ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

ຍຸດທະສາດຂອງທ່ານໂອບາມາ ໃນການຮັບມືກັບ ການລຸກຮືຂຶ້ນ ຂອງຊາວອາຣັບ ແມ່ນໄດ້ຜົນດີ (ເບິ່ງວີດີໂອ)

  • ໄພສານ ວໍຣະຈັກ

ການລຸກຮືຂຶ້ນ ຕໍ່ຕ້ານລັດຖະບານ ຂອງປະຊາຊົນຊາວອີຈິບ

ການຕອບຮັບແບບລະມັດລະວັງຂອງປະທານາທິບໍດີບາຣັກໂອບາມາ ຕໍ່ການລຸກຮືຂຶ້ນຂອງ ປະຊາຊົນໃນທົ່ວພາກຕາເວັນອອກກາງ ແລະອາຟຣິກາເໜືອນັ້ນ ມັກຈະໄດ້ຮັບການຕຳໜິ ຕິຕຽນຢູ່ເລື້ອຍໆ. ແຕ່ນຶ່ງປີ ຫຼັງຈາກການປະທ້ວງໃນລະດູບານໃໝ່ຂອງຊາວອາຣັບເລີ່ມຂຶ້ນ ນັ້ນພວກນັກຊ່ຽວຊານກ່ຽວກັບຂົງເຂດບາງຄົນກ່າວວ່າ ຍຸດທະສາດຂອງລັດຖະບານສະຫະ ລັດໃຫ້ຜົນກຸ້ມຄ່າ. Dan Robinson ຜູ້ສື່ຂ່າວຂອງວີໂອເອປະຈຳທຳນຽບຂາວມີລາຍງານ ກ່ຽວກັບເລື່ອງນີ້

ເມື່ອ​ວັນ​ທີ 17 ທັນວາ​ປີ 2010 ຜ່ານ​ມາ ນາຍ Mohamed Bouaziz ຄົນຂາຍ​ເຄື່ອງ​
ແຄມ​ທາງທີ່​ປະ​ເທດ Tunisia ​ໄດ້ເອົາ​ໄຟຈູດເຜົາ​ໂຕ​ເອງ​ເພື່ອ​ເປັນ​ການ​ປະ​ທ້ວງຕໍ່​ນະ​ໂຍ
ບາຍ​ຂອງ​ລັດຖະບານ ​ແລະ​ໄດ້​ເສຍ​ຊີວິດ​ໃນເວລາ​ຕໍ່​ມາ ຊຶ່ງ​ກາຍ​ເປັນ​ຕົວ​ເລັ່ງ​ໃຫ້​ເກີດປະຕິ
ກິລິຍາໃນ​ທາງ​ທີ່​ບໍ່​ຄາດ​ຄິດທີ່​ໄດ້​ນໍາ​ໄປ​ສູ່​ການ​ປະຕິວັດ​ໃນຕູ​ນີ​ເຊຍ ​ແລະ​ການ​ລຸກ​ຮື​ຂຶ້ນຂອງ
ຊາວ​ອາຣັບທີ່​ເອີ້ນກັນວ່າ ​ລະດູບານ​ໃໝ່​ຂອງ​ອາຣັບນັ້ນ.

ພາຍ​ໃນ​ໄລຍະ​ບໍ່​ເທົ່າ​ໃດເດືອນ ການ​ປະ​ທ້ວງ​ກໍ​ໄດ້​ລ​ະ​ເບີດ​ຂຶ້ນ ຢູ່​ທີ່​ປະ​ເທດ​ອີ​ຈິບ ​ເຢ​ເມນ
ບາຫ໌​ເຣນ​ແລະ​ຊີ​ເຣຍ. ປະທານາທິບໍດີ​ອີ​ຈິບ​ໄດ້​ຖືກ​ຂັບ​ໄລ່​ອອກ​ຈາກ​ອຳນາດ.

ແລະ​ມາ​ຮອດ​ທ້າຍ​ປີ ຈອມ​ຜະ​ເດັດ​ການ​ຂອງລີ​ເບຍ ​ມວມມາ ກາດ​ດາ​ຟີກໍໄດ້​ຖືກ​ຂ້າ​ຕາຍ.

ສະຫະລັດ​ແລະ​ອົງການ​ເນ​ໂຕ້​ໄດ້​ໃຫ້ການ​ສະໜັບສະໜຸນ​ທາງ​ອາກາດ​ເພື່ອ​ປົກ​ປ້ອງ​ຄຸ້ມຄອງ​
ພົນລະ​ເຮືອນຈາກ​ການ​ບຸກ​ໂຈມ​ຕີ​ຂອງ​ກຳລັງ​ລັດຖະບານ​ໃນ​ລີ​ເບຍ.

ແຕ່​ການ​ລຸກ​ຮື​ຂຶ້ນ​ໃນ​ລະດູບານ​ໃໝ່​ຂອງ​ຊາວ​ອາຣັບແມ່ນ​ຍາກ​ທີ່​ຈະ​ທຳນາຍ​ໄດ້. ຜູ້ນຳຫຼາຍ​
ຄົນ​ ທັງ​ທີ່ເປັນ​ມິດ​ແລະ​ບໍ່​ເປັນມິດ​ກັບ​ສະຫະລັດ​ໄດ້​ຖືກ​ໂຄ່ນ​ລົ້ມ ແລະມາ​ຈົນ​ເຖິງ​ເດືອນ​ພຶດ
ສະພາທ່ານ​ໂອ​ບາ​ມາ​ຈຶ່ງ​ໄດ້​ເອົາ​ທ່າ​ທີ​ແບບ​ໜັກ​ແໜ້ນ​ຂອງສະຫະລັດເຂົ້າຂ້າງຊາວ​ອາຣັບທີ່​
ທຳ​ການ​ປະ​ທ້ວງ.

ທ່ານ​ໂອ​ບາ​ມາ​ເວົ້າວ່າ ພວກເຮົາສະໜັບສະໜຸນການປະຕິຮູບທາງດ້ານການເມືອງ
ແລະ
ເສດຖະກິດ ໃນພາກຕາເວັນອອກກາງ ແລະອາຟຣິກາເໜືອ ທີ່ສາມາດສະ
ໜອງ
ຕອບຕໍ່ຄວາມໄຝ່ຝັນ ຢ່າງຖືກຕ້ອງຊອບທຳ ຂອງປະຊາຊົນທຳມະດາສາມັນ
ຢູ່
ໃນທົ່ວພູມີພາກ. ການສະໜັບສະໜຸນຂອງພວກເຮົາຕໍ່ຫຼັກການເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ແມ່ນຜົນ
ປະ
ໂຫຍດອັນດັບສອງ.”

ປະທານາທິບໍດີ ໂອບາມາ
ປະທານາທິບໍດີ ໂອບາມາ

ການ​ໃຫ້​ຄວາມ​ສະໜັບສະ​ໜຸນ
ຂອງ​ສະຫະລັດ​ໃນ​ທີ່​ສຸດ​ຕໍ່​ການ
ລຸກ​ຮື​ຂຶ້ນ​ໃນ​ລະດູບານໃໝ່​ຂອງ​
ຊາວ​ອາຣັບ ແມ່ນ​ໄດ້​ພາ​ໃຫ້​ມີ​
ການ​ຕຳ​ໜິຕິຕຽນ​ວ່າ ລັດຖະ
ບານ​ສະຫະລັດ ​ບໍ່​ໄດ້​ໃຫ້ການ
ສະໜັບສະໜຸນຢ່າງ​ພຽງພໍ ຕໍ່​
ພວກ​ປະ​ທ້ວງ​ຊາວ​ອີຣ່ານ​ໃນ
ປີ 2009. ​ແຕ່ທ່ານ Walter
Russell Mead ສາດສະດາ
ຈານ​ສອນ​ວິຊາ​ກິດຈະການ​ຕ່າງ
ປະ​ເທດ​ພາສາ​ແລະ​ວັນນະຄະດີ
ທີ່​ວິທະຍາ​ໄລ Bard ກ່າວ​ວ່າ
ບັນດາ​ປະ​ທາ​ນາ​ທິບໍດີ​ຂອງ​ສະ
ຫະລັດ​ມັກ​ຈະ​ປະ​ເຊີນ​ກັບ​ການ​
ຕັດສິນໃຈທີ່​ຍຸ່ງຍາກ ເວລາ​ໃດ​
ມີ​ການ​ປະຕິວັດກ່ຽວຂ້ອງ​ນຳ.

ສາດສະດາຈານ Mead ​ເວົ້າວ່າ “ຂ້າພະ​ເຈົ້າຄິດ​ວ່າ ຄວາມ​ຄິດ​ທີ່​ວ່າ​ປະທານາທິບໍດີ​
ສະຫະລັດບໍ່​ວ່າມາຈາກ​ພັກ​ໃດ​ກໍ​ຕາມ ຈະສາມາດ​ຄາດ​ຄະ​ເນ​ໄດ້ ເລີ່​ມ​ແຕ່​ມື້ທຳ​ອິດ
ກ່ຽວ​ກັບ​ແຜນ​ແມ່​ບົດ​ ເພື່ອ​ຮັບມືກັບ​ການ​ຫັນປ່ຽນ​ ຈາກ​ການປະຕິວັດ ຢູ່​ໃນ​ຫົກ​ປະ​
ເທດທີ່​ມີ​ຄວາມ​ສຳຄັນ​ທາງ​ດ້ານ​ຍຸດ​ທະ​ສາດນັ້ນທ່ານ​ຄົງ​ຮູ້​ດີ​ເວລາ​ທ່ານ​ເວົ້າ​ແບບນີ້
ທ່ານກໍ​ຈະ​ສໍານຶກ​ໄດ້ວ່າ​ມັນ​ເປັນ​ສິ່ງ​ທີ່​ບໍ່​ສາມາດ​ເຮັດ​ໄດ້.”

ເບິ່ງລາຍງານພາສາອັງກິດ:

ທ່ານ​ໂອ​ບາ​ມາ​ໄດ້​ອີງ​ນະ​ໂຍບາຍ​ຂອງ​ສະຫະລັດ​ຕາມ​ຫຼັກການ​ແກນ​ກາງ​ທີ່​ສຳຄັນ​ເຊັ່ນ​ຄັດຄ້ານ
ຕໍ່​ການ​ໃຊ້​ຄວາມ​ຮຸນ​ແຮງ ສົ່ງ​ເສີມສິດທິ​ມະນຸດ​ສາກົ​ນ​ແລະ​ສິດທິຂອງ​ປະຊາຊົນ​ໃນ​ການ​ເລືອກ
ເອົາ​ຜູ້ນຳ​ຂອງ​ພວກ​ເຂົາ​ເຈົ້າ.

ການປະຕິບັດ​ດັ່ງກ່າວ​ຂອງ​ທ່ານ​ໂອ​ບາ​ມາ ຖືກຕ້ອງ​ຫຼືບໍ່? ທ່ານ Kurt Werthmuller ນັກ
ຄົ້ນຄວ້າທີ່ສູນ​ກາງອິດສະຫຼະພາບ​ທາງ​ດ້ານ​ສາສະໜາ​ຂອງສະ​ຖາ​ບັນ ​Hudson ກ່າວ​ວ່າຖືກ
ຕ້ອງ​ທີ່​ສຸດ.

ທ່ານ Werthmuller ​ເວົ້າວ່າ “ຂ້າພະ​ເຈົ້າຄິດ​ວ່າ ພວກ​ເຮົາ​ຈຳ​ເປັນ​ຕ້ອງ​ພິຈາລະນາ​
ເລື່ອງ​ເຫລົ່າ​ນັ້ນ​ທັງ​ໝົດມັນ​ມີ​ຄວາມ​ກ່ຽວພັນກັນມັນ​ມີ​ແຮງ​ກະຕຸກ​ຊຸກຍູ້​ຈາກ​ບ່ອນ​ນຶ່ງ​
ໄປ​ຫາ​ອີກ​ບ່ອນ​ນຶ່ງ ​ແຕ່ວ່າຢູ່​ໃນ​ແຕ່ລະ​ເຂດ​ຂອງ​ໂລກ​ອາຣັບນັ້ນ ມັນ​ມີ​ລັກສະນະ​ທີ່
ແຕກ​ຕ່າງ​ກັນ.”

ສ່ວນ​ທ່ານ Sam Tadros ນັກຄົ້ນຄ້ວາ​ອີກ​ທ່ານ​ນຶ່ງ ຈາກ​ສະ​ຖາ​ບັນ Hudson ກ່າວ​ວ່າ ​
ເຖິງ​ແມ່ນ​ທ່ານ​ໂອ​ບາ​ມາ​ໄດ້​ດຳ​ເນີນ​ການ​ຢ່າງຖືກຕ້ອງ ທີ່​ບໍ່​ໄດ້​ເອົາ​ທ່າທີນຶ່ງ​ດຽວແບບ​ກວມ
ລວມກໍ​ຕາມ ​ແຕ່​ເຫດການ​ຕ່າງໆທີ່​ໄດ້​ມີ​ການ​ປ່ຽນ​ແປງ​ຢ່າງ​ວ່ອງ​ໄວນັ້ນ ບາງ​ຄັ້ງກໍ​ເປັນ​ສິ່ງ​
ຂັບ​ດັນ​ນະໂຍບາຍ​ຂອງ​ລັດຖະບານ.

ທ່ານ Tadros ​ເວົ້າວ່າ “ການ​ຕອບ​ຮັບ​ ຂອງ​ລັດຖະບານ​ສະຫະລັດ​ຕໍ່​ການ​ລຸກ​ຮື​ຂຶ້ນ​
ໃນ​ລະດູບາ​ນ​ໃໝ່​ຂອງ​ຊາວ​ອາຣັບນັ້ນ ສ່ວນ​ໃຫຍ່​ແລ້ວ​ແມ່ນ​ໄດ້​ສະທ້ອນ​ເຖິງ​ຄວາມ​
ສົນໃຈ ທີ່​ບໍ່ຢາກປະປ່ອຍ​ໃຫ້​ເຫດການ​ສຳຄັນ​ທາງ​ປະວັດ​ສາດ ຜ່ານ​ໄປ​ໂດຍ​ບໍ່​ໄດ້
ມີ​ສ່ວນ​ຮ່ວມໃນ​ເຫດການ​ທີ່​ໄດ້​ເກີດ​ຂຶ້ນ ຫລື​ກະ​ໂດດ​ເຂົ້າ​ໄປ​ຮ່ວມໂດຍ​ທັນທີ​ນໍາ​ສິ່ງ​
ທີ່​ເກີດ​ຂຶ້ນ ແລະ​ດັ່ງນັ້ນ​ໃນ​ຫຼາຍໆ​ກໍລະນີ ຄວາມ​ລະມັດ​ລະວັງ​ໃນ​ຂັ້ນຕົ້ນ ທີ່​ຄວນ​ມີ
ນັ້ນ ກໍ​ບໍ່ໄດ້ຮັບ​ຄວາມ​ສົນ​ໃຈ ແລະການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ຢູ່​ຕາມ​ຖະໜົນ​ຫົນທາງ​ໄດ້ກາຍ​
ມາ​ເປັນ​ໂຕ​ຂັບ​ດັນການຕອບ​ຮັບ ແທນ​ທີ່​ຈະ​ແມ່ນນະ​ໂຍບາຍ​ອັນ​ຈະ​ແຈ້ງ​ ທີ່​ໄດ້​ຕັ້ງ​
ໃຈ​ໄວ້.”

ທ່ານ Tadros ​ແລະ​ພວກ​ນັກ​ຊ່ຽວຊານ​ກ່ຽວ​ກັບ​ພູມີພາກຄົນ​ອື່ນໆ​ກ່າວ​ເຕືອນ​ວ່າ ​ເຫດການ​
ຢູ່​ໃນ​ພາກ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ກາງ​ ແມ່ນ​ສ່ວນນຶ່ງຂອງ​ການຫັນປ່ຽນໃນໄລຍະ​ຍາວຊຶ່ງມີ​ຄວາມ​ສ່ຽງ​
ຕ່າງໆ ຮວມທັງ​ຄວາມ​ເປັນ​ໄປ​ໄດ້​ໃນ​ການ​ມີ​ອຳນາດ​ເພີ່ມຂຶ້ນຂອງ​ກຸ່ມ​ສາສະໜາ​ອິສລາມ​ນິຍົມ​
ແນວທາງ​ເດີມ​ຢູ່​ໃນ​ອີ​ຈິບ ​ແລະ​ຄວາມ​ເປັນ​ໄປໄດ້​ໃນ​ການ​ເກີດ​ສົງຄາມ​ກາງ​ເ​ມື​ອງຢູ່​ໃນ​ຊີ​ເຣຍ.
ພວກທ່ານ​ເວົ້າວ່າ ຂັ້ນຕອນ​ການ​ຫັນປ່ຽນ​ທີ່​ວ່ານີ້ ຈະ​ດຳ​ເນີນ​ໄປ​ເປັນເວລາ​ຫຼາຍສິບ​ປີ​ແລະ​ຍັງ
ຈະ​ສືບ​ຕໍ່​ເປັນ​ບັນຫາ​ທ້າທາຍ​ສຳລັບ​ປະທານາທິບໍດີ​ຂອງສະຫະລັດອີກຫລາຍໆ​ຄົນ​ຢູ່.

ເບິ່ງວີດີໂອລາຍງານທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັນ:

XS
SM
MD
LG