສຍຊີວິດໃນທົ່ວໂລກ 4.9 ລ້ານຄົນຕໍ່ປີ ແຕ່ຍັງເຮັດໃຫ້ມີການສິ້ນເປືອງເງິນຄໍາອີກດ້ວຍ (HALTH REUTERS/David Bebber BEB/MD/DBP)

ດຣ. ສະ​ແຕນ​ຕັນ ​ແກ​ລນສ໌ ແລະ
​ເພື່ອນຮ່ວມງານ​ຂອງ​ທ່ານ ​ໄດ້
​ໃຫ້​ຂໍ້​ສັງເກດ​ວ່າ ການ​ສູບຢາ​ບໍ່​ໄດ້
ເປັນສາ​ເຫດ ພາໃຫ້​ເກີດພະຍາດ
​ປອດ​ແຫ້ງ. ພະຍາດ​ດັ່ງກ່າວ​ນີ້
​ແມ່ນ​ເກີດ​ມາ​ຈາກ​ເຊື້ອ​ແບັກ​ທີ
​ເຣຍ. ​ແຕ່​ວ່າ ການ​ສູບຢາ ​ແມ່ນ​
ໄປ​ບັງຄັບ​ໃຫ້​ລະບົບ​ພູມ​ຕ້ານ
ທານຂອງ​ຄົນ​ໃຫ້​ຕໍ່າລົງ ​ແລະ
ເຮັດ​ໃຫ້​ມັນ​ເປັນ​ໄປ​ໄດ້ຫລາຍທີ່
ວ່າ ຄົນ​ຜູ້​ນຶ່ງ​ທີ່ປອດຕິດ​ເຊື້ອພະ
ຍາດ​ນີ້ ຊ້ອນ​ແຝງ​ຢູ່​ແລ້ວ​ນັ້ນ
ຈະ​ກາຍເປັນ​ພະຍາດປອດ​ແຫ້ງ
ທີ່ຫ້າວ​ຫັນ ​ແລະ​ອາດ​ເປັນ​ກໍລະ
ນີຮ້າຍ​ແຮງ​ເຖິງ​ຕາຍ​ໄດ້​ໃນ​ທີ່​ສຸດ. ດຣ. ສະ​ແຕນ​ຕັນ ​ແກ​ລນສ໌ ກ່າວ​ຕໍ່​ໄປ​ວ່າ:

“ການ​ສູບ​ຢາ ​ແລະ​ການ​ຖືກ​ຄວັນ​ຢາສູບ ຈະເຮັດ​ໃຫ້ຈໍານວນຄົນ​ທີ່ເປັນ​ພະຍາດປອດ​ແຫ້ງ
ຫລື TB ​ເພີ້ມຂຶ້ນປະມານ 7% ຊຶ່ງ​ເຮັດ​ໃຫ້ຈໍານວນຄົນທີ່ຄາດ​ກັນ​ວ່າ ຈະ​ເສຍ​ຊີວິດ​ຍ້ອນ
ພະຍາດປອດ​ແຫ້ງນີ້ເພີ້ມຂຶ້ນ ປະມານ 26% ​ ນັບ​ແຕ່​ນີ້ ​ໄປ​ເຖິງ​ປີ 2050.”

ດຣ. ​ແກ​ລນສ໌ ຍັງ​ເຊື່ອ​ວ່າ ການ​ສຶກສາຄົ້ນຄວ້າ​ຂອງ​ທ່ານ ຊຶ່ງເປັນ​ການຄົ້ນຄວ້າ​ອັນ​ທໍາ​ອິດ ທີ່
ເອົາການ​ສູບຢາ, ການ​ຕິດ​ເຊື້ອພະ​ຍາດປອດ​ແຫ້ງ ​ແລະອັດຕາ​ການ​ເສຍ​ຊີວິດຂອງ​ຄົນ ​ໄປ​ພົວ
ພັນ​ກັນ​ໂດຍ​ກົງ​ນັ້ນ ໜ້າ​ຈະໄດ້​ຮັບ​ຄວາມ​ສົນ​ໃຈ​ຢ່າງ​ໃຫຍ່​ຫລວງ ຈາກ​ບັນດາຜູ້​ອອກ​ນະ​ໂຍ
ບາຍ​ສາທາລະນະ​ສຸກ ​ແລະພວກ​ຊີ້ນໍາໂຄງການ​ຄວບ​ຄຸມພະ​ຍາດປອດ​ແຫ້ງ. ທ່ານກ່າວ​ມ້ວນ
ທ້າຍ​ວ່າ:

“ສະຫລຸບ​ແລ້ວ​ກໍ​ຄື​ວ່າ: ຖ້າ​ຫາກ​ເຮົາຢາກຄວບ​ຄຸມພະ​ຍາດທີ່ເກີດ​ມາ​ຈາກ​ການຕິດ​ເຊື້ອ​ໂຣກ
ປອດ​ແຫ້ງ ທ່ານ​ຈະ​ຕ້ອງ​ຄວບ​ຄຸມ​ອຸດ​ສະຫະ​ກໍາ​ຜະລິດ​ຢາສູບ ​ແລະ​ຄວບ​ຄຸມການ​ດໍາ​ເນີນ
​ຄວາ​ມພະຍາຍາມ​ຂອງອຸດ​ສະຫະ​ກໍາ​ຢາສູບ ​ທີ່​ຈະ​ເພີ້ມການ​ໃຊ້​ຢາສູບ​ຂຶ້ນນັ້ນ, ​ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​
ແມ່ນ ​ຢູ່​ໃນ​ບັນດາ​ປະ​ເທດທີ່​ກໍາລັງ​ພັດທະນາ ບ່ອນ​ທີ່ໂຣກປອດ​ແຫ້ງເປັນ​ບັນຫາ​ໃຫຍ່​ຢູ່​ນັ້ນ.”

ການ​ສຶກສາຄົ້ນຄວ້າ​ຂອງ​ ດຣ. ​ແກ​ລນສ໌ ຍັງ​ໄດ້​ທໍານາຍ​ວ່າ ​ໃນຫລາຍໆເຂດຂອງໂລກພວມ
ພັດທະນາ ບ່ອນທີ່ພະ​ຍາດປອດ​ແຫ້ງ​ໄດ້​ ແຜ່​ລະ​ບາດ​ຫລາຍຢູ່​ແລ້ວນັ້ນ ສະພາບ​ການ​ຍິ່ງ​ຈະ
​ຮ້າຍ​ແຮງລົງ​ໄປ​ຕື່ມ ຖ້າ​ຫາກ​ບໍລິສັດ​ຢາສູບຍັງ​ພາກັນສືບຕໍ່ຂະຫຍາຍ​ຕະຫລາດ​ຂອງ​ເຂົາ​ເຈົ້າ
ຢູ່. ບົດຄົ້ນຄວ້າ​ດັ່ງ​ກ່າວສະຫລຸບ​ວ່າ ມາດ​ຕະການ​ຄວບ​ຄຸມ​ຢາສູບ​ທີ່​ແຂງ​ຂັນ ຈະ​ບໍ່ພຽງ​ແຕ່
​ຊ່ວຍ​ເຮັດ​ໃຫ້ບັນດາ​ປະ​ເທດ​ເຫລົ່ານີ້ ສາມາດ​ຕັດຮອນຈໍານວນ​ຄົນ​ທີ່​ເປັນພະຍາດ​ປອດ​ບວມ,
​ໂຣກຫົວ​ໃຈ ​ແລະ​ມະ​ເຮັງ ປອດທີ່​ສືບ​ເນື່ອງ​ມາ​ຈາກ​ການ​ສູບຢາ ລົງ​ໄດ້ເທົ່າ​ນັ້ນ ​ແຕ່ຍັງ​ຈະ​ເຮັດ
​ໃຫ້ສາມາດຫລີກ​ລ້ຽງ ​ການ​ເສຍ​ຊີວິດຍ້ອນ​ໂຣກປອດ​ແຫ້ງ​ ທີ່​ຈະເພີ້ມຂຶ້ນ​ ເປັນຈໍານວນ​ຫລາຍ
​ລ້ານ​ຄົນ​ນັ້ນ​ ໄດ້​ອີກ​ດ້ວຍ.

XS
SM
MD
LG