ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

ນັກວິທະຍາສາດຄົ້ນພົບວິທີໃໝ່ ໃນການສະກັດກັ້ນ ໄຂ້ເລືອດອອກ (ເບິ່ງວີດີໂອ ພາສາອັງກິດຊ້າໆ)

  • ດາຣາ ບັກຄໍາ

ນັກວິທະຍາສາດຄົ້ນພົບວິທີໃໝ່ ໃນການສະກັດກັ້ນ ໄຂ້ເລືອດອອກ (ເບິ່ງວີດີໂອ ພາສາອັງກິດຊ້າໆ)

ນັກວິທະຍາສາດຄົ້ນພົບວິທີໃໝ່ ໃນການສະກັດກັ້ນ ໄຂ້ເລືອດອອກ (ເບິ່ງວີດີໂອ ພາສາອັງກິດຊ້າໆ)

ພວກນັກວິທະຍາສາດ ເວົ້າວ່າການເຮັດໃຫ້ຍຸງຕິດເຊື້ອແບັກທີເຣຍ ທໍາມະດາຊະນິດ​ນຶ່ງ ສາມາດສະກັດກັ້ນການເຕີບໂຕຂອງເຊື້ອໄວຣັສ ທີ່​ພາ​ໃຫ້​ເປັນ​ໄຂ້​ເລືອດ​ອອກ​ນັ້ນໄດ້. ດາຣາມີ​ລາຍ​ງານ​ກ່ຽວ​ກັບ​ເລື່ອງ​ນີ້ ມາສະ​ເໜີ​ທ່ານ​ໃນ​ອັນ​ດັບຕໍ່​ໄປ.

ຟັງລາຍງານພາສາລາວ:

ພວກນັກວິທະຍາສາດ ເວົ້າວ່າການເຮັດໃຫ້ຍຸງຕິດເຊື້ອແບັກທີເຣຍ ທໍາມະດາຊະນິດ​ນຶ່ງ ສາມາດສະກັດກັ້ນການເຕີບໂຕຂອງເຊື້ອໄວຣັສ ທີ່​ພາ​ໃຫ້​ເປັນ​ໄຂ້​ເລືອດ​ອອກ​ນັ້ນໄດ້.
ດາຣາມີ​ລາຍ​ງານ​ກ່ຽວ​ກັບ​ເລື່ອງ​ນີ້ ມາສະ​ເໜີ​ທ່ານ​ໃນ​ອັນ​ດັບຕໍ່​ໄປ.

Dengue fever ຫລືໄຂ້​ເລືອດ​ອອກ ແມ່ນມີຄວາມຮູ້ສຶກຄືກັນກັບການ ເປັນໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່
ຂັ້ນ​ໜັກ, ຊຶ່ງລວມທັງການເຈັບປວດກ້າມເນື້ອ ແລະຂໍ້ຕໍ່ກະດູກ. ອົງການອະນາໄມໂລກ
World Health Organization ຫລື WHO ເວົ້າວ່າ ອາດມີການຕິດເຊື້ອ​ໄຂ້​ເລືອດ​ອອກ
ປະມານ 50 ລ້ານລາຍ ໃນແຕ່ລະປີຢູ່ໃນໂລກນີ້. ການເສຍຊີວິດຍ້ອນພະຍາດນີ້ ແມ່ນບໍ່
ຄ່ອຍມີຄືບໍ່​ຮອດ 13 ພັນຄົນຕໍ່ປີ. ແຕ່ວ່າໄຂ້​ເລືອດ​ອອກໄດ້ແຜ່ຜາຍອອກໄປຢ່າງວ່ອງໄວ
ນັບແຕ່ຊຸມປີ 1970 ເປັນຕົ້ນມາ.

ພະຍາດທີ່​ວ່ານີ້ ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນມັກພົບເຫັນຢູ່ໃນເມືອງ. ອົງການ WHO ເວົ້າວ່າ ເວລາ​ນີ້
ປະຊາກອນໂລກປະມານ 40% ແມ່ນມີຄວາມສ່ຽງຕໍ່​ການ​ເປັນ​ໄຂ້​ເລືອດ​ອອກ ຢູ່ໃນຫລາຍ
ກວ່າຮ້ອຍປະເທດ. ຂົງເຂດ​ເອ​ເຊຍຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ແລະພາກຕາເວັນຕົກຂອງມະຫາສະ
ມຸດປາຊີຟິກ ແມ່ນ​ເປັນ​ເຂດທີ່​ຖືກກະທົບຫລາຍທີ່ສຸດ. ໄຂ້​ເລືອດ​ອອກກໍມີ​ຢູ່ໃນທະວີບອາ
ຟຣິກາ, ທະວີບອາເມຣິກາ ແລະພາກ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ຂອງທະເລເມດີເຕີ​ເຣນຽນ ຄື​ກັນ.

ນັກວິທະຍາສາດຄົ້ນພົບວິທີໃໝ່ ໃນການສະກັດກັ້ນ ໄຂ້ເລືອດອອກ (ເບິ່ງວີດີໂອ ພາສາອັງກິດຊ້າໆ)

ນັກວິທະຍາສາດຄົ້ນພົບວິທີໃໝ່ ໃນການສະກັດກັ້ນ ໄຂ້ເລືອດອອກ (ເບິ່ງວີດີໂອ ພາສາອັງກິດຊ້າໆ)

ບໍ່ມີຢາວັກຊິນໃດໆ ປ້ອງ​ກັນ​ຫລືຕ້ານພະຍາດໄຂ້​ເລືອດ​ອອກ​ໄດ້ ແລະກໍບໍ່ມີວິທີການປິ່ນປົວ
ພະຍາດ​ແບບ​ພິ​ເສດໃດໆ.

ທ່ານ ສະກັອດ ຣິດຈີ (Scott
Ritchie) ​ແຫ່ງມະຫາວິທະຍາ
ໄລ ເຈມສ໌ຄຸກ (James
Cook) ໃນເມືອງຄວີນສະແລນ
(Queensland) ປະເທດອອສ
ເຕຣເລຍ (Australia) ເວົ້າວ່າ
ຄວາມພະຍາຍາມໃນການຄວບ
ຄຸມ ແມ່ນແນເປົ້າໝາຍໃສ່ ຍຸງທີ່
ນໍາເອົາພະຍາດນີ້ໄປແຜ່ຜາຍ.

ທ່ານ ສະກັອດ ຣິດຈີ ​ເວົ້າ​ວ່າ “ວິທີດຽວ​ເທົ່າ​ນັ້ນ ທີ່ຈະຄວບຄຸມພະຍາດນີ້ໄດ້ ກໍຄື
ຜ່ານການໃຊ້ຢາ​ເຄມີຂ້າແມງໄມ້ ແລະບາງທີ ກໍອາດ​ໃຊ້​ທີການໃຫ້ການສຶກສາ ອົບຮົມໃຫ້ແກ່ປະຊາຄົມນໍາ. ແລະ ຍຸງບາງຈໍາພວກກໍມີຄວາມຕ້ານທານຕໍ່ຢາ
ຂ້າແມງໄມ້​.”

ທ່ານສະກັອດ ຣິດຈີ ແລະພວກນັກວິທະຍາສາດຄົນອື່ນໆ ຈາກອອສເຕຣເລຍ ແລະສະ
ຫະລັດ ກໍາລັງດໍາເນີນການຄົ້ນຄວ້າຫາ​ວິທີປາບ​ພວກ​ຍຸງເຫລົ່າ​ນັ້ນ​ແບບ​ໃໝ່​. ພວກ​ເຂົາ​ເຈົ້າ
ໄດ້ຂັດຂວາງ ຫລືສະກັດກັ້ນການເຕີບໂຕຂອງເຊື້ອໄວຣັສຂອງໄຂ້ເລືອດອອກ ຢູ່ໃນຍຸງ ໂດຍການເຮັດໃຫ້ມັນຕິດເຊື້ອແບັກທີເຣຍຊະນິດ​ນຶ່ງ ທີ່ມີຊື່ວ່າ ໂວລບາເກຍ ພິພຽນທິສ
(Wolbachia pipientis). ເຊື້ອໂວລວາເກຍນີ້ ແມ່ນມັກຈະພົບເຫັນຢູ່ໃນຢູ່ໃນພວກແມງໝີ່
ທີ່ຕອມໝາກໄມ້ ແລະກໍປອດໄພສໍາລັບຄົນ.

ພວກນັກຄົ້ນຄວ້າ ໄດ້ປ່ອຍຍຸງທີ່ຕິດເຊື້ອແບັກທີເຣຍໂວລບາເກຍນັ້ນ ເຂົ້າໄປຢູ່ໃນຫ້ອງນຶ່ງ ບ່ອນທີ່ມີຍຸງທີ່ຍັງບໍ່ໄດ້ຕິດເຊື້ອ. ຍຸງທີ່ຕິດເຊື້ອໄປປະສົມພັນກັບຍຸງທີ່ຍັງບໍ່ຕິດເຊື້ອ ແລະ
ກໍແຜ່ເຊື້ອແບັກທີເຣຍອອກ​ໄປຢ່າງສໍາເລັດຜົນ.

ຈາກນັ້ນ ພວກນັກຄົ້ນຄວ້າກໍໄດ້ທໍາການທົດລອງຢູ່ທາງນອກຢູ່ກາງອາກາດ. ພາຍໃນເວລາ
ສອງເດືອນ ​ເຂົາ​ເຈົ້າໄດ້ປ່ອຍຍຸງທີ່ຕິດເຊື້ອແບັກທີເຣຍ ຫລາຍ​ກ່ວາ 3 ​ແສນ​ໂຕ ຢູ່ໃນສອງ
ເມືອງຂອງອອສເຕຣເລຍ ທີ່ຢູ່ຫ່າງໄກຈາກເມືອງ​ໃຫຍ່ໆ.

ທ່ານ ສະກັອດ ໂອນີລກວດເບິ່ງເຊື້ອແບັກ ທີເຣຍໂວລບາເກຍ ທີ່ໃຊ້ເພື່ອຕ້ານເຊື້ອ ໄວຣັສໄຂ້ເລືອດອອກເອອີດີສ໌ ເອຈິບທາຍ

ທ່ານ ສະກັອດ ໂອນີລກວດເບິ່ງເຊື້ອແບັກ ທີເຣຍໂວລບາເກຍ ທີ່ໃຊ້ເພື່ອຕ້ານເຊື້ອ ໄວຣັສໄຂ້ເລືອດອອກເອອີດີສ໌ ເອຈິບທາຍ

ທ່ານສະກັອດ ໂອນີລ (Scott
O’Neill) ທີ່ມະຫາວິທະຍາໄລ
ໂມນາສ (Monash) ທີ່ນະ
ຄອນແມລເບີນ (Melbourne)
ເວົ້າວ່າ ພວກຍຸງ​ເຫລົ່າ​ນັ້ນ​ ໄດ້
ແຜ່ຜາຍ​ເຊື້ອ​ແບັກ​ທີ​ເຣຍໂວ​ລບາ
ເກ​ຍ ​ໄປ​ໃສ່ພວກຍຸງຢູ່ທາງນອກ
ເຮືອນຢ່າງໄວວາ ຄືກັນກັບເວລາ
ທີ່ໄດ້ທົດລອງເຮັດຢູ່ໃນເຮືອນ.

ແລະເມື່ອໃດການປ່ອຍຍຸງ​ທີ່​ຕິດ​ເຊຶ້ອແບັກທີເຣຍໂວລບາເກຍ
ໄດ້ຢຸດເຊົາໄປ ​ເຊື້ອເ​ເບັກ​ທີ
ເຣຍດັ່ງກ່າວກໍຍັງໄດ້ສືບຕໍ່
ແຜ່ຜາຍເພີ້ມຂຶ້ນຈົນຮອດ
ເວລາທີ່ການທົດລອງໄດ້ສິ້ນ
ສຸດລົງໃນຕອນທ້າຍລະດູຝົນ.

ແຜນການຂັ້ນຕໍ່ໄປ ກໍຄືວ່າ
ທໍາການທົດລອງ​ໃນ​ໄລຍະ 2 ຫລື 3 ປີ ຂ້າງໜ້າ ໃນເຂດທີ່ມີປະຊາຊົນຕິດເຊື້ອໄຂ້​ເລືອດ
ອອກຫລາຍ​ຄົນ​ນັ້ນ.

ພວກນັກຄົ້ນຄວ້າ ໄດ້​ຊີ້​ແຈງ​ກ່ຽວ​ກັບວຽກງານທີ່ພວກເຂົາເຈົ້າເຮັດ ຢູ່ໃນບົດຂຽນສອງ​
ບົດທີ່ພິມອອກເຜີຍແຜ່ໃນວາລະສານທໍາມະຊາດ ຫລື Nature.

ຍຸງຍັງ​ເປັນ​ພາຫາ​ນະນໍາເອົາເຊື້ອໄຂ້ມາເລເຣຍ ຫລື​ໄຂ້ຍຸງ ໄປແຜ່ຜາຍ ນໍາອີກ. ພວກຍຸງ ປະເພດທີ່ສີດເຊື້ອກາຝາກມາເລເຣຍ ​ເຂົ້າໃສ່ຜູ້ຄົນທີ່ມັນກັດນັ້ນ ​ມັກມີຫລາຍທີ່ສຸດໃນ
ຍາມຕາເວັນຕົກດິນ ແລະຕາເວັນຂຶ້ນ. ສະນັ້ນ ມຸ້ງກາງນອນ​ແມ່ນ​ຈະສາມາດຊ່ວຍປ້ອງ
ກັນບໍ່ໃຫ້ຄົນຖືກຍຸງກັດໄດ້ ໃນຍາມນອນຫລັບ. ແຕ່ວ່າ ຍຸງທີ່ແຜ່ຜາຍເຊື້ອໄຂ້​ເລືອດ​ອອກ
ທີ່ມີຊື່ວ່າ ເອອີດີສ໌ ​ເອຈິບທາຍ (Aedes aegypti) ນັ້ນ ແມ່ນມັກອອກກັດຄົນຫລາຍ
ທີ່ສຸດ ໃນຕອນກາງເວັນ.

XS
SM
MD
LG