ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

ການສະແດງບົດບາດ ການຍຸດຕິລົງຂອງ ສົງຄາມກາງເມືອງ ສຫລ ໄດ້ມີຂຶ້ນໃນເມືອງ Appomattox ລັດ Virginia (ວີດີໂອ ພາສາລາວ)


​ເນື່ອງ​ໃນ​ໂອກາດ​ຄົບຮອບ​ສົງຄາມ​ກາງ​ເມືອງ​ສະຫະລັດ ​ໃນ​ເດືອນ​ນີ້ ທີ່​ເມືອງ​ປະຫວັດສາດ Appomattox ລັດ Virginia ​ໄດ້​ມີການ​ສະ​ແດງບັ້ນ​ຕອນ​ນຶ່ງ​ຂອງສົງຄາມ​ດັ່ງກ່າວ ທີ່​ເປັນ​ຂີດ​ໝາຍ​ການ​ຍອມ​ຈຳ​ນົນ ​ທີ່​ນັກ​ປະຫວັດສາດ​ຫຼາຍ​ຄົນ ​ເຊື່ອ​ວ່າ ​ໄດ້​ຍຸດຕິ​ສົງຄາມ​ກາງ
ເມືອງ ​ເມື່ອ 150 ປີຜ່ານມາ. ຕັ້ງ​ແຕ່​ປີ 1861 ຫາ 1865 ພວກ​ລັດ​ໃນ​ພາກ​ເໜືອ​ທີ່​ເອີ້ນ
​ວ່າ ສະຫະພາບ ຫຼື the Union ​ໄດ້​ທຳ​ການ​ຕໍ່ສູ້​ກັບ​ພວກ​ລັດ​ໃນ​ພາກ​ໃຕ້ ທີ່​ເອີ້ນ​ວ່າ the Confederacy ຫຼື ສະຫະພັນທີ່​ໄດ້​ແຍກ​ໂຕ​ອອກ​ຈາກ​ສະຫະພາບ ຍ້ອນ​ການ​ຂັດ​ແຍ້​ງ
ກັນ​ຫລາຍ​ເລື້ອງ ຮວມທັງເລື້​ອງ​ຂ້າ​ທາດ. ຫຼັງ​ຈາກ​ ທະຫານ​ຝ່າຍ Confederacy ຖືກ​ກຳລັງ​ຂອງຝ່າຍ​ Union ກວດ​ ຕ້ອນເຂົ້າ​ຈົນມຸມ​ທີ່​ເມືອງ Appomattox ຜູ້​ບັນຊາ​ການ
​ຂອງ​ຝ່າຍ Confederacy ​ໄດ້​ຍອມ​ຈຳນົນ ​ຕໍ່​ນາຍ​ພົນ​ຂອງ​ຝ່າຍ Union. ຜູ້​ສື່​ຂ່າວ​ວີ​ໂອ
​ເອ Deborah Block ມີ​ລາຍ​ງານ​ກ່ຽວ​ກັບ​ເລື້ອງ​ນີ້ ຊຶ່ງສິງຈະ​ນຳມາສະ​ເໜີ​ທ່ານ​.

​ເບິ່ງວີດີໂອ ພາສາລາວ ກ່ຽວກັບລາຍງານນີ້:

ໃນ​ວັນ​ທີ 9 ​ເມສາ ປີ 1865 ຈຸດ​ຈົບ​ທີ່ສະ​ເທືອ​ນ ​ໃຈ ​ຂອງສົງຄາມ​ກາງ​ເມືອງ​ທີ່ໄດ້​ເອົາ​ຊີວິດ
​ຂອງ​ຊາວ​ອະ​ເມ​ຣິ​ກັນ​ໄປ​ຫຼາຍ​ກວ່າ 7 ​ແສນ​ຄົນ ​ໄດ້ມາ​ເຖິງ​ຢູ່ ທີ່​ເຮືອນ​ຫຼັງ​ໜຶ່ງ​ໃນ​ເມືອງ ອາ​ໂປ​ແມ​ຕິກ​ສ໌ (Appomattox) ຊຶ່ງ​ສູ່​ມື້​ນີ້​ເປັນ​ສວນສາທາລະນະປະຫວັດ ສາດ. ສອງ​ກອງ
ທັບ​ໃຫຍ່ ​ໄດ້​ພົບ​ປະກັນ​ຢູ່ສະຖານ​ທີ່​ແຫ່ງ​ນີ້ ​ເວລາ​ນາຍ​ພົນ Robert E. Lee ຜູ້​ບັນຊາ​ການ
ກອງທັບຂອງ​ຝ່າຍ​ໃຕ້ ຫລື Confederacy ຍອມຈຳນົນ​ຕໍ່ນາຍ​ພົນ Ulyssses Grant ຜູ້​ບັນຊາ​ການ​ກອງທັບ​ຝ່າຍ​ເໜືອ ຫລື Union.

ທ່ານ Waite Rawls ຫົວໜ້າ​ຫໍພິພິດທະພັນຝ່າຍ Confederacy ສາຂາເມືອງ ອາ​ໂປ​ແມ​ຕິກ​ສ໌ ກ່າວ​ວ່າ ການຍອມ​ຈຳນົນ​ໄດ້ແກ່ຍາວ​ໄປປະມານ 2 ​ເດືອນ.

ທ່ານ Rawls ກ່າວ​ວ່າ ”​ຍ້ອນ​ວ່າ ​ຍັງ​ມີພວກ​ກອງທັບ​ອື່ນໆ​ ​ຢູ່​ໃນ​ສະໜາມລົບ​ຢູ່.
ມັນ​ຕ້ອງ​ໃຊ້​ເວລາ​ເພື່ອ​ໃຫ້​ພວກ​ກອງທັບ​ອື່ນໆ​ໃນ​ລັດ North Carolina ​ໃນ
ລັດ Texas ຍອມ​ສະຫລາຍ​ໂຕ ​ຫຼື​ຍອມ​ຈຳນົນ.”

​ໃນ​ການ​ສະ​ແດງ​ການ​ວາງອາວຸດ ທີ່ເມືອງ ອາ​ໂປ​ແມ​ຕິກ​ສ໌ ​ເມື່ອ​ວັນ​ທີ 12 ​ເມສາ ປີ 1865 ນັ້ນ​ພວກສະ​ແດງ​ເປັນ​ທະຫານ​ຂອງ​ຝ່າຍ Union ພາກັນ​ຍ່າງ​ອອກມາ​ກ່ອນ ຕິດຕາມ​ມາ​ດ້ວຍ​ພວກ​ທະຫານ​ Confederates ທີ່ຍ່າງ​ມາ​ໃນ​ທ່າ​ທາງ​ອິດ​ເມື່ອຍ ​ແລະປະລາໄຊ.
ທັງ​ສອງ​ຝ່າຍ​ປິ່ນໜ້າເຂົ້າຫາ​ກັນ ແລ້ວ​ພວກ​ທະຫານ​ຝ່າຍ the Confederates ​ກໍວາງ
ອາວຸດຂອງ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ ​ກອງ​ກັນ​ຂຶ້ນ.

ການສະ​ແດງ​ບົດບາດ​ຄືນ​ໃໝ່ ​ໄດ້​ແຕະຕ້ອງ​ຈິດ​ໃຈ​ຂອງ​ Bruce Blackmon ຈາກ​ລັດ North Carolina ທີ່​ ຫຼິ້ນ​ບົດບາດ​ເປັນ​ນາຍພັນ​ເອກ ​ຝ່າຍ Confederates ​ແລະ​ໄດ້​
ມີ​ບັນພະບຸລຸດຄົນໜຶ່ງ​ຮ່ວມຕໍ່ສູ້​ໃນ​ສົງຄາມ​ກາງ​ເມືອງ​ນັ້ນ.

ທ່ານ Blackmon ກ່າວ​ວ່າ “ມັນ​ເປັນເລື້ອງ​ທີ່​ໂສກ​ເສົ້າ​ຫຼາຍ​ສຳຫລັບ​ພວກ​ເຮົາ ທີ່​ອາດໄດ້​ມີ​ບັນພະບຸລຸດປະກອບສ່ວນ​ໃນ​ການ​ຍອມ​ຈຳນົນ​ ຫຼື​ຮ່ວມ​ຕໍ່ສູ້ໃນ​ສົງຄາມ​ກາງ​ເມືອງ​ນັ້ນ. ມັນເຮັດ​ໃຫ້ເກີດ​ຄວາມ​ຮູ້ສຶກຫລາຍຢ່າງ​ຫລາຍປະການ ​ເວລາພວກ​ເຮົາ​ຄຶດເຖິງ​ຈຳນວນຜູ້​ເສຍຊີວິດ​ຈາກທັງ​ສອງ​ຝ່າຍ ​ແລະ​ໂສກ​ນາດ​ຕະກຳ
ທີ່ໄດ້​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ແທ້ໆ​ນັ້ນ.”

ທີ່​ຄ້າຍ​ຂອງ​ພວກ​ທະຫານ​ຝ່າຍ Union ທີ່​ສ້າງຂຶ້ນເພື່ອ​ສະ​ແດງ​ຢູ່​ສວນ ສາທາລະນະ
​ແຫ່ງ​ນີ້ Henry Schmied ຄິດ​ຄຳ​ນຶງ​ວ່າ​ ສົງຄາມ​ດັ່ງກ່າວ​ໄດ້​ສ້າງຄວາມ​ຫຍຸ້ງຍາກຫຼາຍ​
ຂະໜາດ​ໃດ​ ໃຫ້​ແກ່​ທັງ​ສອງ​ຝ່າຍ.

ທ່ານ Schmied ກ່າວ​ວ່າ “​ສຳ​ຫລັບ​ຝ່າຍ Union ​ນັ້ນ ພວກ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ຄົງ​ໄດ້​ມີ​ຄວາມ​ຮູ້ສຶກ ​ຄື​ກັນ​ກັບນ້ຳໜັກ​ອັນ​ໃຫຍ່​ຫຼວງໄດ້​ຖືກ​ຍົກອອກໄປ ຈາກ​ເອິກ​ຂອງເຂົາ​ເຈົ້າ. ​ແລະ​ສຳຫລັບ​ຝ່າຍ Confederacy ນັ້ນ ກໍ​ຄົງມີ​ຄວາມ​ໂສກ​ເສົ້າ​ຢ່າງ​ຫລວງ
ຫລາຍ ​ເພາະວ່າ​ພວກ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ໄດ້​ຕໍ່ສູ້ມາ​ຢ່າງ​ໜັກ ​ເພື່ອເປົ້າ​ໝາຍ​ຂອງ​ເຂົາ​
ເຈົ້າ ​ເຖິງ​ແມ່ນ​ມັນ​ເປັນ​ເປົ້າ​ໝາຍ​ທີ່​ຜິດກໍ​ຕາມ.”

ມີ​ທະຫານ​ຜິວ​ດຳ​ທີ່​ເມືອງ Appomattox ຈຳນວນ​ສອງ​ສາມ​ພັນ​ທີ່​ເອີ້ນ​ກັນວ່າ “ທະຫານຜິວ​ສີດຳ” ທີ່​ທຳ​ການ​ຕໍ່​ສູ້ໃຫ້ຝ່າຍ​ເໜືອ. Leo Vaughan ທີ່​ຫຼິ້ນ​ບົດບາດ​ເປັນ​ຝ່າຍ Union ມີບັນພະບຸລຸດ​ຫຼາຍຄົນ ທີ່​ໄດ້​ຮ່ວມຕໍ່ສູ້​ໃນ​ສົງຄາມ​ກາງ​ເມືອງ ​ແຕ່​ຢູ່​ຂ້າງຝ່າຍ Confede
racy.

ທ່ານ Vaughan ກ່າວວ່າ “ແລະເຂົາເຈົ້າເປັນຄົນຜິວຂາວ ເພາະວ່າ ພໍ່ຂອງ​ພໍ່​ຕູ້
ທວດຂອງຂ້ອຍ ເປັນເຈົ້າຂອງສວນຢາສູບ.”

ທີ່ຄ້າຍທະຫານຝ່າຍ Confederacy ນັກສະແດງ​ເປັນ​ທະຫານ​ຝ່າຍ​ໃຕ້​ ຄົນ​ໜຶ່ງ ຈາກລັດ South Carolina ເຊື່ອວ່າຝ່າຍ​ເໜືອບໍ່ມີທຸລະໃດໆ ທີ່ຈະທຳການໂຈມຕີພວກລັດພາກ​ໃຕ້.

​ລາວ​ເວົ້າວ່າ “ຖ້າສົ່ງຂ້ອຍກັບຄືນໄປຍັງປີ 1860 ຫາປີ 1865 ນັ້ນ ແນ່ນອນ ຂ້ອຍ​ແມ່ນຈະຖືດາບແລະຕໍ່ສູ້​ເພື່ອບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງ ຂ້ອຍ.”

ຫຼັງຈາກການຍອມຈຳນົນແລ້ວ ນາຍພົນ Grant ໄດ້ປ່ອຍໃຫ້ພວກທະຫານຝ່າຍ​ໃຕ້ ຮັກ
ສາພວກອາວຸດຕິດແອວ ແລະມ້າຂອງເຂົາເຈົ້າ​ ໄວ້ ​ໄດ້ຖ້າພວກເຂົາເຈົ້າປະຕິບັດຕາມ
ກົດໝາຍລັດຖະບານກາງ. Bruce Blackmon ກ່າວວ່າ ພວກທະຫານ​ຝ່າຍ​ໃຕ້ໄດ້ຮັບ
ໜັງສືຜ່ານ​ເຂດ ເພື່ອວ່າພວກເຂົາເຈົ້າຈະສາມາດເດີນທາງກັບບ້ານໄດ້ຢ່າງປອດໄພ.

ທ່ານ Blackmon ກ່າວ​ວ່າ “ຖ້າ​ຫາກ​ພວກ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ຖືກ​ຢຸດ​ໂດຍ​ພວກ​ທະຫານ​ຝ່າຍ​ເໜືອ ​ເວລາ​ເດີນທາງ​ກັບ​ບ້ານ​ເຮືອນ​ນັ້ນ ພວກ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ກໍສາມາດແຈ້ງ​ໜັງສືຜ່ານ​ນີ້ຕໍ່​ພວກ​ທະຫານ​ເຫຼົ່ານັ້ນ​ໄດ້.”

ແຕ່​ມາ​ຮອດ​ສູ່​ມື້​ນີ້ ສົງຄາມ​ກາງ​ເມືອງ​ຍັງ​ຄົງ​ເປັນ​ຈຸດ​ທີ່​ເຈັບ​ປວດ​ຢູ່​ສຳຫລັບ​ຫຼາຍ​ຄົນ​ໃນ​ບັນ
ດາ​ລັດພາກ​ໃຕ້ ທີ່​ເອີ້ນ​ສົງຄາມ​ນີ້​ວ່າ ​ ສົງຄາມ​ຮຸກ​ຮານ​ຂອງ​ຝ່າຍ​ເໜືອ. ​ແນວ​ໃດ​ກໍ​ຕາມ Kevin Reynolds ທີ່ສະ​ແດງເປັນ​ທະຫານຝ່າຍ​ໃຕ້ຈາກ​ລັດ South Carolina ກ່າວ​
ວ່າ ​ເຖິງ​ແມ່ນ​ໄດ້ມີ​ການ​ນອງ​ເລືອດ​ກໍ​ຕາມ ​ແຕ່ມັນ​ກໍ​ສຳຄັນ​ທີ່​ປະເທດ​ໄດ້​ຮວມ​ເຂົ້າກັນ​ຄືນ​ອີກ.

ທ່ານ Reynolds ກ່າວ​ວ່າ “ຫຼັງ​ຈາກ​ທຸກ​ສິ່ງ​ທຸກ​ຢ່າງ​ທີ່ພວກ​ເຮົາ​ໄດ້​ກະທຳ​ໄປ ສິ່ງ​ທີ່​ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່​ສຸດ ກໍ​ແມ່ນວ່າ ​ພວກ​ເຮົາໄດ້ເຕົ້າ​ໂຮມ​ກັນ​ຄືນ ​ໃນ​ຖານະ​ຄົນ​ອະ​ເມ​ຣິກັນ​ນຳ​ກັນ.”

ສະແດງຄວາມເຫັນໃຫ້ເບິ່ງ

XS
SM
MD
LG