ລິ້ງ ສຳຫລັບເຂົ້າຫາ

ພວກນັກຄົ້ນຄ້ວາ ເລັ່ງລັດທົດລອງ ຢາປິ່ນປົວ ເຊື້ອອີໂບລາ ໄວຂຶ້ນ ເພື່ອຍຸດຕິການລະບາດ (ສະໄລດ໌/ວີດີໂອ ພາສາລາວ/ອັງກິດ)


ເຊື້ອໄວຣັສ ອີໂບລາ ຕາມທີ່ມອງເຫັນຜ່ານ ກ້ອງສ່ອງແບບ electron microscope.

ອົງການ​ອະນາ​ໄມ​ໂລກ WHO ​ໄດ້​ອະນຸມັດ​ໃຫ້​ນຳໃຊ້​ຢາທົດ​ລອງ​
ປົວ​ເຊື້ອ​ອີ​ໂບລາ ກັບ​ພວກ​ຄົນ​ທີ່​ຕິດເຊື້ອ​ໄວຣັສຮ້າຍ​ແຮງດັ່ງກ່າວ
ທີ່​ໄດ້​ເອົາ​ຊີວິດ​ຄົນ ​ໄປ​ຫລາຍ​ກ່ວາ 1.000 ຄົນ​ແລ້ວ ​ຢູ່​ໃນ​ອາ​ຟຣິ
ກາ​ຕາ​ເວັນ​ຕົກ. ນັກ​ຂ່າວ​ວີ​ໂອ​ເອ Carol Pearson ມີ​ລາຍ​ງານ​
ກ່ຽວ​ກັບ​ວິທີ​ການ​ປິ່ນປົວ ​ແລະ​ຢາ​ວັກ​ຊີ​ນທີ່​ຜ່ານ​ການທົດລອງ​ກັບ
​ສັດມາ​ແລ້ວ ​ແລະອາດ​ນຳ​ໃຊ້​ໄດ້ ກັບ​ພວກ​ຄົນ​ປ່ວຍ​ທີ່​ຕິດ​ເຊື້ອ
​ອີ​ໂບລາ ຊຶ່ງ​ດາຣາມີ​ລາຍລະອຽດ​ມາສ​ະ​ເໜີທ່ານ​.

ເບິ່ງວີດີໂອ ພາສາລາວ ກ່ຽວກັບລາຍງານນີ້:

ຢາ​ເຊຍຣຳທົດ​ລອງໃຊ້​ປິ່ນປົວ​ເຊື້ອໄວຣັສອີ​ໂບລາ ທີ່ໄດ້​ຖືກ​ນຳ​ໃຊ້ ກັບນັກ​ສອນ​ສາສະໜາ ຊາວ​ອາ​ເມຣິກັນແລະ​ຊາວ​ສະ​ເປ​ນ ​ແມ່ນຜະລິດ​ຂຶ້ນ​ມາໃນ​ຫ້ອງ​ທົດ​ລອງ​ຂອງ​ບໍລິສັດ​ເພຊັສ
ຊີວະ​ພາບ Mapp ຫລື Mapp Biopharmaceutical ທີ່​ລັດ​ແຄ​ລິ​ຟໍ​ເນຍ. ບໍລິສັດ​ນີ້​ເວົ້າ​ວ່າ ຢາເຊຍຣຳ​ທີ່​ຕົນໄດ້​ຜະລິດຂຶ້ນ​ມາ​ນັ້ນ ໝົດ​ໄປແລ້ວ ​ແຕ່ກໍ​ກຳລັງ​ພະຍາ​ຍາມ​ຈະ​ຜະລິດອອກ
ມາ​ໃໝ່​ອີກ ​ໃຫ້​ໄດ້​ໄວ​ທີ່​ສຸດເທົ່າ​ທີ່​ຈະ​ໄວ​ໄດ້.

​ຍັງ​ມີ​ອີກ​ຫລາຍໆ​ກຸ່ມ​ ທີ່​ກຳລັງ​ທົດ​ລອງ​ວິທີ​ປິ່ນປົວ​ແລະ​ຢາ​ປ້ອງ​ກັນ​ ກໍ​ຄື​ຢາວັກ​ຊີ​ນ. ບັນດາ
ນັກ​ຄົ້ນ​ຄ້ວາ ທີ່​ບໍລິ​ສັດ Newlink Genetics ​ໃນ​ລັດໄອ​ໂອວາ ກ່າວ​ວ່າ ພວກ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ມີ​ຢາ
ວັກ​ຊີ​ນອັນ​ນຶ່ງ ທີ່​ໄດ້ຜົນ​ເຕັມ​ຮ້ອຍເວລາ​ໃຊ້​ກັບ​ລີງ. ບໍລິສັດ​ນີ້​ໄດ້​ຮັບ​ທຶນຈາກ​ລັດຖະບານ
ກາງ​ສະຫະລັດ ​ເພື່ອ​ໃຫ້ສຳ​ເລັດ​ເສັດ​ສິ້ນວຽກ​ງານ​ຄົ້ນ​ຄ້ວາຂອງ​ຕົນ ​ແລະເລັ່ງລັດການ​ທົດ
ລອງ​ກັບ​ມະນຸດ​ໃຫ້​ໄວ​ຂຶ້ນ. ດອກ​ເຕີ້ Jay Ramsey ​ເຈົ້າ​ໜ້າ​ທີ່​ຄົນ​ນຶ່ງ​ຂອງ​ບໍລິສັດ Newlink Genetics ກ່າວ​ວ່າ:

“ທຸກໆ​ນາທີຂອງ​ທຸກໆມື້ ​ແລະ​ບາງ​ຄືນ ກັບ​ບາງ​ທ້າຍ​ອາທິດ ພວກ​ເຮົາ​ກໍ​ແມ່ນ
ໄດ້ເຮັດ​ວຽກ​ນີ້ກັນ​ ຕະຫລອດ​ເລີຍ.”

ເບິ່ງວີດີໂອ ພາສາອັງກິດ ກ່ຽວກັບລາຍງານນີ້:

ນອກ​ນັ້ນ​ແລ້ວ ສະ​ຖາ​ບັນ​ອະນາ​ໄມ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ຂອງ​ສະຫະລັດ ກໍ​ໄດ້​ອະນຸມັດ​ເງິນ​ທຶນ​ໃຫ້​ແກ່
ພະ​ແນ​ກການ​ແພດ​ຂອງ​ມະຫາວິທະຍາ​ໄລ ລັດ​ເທັກ​ຊັສ ​ສຳ​ຫລັບ​ໃຫ້​ພັດທະນາ​ວິທີ​ປິ່ນປົວ
ໂຣກອີ​ໂບລາ ທີ່​ໄດ້ຜົນ. ທ່ານ Thomas Geisbert ຫົວໜ້າ​ຄະນະ​ຄົ້ນ​ຄ້ວາ ກ່າວ​ກັບ​ວີໂອ
ເອ ຜ່ານ​ທາງ Skype ວ່າ:

“ທຶນ​ກ້ອນ​ນັ້ນ ​ແທ້​ໆແລ້ວ ​ແມ່ນ​ສຳ​ຫລັບ​ໃຫ້​ພວກ​ເຮົາ​ເພັ່ງ​ເລັງ​ການ​ຄົ້ນ​ຄ້ວາ ​
ໃສ່​ອັນ​ທີ່​ພວກ​ເຮົາ​ເຊື່ອ​ວ່າ ​ເປັນ​ວິທີ​ການ​ປິ່ນປົວ​ຫລັງ​ຖືກ​ເຜີຍ​ແບ​ໃສ່​ເຊື້ອ​
ອີ​ໂບລາ ສາມ​ວິທີ ທີ່ໃຫ້​ກຳລັງ​ໃຈ​ທີ່​ສຸດ.”

ຈຳນວນຄົນຕິດເຊື້ອອີໂບລາ ມາຮອດວັນທີ 13 ສິງຫາ 2014:

ທັງ​ສາມ​ວິທີ​ປິ່ນປົວ​ທີ່​ທ່ານ Geisbert ​ເອີ່ຍ​ເຖິງ​ນັ້ນ ​ໄດ້​ພິສູດ​ໃຫ້​ເຫັນວ່າມີ​ປະສິດທິພາບ
​ມາ​ແລ້ວ​ໃນ​ການ​ທົດ​ລອງ​ໃຊ້ກັບ​ລີງ. ຂັ້ນ​ຕໍ່​ໄປ​ກໍ​ແມ່ນທົດ​ລອງ​ກັບ​ມະນຸດ. ທ່ານ Geisbert ​ເວົ້າ​ວ່າ:

ວິທີປ້ອງກັນການແຜ່ຜາຍຂອງ ເຊື້ອອີໂບລາ:

· ຫລີກເວ້ນການສຳພັດກັບຄົນທີ່ມີອາການຕິດ
ເຊື້ອນີ້: ເປັນໄຂ້ບໍ່ເຊົາ ຕາແດງ ຮາກ ແລະ
ເຈັບທ້ອງ.

· ລ້າງມືຢູ່ເລື້ອຍໆແລະໃຫ້ສະອາດ ຮວມທັງ
ຢູ່ໃຕ້ເລັບ. ໃຊ້ສະບູ່ແລະນ້ຳສະອາດລ້າງ.
ໃຊ້ນ້ຳຢາທຳຄວາມສະອາດມື ຖ້າບໍ່ມີສະບູ່.

· ໃສ່ຖົງມື ເວລາດູແລຄົນປ່ວຍ ທີ່ຕິດເຊື້ອ
ອີໂບລາ.

· ປຸງແຕ່ງອາຫານສັດ ຫລືເຮັດດ້ວຍຊິ້ນສັດ
ທຸກຢ່າງໃຫ້ສຸກດີ. ຫລີກເວ້ນການກິນຊິ້ນ
ສັດປ່າ.

· ໃສ່ເສື້ອຜ້າທີ່ມີການປ້ອງກັນແລະຖົງມື
ເວລາຈັບບາຍສັດ

· ຢ່າຈັບບາຍ ຄົນທີ່ຫາກໍຕາຍຍ້ອນຕິດເຊື້ອ
ອີໂບລາ.


ແຫລ່ງ: Centers for Disease Control; Plan International

“ນຶ່ງ​ໃນ​ຫລາຍໆ​ເປົ້າ​ໝາຍ​ຂອງ​ໂຄງການ​ນີ້ ກໍ​ແມ່ນ​ພະຍາ
ຍາມ​ເອົາ​ວິທີປິ່ນປົວ​ທີ່​ແຕກ​ຕ່າງ​ກັນ​ເຫລົ່າ​ນັ້ນ ມາ​ໃຊ້​ຮວມ
ກັນຢ່າງ​ຈິງ​ຈັງ. ​ໂຕ​ຢ່າງ ກ່ຽວ​ກັບ​ເຊື້ອ
HIV ນັ້ນ ກໍ​ໄດ້​ມີ​
ຄວາມ​ສຳ​ເລັດ​ຢ່າງ​ຫລວງຫລາຍ ​ໃນ​ການເອົາ​ຢາ​ຕໍ່ຕ້ານ​
ເຊື້ອ​ໄວຣັສຫລາຍ​ຢ່າງທີ່ໃຊ້​ກົນ​ໄກ​ຕ່າງ​ກັນ​ນັ້ນ ມາ​ໃຊ້​
ຮວມກັນ ​ແລະ​ພວກ​ເຮົາ​ເຊື່ອ​ວ່າ ມັນ​ກໍ​ອາດຈະ​ໃຊ້​ໄດ້ຜົນ
ສຳ​ຫລັບ ອີ​ໂບລາ ຄື​ກັນ.”

ນັບ​ແຕ່​ປີ 1976 ມາ​ແລ້ວ ​ແມ່ນ​ໄດ້​ມີ​ການລະບາດ​ຂອງ​ເຊື້ອ​ໄວ
ຣັສອີ​ໂບລາ ຫລາຍ​ກ່ວາ 15 ​ຄັ້ງຢູ່​ໃນ​ເຂດ​ພາກ​ໃຕ້​ທະ​ເລ​ຊາຍ
Sahara ແຕ່​ບໍ່​ໄດ້​ມີ​ວິທີການ​ປິ່ນປົວ ທີ່​ໄດ້​ຮັບ​ການອະນຸມັດຫລື
​ຮັບຮອງ​ເອົາ. ດອກ​ເຕີ້ Peter Hotez ຊ່ຽວຊານ​ດ້ານພະຍາດ
​ເຂດ​ຮ້ອນ ອະທິບາຍ ໃນການ​ໃຫ້​ສຳພາດ​ທາງ Skype ວ່າ:

“ບັນຫາ​ກໍ​ຄື ​ໂຣກນີ້​ແມ່ນ​ພະຍາດ​ເຂດ​ຮ້ອນ ທີ່​ຖືກ​ຫລົງ​ລືມ. ​
ເນື່ອງ​ຈາກ​ບໍ່​ມີຕະຫລາດ​ທີ່​ໃຫ້​ກຳ​ໄລທາງ​ການ​ຄ້າ​ຢ່າງ​ແທ້​
ຈິງ ພວກ​ບໍລິສັດ​ນາໆ​ຊາດ​ໃຫຍ່ໆຈຶ່ງ​ບໍ່​ໄດ້​ພາກັນ​ລົງທຶນ​
ໃສ່​ພວກຜະລິດ​ຕະພັນ​ເຫລົ່າ​ນີ້.”

ດ້ວຍ​ເຫດ​ນີ້ ບັນດານັກ​ຄົ້ນ​ຄ້ວາ​ຈຶ່ງ​ຕ້ອງ​ໄດ້ກາງ​ຕໍ່​ອາ​ໄສທຶນ​ຊ່ວຍ​ເຫລືອ​ລ້າຈາກ​ແຫ​ລ່ງລັດ
ຖະບານແລະ​ເອກະ​ຊົນ​ ເຮັດ​ໃຫ້ມີ​ຄວາມ​ກ້າວໜ້າໃນການ​ຄົ້ນ​ຄ້ວາ​ແລະ​ທົດ​ລອງລ່າ​ຊ້າກ່ວາ
​ຫລາຍ ​ແລະ​ຊ້າ​ເກີນ​ໄປ​ສຳ​ຫລັບພວກເຄາະ​ຮ້າຍ ນຶ່ງ​ພັນ​ກ່ວາ​ຄົນ ທີ່ໄດ້​ເສຍ​ຊີວິດໄປ​ແລ້ວນັ້ນ.

ອາການຕ່າງໆຂອງອີໂບລາ: ເກີດຂຶ້ນໃນລະຫວ່າງ 2-21 ມື້ຫລັງຈາກຖືກເຜີຍແບ່ໃສ່ ແຕ່ສ່ວນຫລາຍ ແມ່ນ 8-20 ມື້:

ຂັ້ນທີ 1: 7-9 ມື້ ແມ່ນ ເຈັບຂໍ້ຕໍ່ ເຈັບຄໍ ມີໄຂ້ ເຈັບຫົວ ອ່ອນເພຍ ປວດກ້າມເນື້ອ.
ຂັ້ນທີ 2 - ມື້ທີ 10: ຮາກອອກເລືອດ ທອ້ງສຸ ໄຂ້ສູງ ເມື່ອຍຫລາຍ.
ຂັ້ນທີ 3 - ມື້ທີ 11: ສະໝອງເສຍຫາຍ ເລືອດອອກທາງປາກ ດັງແລະກົ້ນ.
ຂັ້ນທີ 4 - ມື້ທີ 12: ໂຄມ່າ ອະໄວຍະວະລົ້ມແຫລວ ຊອ໊ກ ເລືອດຕົກໃນຢ່າງໃຫຍ່ ຕາຍ.

ວີດີໂອ: ການລະບາດຂອງອີໂບລາ ສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ເສດຖະກິດ ຂອງອາຟຣິກາ:

XS
SM
MD
LG